dudha jayanti 2568

तजिलजि

  • रसरंगया नखः फागु होलि

    – श्रीकृष्ण महर्जन दँय् दसं जब चिल्लाथ्व अष्टमी वइ अबलेनिसें नेवाःतय्सं होलि अर्थात् फागु सुरु जूगु कथं नाली । अले फागु म्हितेगु ज्या याइ । ससुद्यःयाथाय् पुजाआजा वनाः फागुया म्ये हालेगु नापं थवंथवय् न्ह्याइपुकेगु ज्या तकं याइ । अबिर इलाः...

  • महाद्यःया नामय् अबुसं च्वनाः हनीगु – सिलाचः ¥हे

    नेवाः तय्सं हनावया च्वंगु नखःचखः मध्येय् छुं छुं नखःचखः बहनिइ वा सन्ध्याकाः इलय् द्यःद्यः पिन्त पुजा यानाः नखः हनेगु याना वयाच्वंगु दु । गथे पाहाँचः ¥हे हनीबलय् सन्ध्याकाःइलय् वा बहनीतिनि लुकुमाद्यः पुजा यानाः भ्वय् नयेगु याइगु खः । चथाः हनीबलय् नं...

  • थौं स्वस्थानी बाखं कनेगु क्वचाइगु

    प्रकृति पुजा, शैव, वैष्णवी व तान्त्रिक मत स्वानाच्वंगु स्वस्थानी हिन्दु धर्म शास्त्र एवं किम्बदन्ती कथं भगवान विष्णुं स्वयं पार्वतीयात स्वस्थानी मांताया अपसं च्वनेगु विधि ज्ञानोपदेश बियादीगु व स्वयं नारायणं पूर्ण ज्ञान, ब्रत बाखं कथं पार्वती...

  • गुरु महामञ्जुश्री पूजाया दिं श्रीपञ्चमी

    सत्यनारायण सायमिश्रीस्वम्भूहाचैत्यया दर्शन व पुजाया झ्वलय् नेपालमण्डलयात नेवाः राष्ट्र नेपाःदे दय्केगु तातुनांमहामञ्जुश्री गुरु गुबले थन विज्यात लेखाजोखा न्यथने मफुसां गुरु व शिष्यया महत्वया खँ कनाः जूगु तथ्य खँ थन न्ह्यथनाच्वना ।सिल्लाथ्व पञ्चमी...

  • छाय् नइ घ्यः चाकु ? (भिडियो)

    चिकुलाया चिकु चरम सीमाया दिं खः माघ १ गते । चिकुलाया ग्यानापुगु चिकु पुस व माघ महिना खः । अतिकं चिकुइगु न्हि जूगुलिं माघ १ गते नेवाः नसात्वसाया थीथी परिकार मध्ये बिस्कं कथं जाःगु घ्यः चाकु, तरुल नयेगु याइ । पुसय् चिकुइगुलिं यःमरी दयेका नइसा माघय्...

  • थौं यःमरी पुन्ही

    –प्रा.डा. चुन्दा बज्राचार्य यःमरी च्वामु, उकी दुने हाकु, ब्यूम्ह ल्यासे, मब्यूम्ह बुरीकुतिचा छिमिनं चिकु, जिमिनं चिकु पियाच्वने थाकु, याकनं ब्यु ।। च्वय् न्ह्यथनागु काव्यात्मक अभिव्यक्ति सुं विशेषं कविया आत्मां पिज्वःगु अभिव्यक्ति मजुसे यःमरी...

  • दसमि सोमवाः किपूलिसें न्हय्गां जात्रा

    लालपाते स्वां ह्वल न्हय्गां जात्रा वल –श्रीकृष्ण महर्जन दँय् दसं लालुपाते स्वां ह्वयेवं न्हय्गां जात्रा अर्थात बखुमदः जात्रा वल धकाः मनूतय्सं सीकी । किपू, नगां, पांगा, सतुंगः, ब्वसिगां, ल्ह्वंखा, मच्छेगांया जात्रायात लिपांगु इलय् वया न्हय्गां...

  • थौं नवमि, किपूया पांगाय् विष्णुदेवी व बालकुमारी जात्रा (अर्जुन महर्जनया च्वसू)

    –अर्जुन महर्जन सहिदपथ, पांगा, किपू । येँया दक्षिण–पश्चिम भेगय् किपू, पांगा, नगां, ल्ह्वःखा, बोसिगां, सतुंगः, मच्छेगां, तापख्यः, नैकापय् च्वनाच्वंगु बस्तीयात न्हय्गां धायेगु याइ । थुगु थासय् च्वंगु बखु खुसि (इन्द्रमती खुसि)या पूर्व उत्तरय् च्वंगु...

  • थौं किपूया नगामय् ‘धाल्चा खाकेगु’ जात्रा

    थिंलाथ्व अस्तमिया दिं किपूया ९ वडाय् च्वंगु नगामय् ‘धाल्चा खाकेगु’ जात्रा जुइ । थुगु जात्रा नगांया पीगं बालकुमारी द्यःया न्ह्यःने चान्हय् जुइगु जात्रा खः । बज्राचार्य गुरुजुपाखें तान्त्रिक विधि कथं पूजाआजा यानाः न्याम्ह मनूपिनिगु ल्हातय् चीग्वःगु...

  • स्वन्तिया निन्हुया दिंः थौं खिचापूजा

    –डा. चुन्दा बज्राचार्य कार्तिक शुक्ल चतुर्दशीकुन्हु यमपञ्चकया निगूगु निन्हुया दिं खः । थ्व दिंकुन्हु थःपिन्त रक्षा याइम्ह, भैरवया बहान वा यमराजया दूत धकाः धयातःम्ह खिचायात पूजा यानाः हनीगु खः । खिचापूजाकुन्हुयात नरक चतुर्दशी धकाः नं धायेगु याः ।...

  • मोहनी व दशैं गुलि पाः ? दर्शन छु खः ?

    नेवाःतय्सं मोहनि नखः तःजिक हना वयाच्वंगु दुसा नेवाः मखुपिं विशेष याना हिन्दुतय्सं दशैं धकाः तःजिक नखः हनाः वयाच्वंगु दु । आः वया मोहनि नखःयात हे दशैं कथं हना वयाच्वंगु दु । थः म्ह्याय् मस्त व भिना मस्तय्त तकं नःलास्वां बिया ध्यबा बिइगु तकं चलन...

  • फ्यासुना वनाच्वंगु मोहनी नखः

    मोहनी नखः धइगु नेपाःया दकलय् तःधंगु नखः खः । खतुं थ्व नेपाःया जक नखः मखु, हिन्दूतय्गु हे नखः खः, अले हिन्दूया हे प्रभावय् लानाः धार्मिक सहिष्णुताय् च्वनाच्वंपिं बौद्धपिसं नं हनावयाच्वंगु नखः खः । थन मोहनी धायेबलय् नेवाःतसें हनेगु बिस्कं व ब्यागलं...

  • यःसिं छाय् थनिं ? – डा. चुन्दा बज्राचार्य

    डा. चुन्दा बज्राचार्य येँयाः वा इन्द्रजात्राया सुरु यःसिं थनाः निसें सुरु जूसा यःसिं क्वथया क्वचायेकीगु खः । प्रजातन्त्र स्वयां न्ह्ययाः येँयाः सुरु जुइ च्यान्हु न्ह्यःनिसें सरकारी जंगी कर्मचारी नायः महानायः रकमी गुथियारत सरकारी पुरोहितपिं सकलें...

  • अबुया ख्वाः स्वयेगु

    डा. चुन्दा बज्राचार्य गुंलागाः औसी अर्थात भाद्रकृष्ण औसीकुन्हु नेवाः जातिया नापनापं मेमेगु जातिं नं थःत जन्म ब्यूम्ह अबुया दीर्घायु कामना यासें, अबुपाखें भिं जीवनया लागि सुवाः फयेगु दिं खः । भाद्रकृष्ण औसि कुन्ह अबुया ख्वाः स्वयेगु दिं खः । ...

  • जाःगु सलिखय् हिप टाइट कुर्ता ( पद्मरत्न तुलाधरया निवन्ध )

    पद्मरत्न तुलाधरहिप टाइट कुर्ता ल्यासे मिसातय् म्हय् च्वने दयाः गुलि पूर्ति यात जुइ व स्वया हिप टाइट कुर्तायात थःगु म्हय् पुने खंपिसं अप्वः गर्व यात जुइ, अज्ज व स्वया नं हिप टाइट कुर्ता दुगु म्ह स्वये खंपिं मिजंतय्सं अप्वः सन्तुष्टिया सासः ल्हात वुइ...

  • छाय् न्यायेकी थौं गथांमुगः ?

    डा. चुन्दा बज्राचार्यश्रावण कृष्ण १४ दिलागाः १४ कुन्हु न्यायेकीगु नखः गथांमुगः चःरे खः । नेवाःतय्सं सिनाज्या क्वचायेवं दकले न्हापां हनीगु नखः धयागु गथांमुगः खः । थ्व नखः वापी धुंकाः दकलय् न्हापां हनीगु वा थ्व नखः धुंसानिसें मेमेगु नखः...

  • बुङ द्यः व सिनाज्या

    च्वमिः विपेन्द्र महर्जन     प्राकृतिक रुपं झारपात कन्दमूल आदी जक नयाः गुफाय् वा सिमाप्वलय् द्यनाः प्रकृतिं ब्यूथें जीवन महंसे भौगोलिक अबस्थाया लिधँसाय् ब्वलनाच्वंगु नसाज्वलंयात न्हून्हूकथं उन्नति याना पुनेगु, च्वनेगु, जुइगु (यातायात) थें जाःगु...

  • सिथि नखः (प्रा.डा. चुन्दा बज्राचार्यया च्वसू)

    सिथि नखःबलय् द्यःयात छाइगु वः व चतांमरि दुने मनोवैज्ञानिक कथं नं विश्लेषण यायेगु जुइ । कृषि उत्पादन मध्येलय् दलके तःजिगु धयागु वा बाय् जाकि खः । सिनाज्या सुरु जुइ छुं ई न्ह्यः हनीगु सिथि नखः खः । जाकिचुंया चतांमरि पृथ्वी, उकिइ द्यःने तइगु थीथी वः...

  • पुरुषोत्तम मासया महिमा (रुकमिणी श्रेष्ठया च्वसू)

    –रुकमिणी श्रेष्ठ हरेक स्वदँया छक्वः लाःवइगु अनला । थुकियात मलमास–मनमास–पुरुषोत्तम मास–अधिकमास आदि धायेगु याः । बास्तवय् चन्द्रमासकथं तिथि निर्धारण जुइगु ज्योतिषी सिद्धान्त खः । चन्द्रमान कथं संक्रान्ति मलात धाःसाा अधिकमास लगेजुइगु खः । सौरमानय् ३६५...

  • नेवाः समाज व मांया ख्वाः स्वयेगुया महत्व

    श्रीकृष्ण महर्जनस्वनिगःया आदिवासी नेवाः समाज दुनेया संस्कृतियात स्वल धाःसा विविधता दु । संस्कृति धइगु सामुहिक कथं हनीगु ज्या खः । अथे संस्कार स्वल धाःसा नं विविधता दु । संस्कार धाइगु मनूयात योग्य यायेगु नितिं याइगु कर्मकाण्ड खः । संस्कृति व...

  • होलिया नामकरण गुगु कथं जुल ?

    – डा. चुन्दा बज्राचार्यचिल्लाथ्व अष्टमि खुन्हु थाय्थासय् चिर स्वानाः सुरु जुइगु होलि, चिल्लाथ्व पुन्हि अर्थात् फाल्गुण शुक्ल पूर्णिमाखुनु चिर क्वथलाः चिर वाये यंकल धायेवं तिनि होलि सिधःगु जुइ । होलि पर्वयात  सरकारं राष्ट्रिय पर्वकथं मान्यता बियाः...

  • सिलाचःह्रे–शिवरात्री

    नेवाःतय्सं हनाः वयाच्वंगु नखःचखः मध्येय् छुं छुं नखःचखः बहनी वा सन्ध्याकाः इलय् द्यःद्यःपिन्त पूजा यानाः नखः हनेगु यानाः वयाच्वंगु  गथे पाहाँचःह्रे हनीबलय् सन्ध्याकाःइलय् वा बहनी तिनि लुकुमाद्यः पूजा यानाः भ्वय् नयेगु याइगु खः । चथाः हनीबलय् नं...

  • घ्यःचाकु संल्हु (प्रा.डा. चुन्दा बज्राचार्यया च्वसू)

    –प्रा.डा. चुन्दा बज्राचार्य नेवाःतसें हनाः वयाच्वंगु नखः चखः अप्वः धयाथें तिथि अर्थात् चन्द्रमाया गति कथं हनाः वयाच्वंगु दु । बिस्का जात्रा व घ्यःचाकु संल्हु धकाः छगू निगू नखः गते कथं हनाः वयाच्वंगु नखः खः । यःमरि पुन्हीथें हे घ्यःचाकु संल्हु नं...

  • थौं जनवहाःद्यःया न्हवं

    पौष शुक्ल पक्ष अष्टमीया दिं आर्यावलोकितेश्वर सेतो मच्छिन्द्रनाथ जनबहाःद्यः करुणामयया महास्नान अर्थात् न्हवंया नितिं सप्तमिया दिं सुथ न्हापां प्यता ईपाखे द्यःगुरु, बेताजु गुरुजु (सबल बहाःया शाश्वत बज्रया सन्तानपिं) व जनबहाःया थकाली गुरुजुपिं व...

  • थौं यःमरी पुन्ही (भिडियो स्वयादिसँ)

    –प्रा.डा. चुन्दा बज्राचार्य यःमरी च्वामु, उकी दुने हाकु, ब्यूम्ह ल्यासे, मब्यूम्ह बुरीकुतिचा छिमिनं चिकु, जिमिनं चिकु पियाच्वने थाकु, याकनं ब्यु ।। च्वय् न्ह्यथनागु काव्यात्मक अभिव्यक्ति सुं विशेषं कविया आत्मां पिज्वःगु अभिव्यक्ति मजुसे यःमरी...

  • नेवाः भ्वय्या महिमा

    सुवर्ण शाक्य – संस्कृतिया ‘भोजन’ खँग्वःया अर्थ नयेगु, नकेगु, नसा, पोषण, शारीरिक मानसिक पथ्य व परिकार खः । भोजनथें तुं भोजया अर्थ नसा हे खः गुगु कि साःगु भिंगु प्वाः जायेक नयेगु । नेवाः भासय् ‘च’ व ‘ज’ ल्यूने वःगु खँग्वःया ‘च’ व ‘ज’या थासय् ‘य्’ वइगु...

  • थौं सकिमिला पुन्ही

    बौद्धमार्गी नेवाःतय्गु नितिं सकिमिला पुन्ही धयागु दिं तःधंगु दिं खः । थ्वहे दिनय् स्वयम्भू महाचैत्य प्रतिस्थापित याःगु धाइ । थ्व कुन्हु स्वयम्भू भगवानया थाय् वनाः पूजा याःवनेगु परम्परा दु । स्वयम्भुइ हलिमलि ब्वयेगु व तुतः ब्वनेगु परम्परा नं दु ।...

  • बलम्बु कुमारी महालक्ष्मी जात्रा

    –रिजु श्रेष्ठ, बलम्बु छुमांः    हलिंया एसिया महादेशया नेपाः देय्या राजधानी येँया पश्चिम लागाया चन्द«गिरी व दहचोक डाँडाया दथुचाय् च्वंगु करिब ४३.९ वर्गा कि.मि. क्षेत्रफल दुगु ऐतिहासिक महत्वया चिधंगु बस्तीया बलम्बुयात थीथी नामं म्हसिकेगु याइ, बलँबुं...

  • शंखधरयात लुमंके बलय्

    मन्दनेवाःतसेंं शिलापत्रय् कीगुली जुइमा वा थ्यासफू ल्हयया कायेगुली जुइमाः नेपाल संवत् हे छयला वयाच्वंगु दु । अले पात्रोय् नं नेपाल संवत्, नेपालदेशीय संवत्, शंखधरकृत नेपाल संवत धकाः धयावयाच्वंगु हे दु । थुकथं राज्यपाखें वहिष्कृत जूसां न्हू पुस्ताया...

  • थौं म्हपूजा

    –प्रा.डा. चुन्दा बज्राचार्य म्हपूजायात कयाः च्वसा न्ह्याका दीपिन्सं थःथःगु कथं हे अभिव्यक्त यानादीगु खनेदु । संस्कतिविद् भाजु सत्यमोहन जोशीजुं म्ह व म्हपूजा सम्बन्धी लेखय् म्हपूजा धकाः सजीवयात कयाः पूजा याइगुयात धयादीगु दु । अथवा मनूया ‘लिभिङनेस’...