prabhu baink new

“ल्याय्म्ह” ( पद्मरत्न तुलाधरया निवन्ध )

“ जीवन, जन्म, मृत्यु, काल, संसार । छु छु खः, छु छु मखु जिं छुं मस्यू । मनू गनं वयाः गन वनी — थ्व नं मस्यू । भती भती स्यू, थुलि हे स्यू — जीवन दतले थन हे च्वनी । ”

जि ल्याय्म्ह । मचात थें ख्वयाः व म्हिताः जक जीवन हनेगु ई थ्व मखु नत बुह्रापिं थें सुखूधन्दा कयाः म्वायेगु ई हे । मचा ज्वी गाःम्ह व बुह्रा ज्वी मानिम्ह ल्याय्म्ह । छखे मचातय्गु ययापुसे, ल्वःवनापुसे च्वंगु जीवन व मेखे बुह्रापिनिगु म्हाइपुसे च्वंगु जीवन स्वयाः दथ्वी च्वंगु जीवन हनाच्वना ल्याय्म्ह जुया । जीवनयात मथ्वीकुसे थः यःयःथे सने, न्हिले, म्हिते — जितः ह्याउँमचा धाइ । अले जीवनयात थ्वीका आवंनिसें गम्भीर ज्वी — जितः बुह्रानवः धाइ । छता ज्या किजापिसं याइ व मेगु ज्या दाजुपिसं याइ धकाः सुम्क च्वने थः छुं मसयेका च्वने माली । छुं याये मलावं जीवन फुइ । ह्याउँमचा जीवनया याउँसे न्ह्याइपुसे च्वंगु अनुभव लिसा कायेगु इच्छा । तर इलं सात्तुसाला बुह्रातय् पुचलय् यंकाच्वन । ल्याय्म्ह, बस् मचा मखये धुंकल बुह्रा मखुनि । सुयाकें धेबा छगः धकाः पिरय् याये — मछासे च्वं १ थः थम्हं कमाय् याये —नकतिनिया ल्याय्म्ह, छुं छुं हे मस्यूनि । उकिं तसकं मछिं, तसकं झ्यातुसे च्वं थ्व ल्याय्म्ह जीवन । तर ल्याय्म्ह धकाः धस्वाय्े धुन । छु याये छु याये, न न्ह्याःवने न लिहाँ वने । छखे मचातय् प्रति लोभ, ईस्र्या व दाह मेखे बृद्धावस्था प्रति घृणा प्वंकाः कात्तुकाक्क दथुइ च्वनाःच्वना — जि ल्याय्म्ह ।
नकतिनिया ल्याय्म्ह । जिगु इच्छा मेमेगु हे । साःसाःगु नये, न्ह्याइपुक म्हिते, भिंक पुने, बांलाक छाय्पे, सुयां न्ह्यःने छ्यों क्वमछुइ, न्ह्याथासं थ्यंके, न्ह्याथासं दने । अले थ्वयां ल्यू मेगु दकले तःधंगु इच्छा गुगु कने हे मछाःसे च्वं । चकलेट नयेगु इच्छा मखु । सुं नापं न्ह्याइपुक जीवन हनेगु इच्छा । तर सुयाके वनाः पिरय् याये ? ल्याय्म्ह ज्वी धुन । मचा मखु, बुह्रा मखु । गपाय्सकं मछिंसे च्वं १
ग्यानापुसे च्वंगु जीवन थ्व ल्याय्म्ह जीवन । थौंया छपलाः द्वन कि जीवन नापं द्वनी । थःयःबले यः कथं दयेकेत थ्व जीवन चा मखु, ल्वहं तक नं मखु । क्या फसाद १ जि ल्याय्म्ह जुयाः म्वानाच्वना । छन्हु सी तिनि धकाः गबले नं लुममं । लिफः न्ह्यफः मस्वसे ब्वाँय् वना च्वना । यःयःथे सनाच्वना । बौया छ्यनय् कःनि सियाच्वना ।
लँय् गुच्चा म्हिताः च्वनीपिं मचात, सपूm ज्वनाः आखः ब्वं वनीपिं मचात । जि इपिं खना ग्याः । इपिं तःधिकः ज्वी धकाः जि न्ह्याबलें ग्याः । हानं तुतां चुयाः वैपिं बुह्रात, धुसि लूपिं बुह्रात, इपिं खना नं जि ग्याः । इपिं सी धकाः जि न्ह्याबलें ग्याः । घण्टाघर टांग्..............टिंग्............टुंग्.........टांग् हाला है बलय् जि न्ह्याबलें थारा न्हू । जि जक ज्यूसा आवेशय् फुक्क घडि तछ्यानाः दिका बीमास्ति वः । तर ई मेगु हे, घडिं पिने नं व न्ह्याना च्वंगु दु । जिगु नाडि घडिया टिक टिक लिसें, सनाच्वंगु दु । उकिं ईयात दिकेत थःहे दी मानि । थ्व जिगु इच्छा मखु । थुकथं जि मछिं मछिंक म्वानाच्वना । म्हया छप्वाः छप्वाः चिमिसँ प्वालं पिज्वइ च्वंगु इच्छात अथें दुसुका छ्वइच्वना । जिं थम्हं थःत हत्या यानाच्वना । कर्तव्य व नैतिकतायात थः नालाः थःगु इच्छा, भावना, उद्वेगयात क्वपालाच्वना । जि समाजय् च्वनाच्वना । अय्नं जिं थःत ल्याय्म्ह हे धयाच्वना ।
जीवन, जन्म, मृत्यु, काल, संसार । छु छु खः, छु छु मखु जिं छुं मस्यू । मनू गनं वयाः गन वनी — थ्व नं मस्यू । भती भती स्यू, थुलि हे स्यू — जीवन दतले थन हे च्वनी । उकिं म्वाये फतले थन हे च्वनाः म्वाये । सी माःसां थन हे सी । पृथ्वी हे प्याखं हुलाच्वंसेंलिं जि जक छाय् सुम्क च्वने ? न्ह्याइपुक जीवन हने । उकिसनं जि ल्याय्म्ह, न्हूम्ह ल्याय्म्ह । संसार हे जिगु निंतिं । जि यःगु धाक्व तयातयेगु थाय्या नां हे स्वर्ग । सर्गतय् च्वंगु नगुत जि मचाबलय्या न्ह्यवःसा । शून्य जिगु धुकू । गन जि यःगु सकतां दु । कल्पना जिगु धन । गुकिं थःत यःगु सकतां न्याना हयेफु । उकिं जितः छुं नं म्वाः । जिके सकतां दु, मदुगु नं दु । जि ल्याय्म्ह, गपाय्सकं न्ह्याइपुसे च्वंगु जीवन १ तर ..................अहो १ जित धात्थेंयापिं माः । तर मालां जक छु याये ? गथे यानाः दयेकेगु ? गनं हयेगु ?
जि मनू । तर संसारय् जि हे छम्ह जक मनू मखु । अथे हे जि याकःचा जक हे ल्याय्म्ह मखु । करोडौं करोड ल्याय्म्हत दुगु थासय् जिं ल्याय्म्ह धकाः फुइँ यानाच्वना । खला थ्व संसारय् जिगु नं अधिकार दु । तर अपीचाधंगु अधिकार उलिमछियात इनाः ल्यंगु छब्वय् संसारया सुखभोग जिं गुलि हे याये खनी ? न्ह्यागु ज्वीमा जि थःगु अधिकार कथं म्वाये । जिगु थःगु ब्व ल्यत्तुल्यया काये । दुगु ब्वति यःसा प्वःचिने मयःसा वांछवये । मेगु लँपु हे मदु । थ्व जिगु निंतिं नं न्याय मखु । अय्सां जि संतुष्ट । छाय्कि थःगु स्वार्थ व अधिकारया रक्षार्थ जिं मेपिनिगु अधिकार व स्वार्थयात नं सम्मानया दृष्टिं स्वये हे माल । थुलिं अप्वः जिं मेगु छु धाये, छु याये ?

 म्हिगः, थौं व कन्हय् तिनि जिगु पु वंगु इतिहास ज्वी । म्हिगः जि म्वाये धुन । थौ नं म्वानाच्वना । कन्हय् नं म्वाये मानि । अले तिनि पु वंनी । उकिं थौं जि शुद्ध ल्याय्म्ह जुयाः म्वाये माःगु दु । 

छखे विश्व व मानवताया सृष्टिया बाखं, मेखे आधुनिक शस्त्रास्त्रया कारण विश्व विनासया भविष्यवाणी दु । थ्व नितां जिगु अनुभव मखु । तर जि विश्वासया ख्यलय् दनाच्वना । जिं ज्वलय् खनीगु संसारयात हे धात्थेंयागु संसार धकाः भाःपिया च्वना । न्ह्यलय् ला जिगु मेगु हे संसार दु । गुकियात जिं मू हे मबिया । थ्व सुयां निंतिं न्याय व अन्याय धकाः नं विचार मयाना । जि संसारया च्य जुयाच्वना । संसारं खः धाःगुयात हे जिं नं खः धया च्वना । मखु धाःगुयात मखु हे धकाः स्वीकार याना च्वना । न्ह्यागु ज्वीमा, जि मनू जक मखु ल्याय्म्ह नं खः । उकिं जिगु परिचय थौं मखु कन्हय् कंस तिनि । छाय्कि थौं तक जि धात्थेंयाम्ह मनू मखुनि । म्हिगः, थौं व कन्हय् तिनि जिगु पु वंगु इतिहास ज्वी । म्हिगः जि म्वाये धुन । थौ नं म्वानाच्वना । कन्हय् नं म्वाये मानि । अले तिनि पु वंनी । उकिं थौं जि शुद्ध ल्याय्म्ह जुयाः म्वाये माःगु दु । जिगु स्वार्थया नितिं थ्व विश्वया अस्तित्व तयातये मानि । उकिं जिं विश्व युद्धया विरोध याये । मेबलय् मखुसां थौं छकःनिं थ्व संसार जिगु निंतिं खः।
( वयकःया ज्याजंक्वःया लसताय् वाथरुम व मेमेगु निवन्ध सफू पाखें साभार –स.)