prabhu baink new

“नेवाः प्याखं ख्यः उद्योग व व्यापारिक ख्यः जुइगु अवस्थाय् थ्यंगु दु” (खँल्हाबल्हा सुरेन्द्र तुलाधरलिसे)

–सुरेन्द्र तुलाधर

नायः, नेपालभाषा संकिपा समाज
कलाकार–निर्देशक

(पुस २५ गतेनिसें दच्छियंकं नेपालभाषा सकिंपा महोत्सव जुइत्यंगु दु । नेपालभाषा संकिपा समाज स्वदँ फुनाः प्यदँ क्यंगु लसताय् थुगु महोत्सव यायेत्यंगु खः । पुस २५ गतेनिसें दच्छियंकं प्रत्येक ला(महिना)या लिपांगु शनिवाः येँया बागबजारय् च्वंगु सिटीम्याक्स हलय् सुथय् ८, न्हिनय् १२ व बन्थी ३ ता इलय् स्वंगू शो क्यनाः थुगु संकिपा महोत्सव न्यायेकेत्यंगु खः । झिंनिला दुने १२ नेपालभाषाया संकिपात थुगु महोत्सवय् दुथ्याकातःगु दु । थ्वहे नेपालभाषा संकिपा महोत्सवयात कयाः नेपालभाषा संकिपा समाजया नायःलिसें नेवाः संकिपाया कलाकार व निर्देशक भाजु सुरेन्द्र तुलाधरलिसे नेवाः अनलाइनन्यूजं यानागु बःचाधंगु खँल्हाबल्हा थन न्ह्यब्वयाच्वना ।)

संकिपा महोत्सव यायेगु विचाः गुकथं वल ?

थौंया इलय् नेवाः प्याखं संख्यात्मक रुपं अप्वयाच्वंगु व गुणात्मक रुपं म्हो जुयाच्वंगु खना । अले नेवाः प्याखंया प्रचारप्रसार ला झन तसकं कम मात्रां जुयाच्वंगु खना । थुकिया कारण नेवाः प्याखं स्वइपिं स्वकुमिपिन्सं नेवाः प्याखंया बारे छुं नं कथंया जानकारी मदया स्वयेगु इच्छ दयानं नेवाः प्याखं स्वये मखनाच्वंगुथें ताया । महोत्सवया नां बियाः वन धाःसा स्वकुमिपिन्त हलय् तक सालाः हयेफइगु जुयाः दच्छियंकं धकाः लय् छन्हु प्याखं क्यनेगु विचाः कथं महोत्सव यायेगु विचाः यानागु खः ।

न्हापा न्हापा नं छगू निगू संकिपा नखः जूगु हे खः, आः छिक्पिनिगु महोत्स्व अज्याःगु न्हापा न्हापाया महोत्सवसिबें छु गुकथं याइ ?

थ्व महोत्सवया विशेषता धैगु लय् छन्हु जक जूसां दच्छितक हलय् नेवाः प्याखं क्यनीगु जुल । अले मेगु विशेषता खः न्हापा जूगु महोत्सवय्थें सिडि, डिभिडि वा हलय् सार्वजनिक प्रदर्शन जूगु नेवाः प्याखंयात थाय् मब्यूसे न्हूगु संकिपा जक स्वये दइगु खः । न्हिच्छियंकं थःत लाःगु  इलय् व यःगु इलय् स्वये दइगु खः । ब्वति काःगु प्याखंया कलाकार, निर्माता, निर्देशकलिसें ग्वसाःखलःपाखें नासःद्यः पूजा यानाः कन्हय्कुन्हु नेपाःया थीथी ख्यलय् च्वंपिं कलाकार, राजनीति, साहित्य, व्यापारी, भाषा ख्यलय् च्वंपिनिगु दथुइ तःजिक उलेज्या यानाः अन्तिम शनिवाः न्हिच्छियंकं टिकट शो यानाः महोत्सव न्ह्यानाः वनी ।

महोत्सवया तयारी गुलि क्वचाल ?

पूवंक क्वचाये धुंकल धाःसां ज्यू । प्रचारप्रसार यायेगु निसें कया, शोया टिकट मीगु व्यवस्थापन ज्या, सकतां जुयाच्वंगु दु । अझ सक्रिय जुयाः जिपिं न्ह्यानाः च्वनागु दु । ‘भम्चायात समाः यायेगु ज्या क्वचाये धुंकूगु दु, आः पित बिइगु जक ल्यं दनि’ धाःथें फुक्क तयारी क्वचाये धुंकूगु दु ।

महोत्सवलय् छु छु संकिपा दुथ्याइ ? अले छु आधारय् संकिपा ल्यया दिया ?

महोत्सवया नितिं झिंनिगु संकिपा दुथ्याकागु दुसा दर्ता जुगूमध्ये ल्यंदूगु खुगू संकिपायात नं थाय् बियागु दु । अले न्हूगु संकिपायात विशेष थाय् बिइगु आधारय् संकिपा ल्ययेगु ज्या जूगु दु ।

महोत्सव ग्वसाः खलः बिस्कं हे नीस्वनागु दु कि नेपालभाषा संकिपा समाजं हे याःगु खः ?

महोत्सवया ग्वसाःखलः संकिपा समाज हे खः । तर महोत्सवया थीथी थासं यक्व ग्वाहालि जुयाच्वंगु दु ।

दच्छितक जुइगु महोत्सवयात ‘नेपालभाषा संकिपा दँ’ धाःसा गथे च्वनीथें च्वं ?

एकदम पाय्छि । यदि थथे सकल नेपाःमिपिन्सं ‘संकिपा दँ’ धकाः धयाबिल धाःसा समाजं ग्वसाः ग्वःगु थ्व महोत्सव सफल जूगु तायेके ।

छिक्पिन्सं उत्कृष्टाया आधारय् संकिपा ल्ययागु धयादिल , तर अंश, मनू म्हसिकी, तिन तिकः महा बिकः, ल्हाः हुस्लु प्वाः फुस्लु थें जाःगु आःतक पिहाँ मवनीगु संकिपाया उत्कृष्टता गथे यानाः मूल्यांकन यानादिया ?

थ्व महोत्सवय् न्हूगु खुगू संकिपा दुसा मेगु खुगू छकः जक क्यनेज्या जूगु व स्वकः प्यकः जक क्यंगु प्याखं दु, गुकीमध्ये ‘थःम्ह म्हूगु गाः’ छगू भचा अप्वः क्यंगु प्याखं खः । तर खुगू न्हूगु संकिपा थौंकन्हय्या आवश्यक प्रविधियात ध्यानय् तया निर्माण जूगु संकिपा ला वःगु दु । थ्व आधारय् प्याखंया बाखँ, विषयवस्तु बांलाः जुइ मजुइ व थःगु थासय् दइ, तर टेक्निकल व प्रविधियात विशेष ध्यान तयाः निर्माण जूगु संकिपात जूगुलिं झिंनिगुलिं संकिपात उत्कृष्ट जूगु खनेदूगु खः ।

चलचित्र विकास बोर्डं नेवाः सकिपायात ग्वाहालि याइ धइगु खँया चर्चा दु । गुकथं ग्वाहालि याइगु खः, छक्व धयादी लाथें ?

महोत्सवया उद्देश्ययात कयाः नेवाः प्याखं छगू विशुद्ध भाषा, कला व संस्कृतियात च्वन्ह्याकीगु, कलाकारपिन्त मानसम्मान दइगु जूगुलिं नापं जनजाति संकिपायात ब्यापारिक दृष्टिंसिबें जनचेतनामूलक संकिपा व सामाजिक परिवर्तन हयेफइगु कथंया माध्यम जूगुलिं दर्ता शुल्क व सेन्सर शुल्कय् सहजीकरण यानाः ग्वाहालि जुइगु जूगु दु ।

नेपालभाषा संकिपा ख्यः गथे जुयाच्वंगु खंकादिया ?

न्हापा न्हापा छगू न्ह्याइपुकेगु, मनोरञ्जन यायेगु व टाईमपास यायेगुलि जक सिमित जुयाच्वंगु खःसा थौंया इलय् व्यावसायिक व रोजगारया ख्यः नं जुइधुंकूगु प्रमाणित जूगु दु । थ्व अर्थय् धायेगु खःसा नेवाः प्याखं ख्यः नं छगू उद्योगया रुपय् यंकेफइगु व ब्यापारिक ख्यः जुइफूगु अवस्था ब्वलनाः च्वंगु दु ।

दकले लिपा, नेवाः अनलाइनन्यूजपाखें ब्वमि÷स्वकूमिपिन्त छु धयादी ?

अवश्य नं थ्व महोत्सवयात झीसं ‘संकिपा दँ’या रुपय् कायेफु । झीगु नेवाः प्याखं नं मेगु छुं नं भाषाया प्याखंसिबें कम मजू । ब्वयेत, स्वयेत, क्यनेत लाय्क जू । बस् थ्व सन्देश देय्न्यंकं राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय ख्यलय्तकं थ्यंकेत सकल नेपाःमिपिनिगु तिबः माः, साथ माः, ग्वाहालि माः । थ्व संकिपा महोत्सव संकिपा समाजयागु महोत्सव जक मखुकि झी सकसिगु खः धैगु नुगलय् तयादिसँ । थःम्हं नं ब्वति कयादिसँ, मेपिन्त नं ब्वति कायेकाः दिसँ । ‘नेवाः प्याखं स्वयादिसँ, नेवाः प्याखं ख्यःयात तिबः बियादिसँ ।’ सुभाय् ।