zero media family planning adv

‘ला’ न्यायेबलय् व नयेबलय् ध्यान तयादिसँ

नेवा: अनलाइन न्युज | २०७२ कार्तिक ३, मंगलबार १०:३२:२१

मोहनी वल, ‘ला’ थुगु मोहनीया इलय् यक्व छ्यलाबुला जुइगु खाद्य पदार्थ खः । तर ‘ला’ नयेबलय् विचाः यायेमाःगु यक्व खँत दु ।
‘ला’ पौष्टिक आहार खः, गुकी १४ निसें २० प्रतिशततक प्रोटिन दइ । थुकी जिंक, भिटामिननापंया यक्व तत्वत नं दु ।
मोहनीया इलय् यक्वसिगु छेँय् ‘ला’या परिकारत दइ । सन्तुलित भोजनय् ‘ला’या छ्यलाबुला मदयेकं मगाःगु कथं कयातःगु दु । तर, सुरक्षित ढंगं छ्यलाबुला यायेमसलकि ‘ला’पाखें पौष्टिकताया पलेसा ल्वय् जुइगु खतरायात नं सकस्यां मनन यायेमाः । उकिं उपभोक्तां स्वस्थ ‘ला’या नितिं थीथी खँया ज्ञां कायेमाःगु आवश्यकता दु ।

छुकिया ‘ला’ नयेगु ?

‘ला’य् नं निगू प्रकार दइ, ह्यांगू व तुयुगु ‘ला’ । प्यपा तुति दुपिं जनावरया ‘ला’या त ह्यांगू ‘ला’ धाइसा न्यां, खाचा व पन्छी वर्गया ‘ला’यात तुयुगु ‘ला’ धाइ । ह्यांगू ‘ला’ यक्व नयेगु यातकि मनूतय्गु मुटुइ लिच्वः लाइगु नापं उच्च रक्तचाप ब्लड प्रेसर अप्वइगु व क्यान्सतरया सम्भावना नं यक्व जुइ ।
ह्यांगू ‘ला’या यक्व छ्यलाबुलां झीगु म्हगः दुने दूगु थीथी बल्लाःगु क्वँय्त कमजोर जुयाः हाडजोर्नीसम्बन्धी ल्वय्या सम्भावना आपालं जुइ । तर, तुयुगु ‘ला’ ह्यांगू ‘ला’सिबें बांलाःगु माने यानातःगु दु । अप्पुक्क पचे यायेफइगु थुकिया साधारण विशेषता खःसा मेगु यक्व फाइदा नं तुयुगु ‘लां’ बिइ ।

गुज्वःम्ह खसी–दुगु ल्ययेगु ?

खसी–दुगु वा पन्छीया छनौटनिसें हे उपभोक्तां ध्यान बिइमाः । मोहनीया इलय् खसी–दुु न्यायेबलय् हे झीसं आधारभूत खँय् ध्यान बियाः ‘ला’पाखें सरेजुइगु ल्वय्पाखें बचे जुइफइ ।
अतिकं गंसिम्ह, मिखा माःगुसिबें अप्वः रसिलो जूगु, झोक्रे जुयाच्वंम्ह नापंया अस्वस्थथें खनेदुम्ह खसी–दुगु न्यायेमज्यू । म्वाःम्ह खसी–दुगु स्वया हे उकिया स्वास्थ्यता अनुमान यायेफइ । तर, शतप्रतिशत अनुमानं नं ज्या याइ धैगु निश्चित जुइमखु ।

पसलय् थ्यनीबलय् छु छु स्वयेगु ?

पसलं ‘ला’ न्यायेगु खःसा ‘ला’या छनौटय् नं अतिकं ध्यान बिइमाःगु आवश्यकता दु । नेपाःया आपालं आपाः ‘ला’ पसःत वैज्ञानिक तवरं दयेकाःगु व संचालन जुयाच्वंगु मदु । अन जुइगु लापरवाहीया हुनि उपभोक्तापिन्त ब्याक्टेरियां संक्रमण याइगु, किमिया लार्भात म्हगलय् दुहाँ वनीगु व थीथी कथंया ल्वय् सरे जुइगु जुयाच्वंगु दु ।
फोहोर वधशाला, ‘ला’या तयारी व रखबारीइ जुइगु लापरवाहीया हुनि थीथी कथंया फ्लू व सरुवा ल्वय्त सरेजुइगु जुयाच्वंगु दु । छेँय् हे बध याःसां नं वैज्ञानिक विधि छ्यलेगु झीथाय् चलन मदु ।
थ्वहे हुनि नखःचखः क्वचायेधुंकाः अस्पतालनापं स्वास्थ्य संस्थाय् ल्वगिपिनिगु चाप अप्वइगु जुयाच्वंगु दु ।
पसलय् फ्रिज पिने तयातःगु ‘ला’ नं मन्याःसा हे बांलाः जुइ । फ्रोजन यानातःगु ‘ला’य् ब्याक्टेरिया म्हो जुइगु जूगुलिं उकी बः बिइमाः ।
‘ला’ तायेगु थाय्, ‘ला’ तायेगु चक्कु वा ल्वाभः सफा जू कि मजू धैगु नं विचाः यायेमाः । अस्वस्थ व ल्वगि पशुपन्छीया ‘ला’ नयेबलय् नं स्वास्थ्यय् हानी याइ ।
पसलय् ‘ला’ ताइगु कुइँ (अचानो)या सफाइया अवस्थाय् नं ध्यान बिइमाः । समग्रलय् पशुपन्छीया बधशाला फोहरमुक्त व सुरक्षित जू कि मजू धैगु खँय् उपभोक्ता सचेत जुइ हे माः । ‘ला’ न्यायेगु पसः, ‘ला’ ताइम्ह मनू, ताःगु थाय्, कुइँ, छ्यःगु ल्वाभः, फिनातःगु वसः, ताःगु तरिका, ताल्जुया सफाइस ध्यान बियाः जक‘ला’ न्यायेगु यायेमाः ।

गुणस्तरीय ‘ला’ गथे याना सीकेगु ?

‘ला’या सन्दर्भय् झीपिं सचेत जुइमाःगु मेगु यक्व खँत दु । स्वस्थ्यवद्र्धक ‘ला’ म्हसीके मफुत धाःसा नं झीगु म्हगलं दुःख नयेमाली । ‘ला’ हलुका गुलाबी रंगया दुसा उकी छुं नं छुं खराबी दु धैगु थुइकेमाः । ‘ला’ वांउसे व प्याजी रंगया दुसा व नयेमजीधुंकूगु ‘ला’ धकाः सीकेमाः ।
अथेहे, ‘ला’पाखें छुं नं कथंया पाउँसेच्वंगु, स्यंगु , मसाःगु गन्ध वल धाःसा उगु ‘ला’ न्यायेमज्यू । ‘ला’ फ्रिजय् ब्यागलं ब्यागलं यानाः त्वःपुया सफा चलेजूगु फ्रिजय् तयातःगु जुइमाः । पसलय् थ्यनीबलय् झीसँ ध्यान बिइमाःगु खँ खः थ्व । पिने झुन्डे यानातःगु ‘ला’य् पिने ब्याक्टेरियाया संक्रमण जुइ । ‘ला’ तायेबलय् व ज्वनेबलय् यक्व तन्के जूथें च्वंसां व ‘ला’ बासीगु खः धकाः सिकेमाः ।

गथे याना दयेकेगु ?

‘ला’ न्यायेबलय् जक मखु, दयेकाः नयेबलय् नं ‘ला’या माःकथं रेखदेख यायेमाः । कच्यूगु ‘ला’या परिकार नयेबलय् थीथी ल्वय् सरेजुइगु सम्भावना आपालं दु ।
छुयातःगु ‘ला’, सेकुवा, हाकु छ्वय्ला फयाफतले मनःसा हे बांलाः जुइ । छाय्धाःसा ‘ला’  छुइबलय् बांलाक्क मबूगु व कुँपाखें विषाक्तता अप्वइगु सम्भावना आपालं दु । ‘ला’ छुइबलय् व गंक भुटे यायेबलय् छ्यलेगु छुसि दाउरा व ग्यासपाखें हाइड्रोकार्वन उत्पन्न जुइ । उकिं प्वाथय् व छ्यंगुली क्यान्सर जुइफइगु सम्भावना दु । ‘ला’य् चाकूगु पदार्थ व प्रोटिन दइगु जुयाः ‘ला’ छुइबलय् उकी एक्रिल्यामिडिएस उत्पन्न जुइ, गुगुलिं क्यान्सरया नितिं ग्वाहालि याइ ।
अथेहे, सफा जुइक सिलातःगु व पुरा हे बूगु ‘ला’ जाक नयेगु बानी यायेमाः । थीथी कथंया यक्व मसला व चिल्लो पदार्थया छ्यलाबुला म्हो जक यायेगु बांलाः जुइ ।
दाः(बोसो) व छ्यंगु मदूगु ‘ला’ नयेगु यातधाःसा उकिं म्हो जक हानी याइ । बध यायेसातकि ‘ला’ दयेकाः नयेगु नं बांलाः जुइमखु ।
‘हि’ दयेकाः नयेगु प्रचलन दुसां नं उकिं खासै फाइदा याइमखु । ‘ला’ नःगु छुं ईदुने हे प्वाथय् समस्या वइगु, झाडापखाला जुइगु, अपच जुइगु, ग्याष्ट्रिक जुइगु नापंया समस्यात वयेफु । ‘ला’पाखें ल्वय्त स्वस्थ म्हगलय् सरे जुइफइगु खँय् फुक्क सचेत जुइमाः। कच्यूगु, मबूगु व छुयातःगु हाकू ‘ला’ नयेबलय् उकिं फाइदा याइमखु ।

भण्डारण गथे यायेगु ?

मोहनीया इलय् छक्वलं यक्व ‘ला’ हयेगु चलन दु । थुज्वःगु इलय् ‘ला’या भण्डारणय् नं ध्यान बिइमाः । ‘ला’यात मेमेगु बूगु परिकारतनापं फ्रिजय् अथें तयेमज्यू । ताजा ‘ला’यात २ निसें ४ डिग्री सेन्टिग्रेडय् फ्रिजय् ४८ घण्टातक भण्डारण यायेफइ । सामान्य फ्रिजय् सिबें डिफ्रिजय् ‘ला’ तयेगु बांलाः जुइ ।
‘ला’यात फ्रिजय् तय्बलय् न्ह्याबले नं त्वःपुया तयेगु यायेमाः । कच्यूगु ‘ला’ व बूगु ‘ला’ नापं छगू हे थासय् तयेगु यानादीमते । यदि झीसँ सुरक्षित ढंगं ‘ला’ तयेमसल धाःसा वहे ‘ला’पाखें थीथी भयानक कथंया ल्वय्त उत्पन्न जुइगु खतरा यक्व जुइ ।