nepal investment baink

‘पहिचानवादी’तय्त भुखाय्या त्वहः, विरोधीतय्त मौका

- विजयकृष्ण श्रेष्ठ
पहिचानविरोधीत ला पहिचानविरोधी हे जुल, तर ‘पहिचानवादी’तय्त धाःसा भुखाय्या त्वहः चूलाःगु दु । भुखाय् मब्वःनिगु इलय् थःम्हं नं न्ववाना, धयाः, हालाः, सनाः जूगु खँ त्वःतेत मछालाच्वंगु जक जुयाच्वन धइगु खँ सीदु । थ्वया नापं आः नं लम्पसार हे जुइमज्यूनिगु जूगुलिं छुं छुं खँ कयाः वा कया थें च्वंकाः मिले जुइगु ज्याखँ दुनेदुनें जुयाच्वंगु दु । तर तात्विक रुपं पहिचानविरोधीतय्त जाकि बियाः पहिचानवादीतसें च्वकि कायेगु ज्या जुइत्यंगु खनेदुगु दु । पहिचानविरोधीत नं ‘पहिचानवादी’तय्गु फेससेभिङ्गया निंतिं च्वकि ह्वलेत तयार जूगु खनेदु ।
आः खुगू प्रदेश व ४० प्रतिशत समानुपातिकय् मिले जुइगु खँ पिहां वःगु दु । नामाकरणया सम्बन्धय् प्रदेश सभायात हे जिम्मेवारी बीगु खँ नं जूगु न्यनेदु ।
मेता खँ छथ्वः कृत्रिम पहिचानवादीतसें नं थ्वहे इलय् खँ मिले यायेगुली थःपिनिगु नं सहभागिता क्यनाः जनताया दथुइ स्थापित जुइत प्रदेशया नामाकरण प्रदेश सभां हे याइगु खँय् सहमत जुइगु धकाः वक्तव्यबाजी नं याःगु दु ।
खतुं थ्व खँ भुखाय् ब्वयाः वःगु परिस्थितियात सामना यायेत राष्ट्रिय सरकार माः धइगु खं उत्पत्ति जूगु खः । सरकारय् मन्त धायेवं बेहाल जुइगु राजनीतिया चक्करं बेहाल जूपिं एमाओवादी व मेमेगु दलत सरकारय् वनेत एमालेनाप उठबस यात ।
थ्वहे इलय् प्रधानमन्त्री सुशील कोइराला व वय्कःया कांग्रेसमण्डलीं धाःसा थःपिं असक्षम सावित जुइगु इतिहास च्वकेकथं पिहाँ वनेमखु, संविधान जारी यानाः जक पिहाँ वने धाल । हानं संविधान जारी मजूगु त्वहः तयाः च्वनाच्वनेगु दाउ मजुइमा धइगु खँ पिहां वःबलय् याकनं हे संविधानया प्याकेजय् नं सहमति जुइमाःगु खँ पिहाँ वल । थ्वहे झ्वलय् संविधानय् आःतक विवादास्पद विषय जुयाच्वंगु संघीयताया मामलाय् थुकथं खँ पिहाँ वःगु खः ।
नेपालय् संघीयताया विषयस ताःहाकयेक हे वादविवाद व छलफल जुयावया च्वनेधुंकूगु दु । तर विवाद आपालं स्वार्थ केन्द्रित जुयाः अनेकन् चाःतूगु, बेक्वःगु खँ नं प्रचार जुयाच्वंगु दु । संघीयताया सवाल सत्तानाप हे स्वाःगु खँ खः । अथेजूगुलिं वर्तमान संरचनाय् हालि–मुहालि यानाच्वंगु पक्षं न्हूगु संरचनाय् वनेगु खँया विरोध याइगु स्वाभाविक हे खः । अथेजूगुलिं संघीयताया सवाल आन्दोलन व संघर्षय् वनेमाःगु खः । तर थुगु सवालय् आम जनताया दथुइ हे बांलाक्क जानकारी मदुगु व यथास्थितिं त्वःतेवं छु जुइगु खः, गय् जुइगु खः धइगु ग्याःचिकु आदिया हुनिं आन्दोलनया उठान जुइ मफुत । थ्व परिस्थितियात संघीयता विरोधीतसें व्यापकरुपं उपयोग यात व ग्याःचिकु, आशंका व जातीयताया खँग्वःयात बदनाम यायेगु, उकियाप्रति हे वितृष्णा ब्वलंकेगु ज्या ब्यापकरुपं जुल ।
क्वय् आन्दोलनया उठान मजूबलय् पहिचानवादीतसें नं तुति ल्ह्वनेत स्वत व इमित भुखाय् छगू त्वहः जुयाबिल । तर संघीयताया मुद्दाप्रति नं समर्पित पुचःत व जनताया तःधंगु पंक्ति दयेधुंकूगु दु । तर देय्या वस्तुगत व मनोगत परिस्थिति परिपक्व नं मजूनिगु जूगुलिं पहिचानया पक्षय् तःधंगु आन्दोलनया उत्थान मजूनि । थ्वहे इलय् संघीयताया सवालयात घाराघुरु यानाः क्वचायेकेगु निंतिं न्हापांनिसें हे कुतः जुयाच्वंगु खः ।
देसय् दयाच्वंगु जातीय, भाषिक, वर्गीय, लैंगिक विवादयात ज्यंकेगु निंतिं हे संघीयताया उपाय हःगु खः । समानुपातिकताया खँ नं थ्वहेलिसे स्वाःगु खँ खः । तर उत्पीडनया हल मजुइक हे संघीयतायात मुद्दा ज्यन धकाः धायेगु खःसा थ्व वास्तविक मखु, कृत्रिम हे जक जुइ । थ्व छगू समाधानया निंतिं समाधान जक खः, वास्तविक समाधान मखु । संविधान दयेकेमाल धकाः घाराघुरु यायेगु ज्या ताक्सिं वैद्यया मात्रा थें जक जुइ ।