nepal life 2076 3 18

हलिमय् ज्वः मदुगु नेवाःतय्गु जात्रा ः बिस्काः जात्रा

स्वनिगःया थीथी जात्रात मध्ये छगू तसकं ऐतिहासिक जात्रा खः ख्वपया बिस्काः जात्रा । झीसं दक्वं धैथें जात्रा वा नखःचखःत तिथि कथं अथे धैगु चन्द्रमास कथं हनेगु याःसां बिस्काः जात्रा धाःसा सौर्यमास कथं हनेगु यानाच्वंगु दु । सौर्यमासकथं दँया न्हापांगु न्हि मेष संक्रान्ति (खाइसंल्हू) प्यन्हु न्ह्यः थुगु जात्रा न्ह्याइ । 

चैत्र मसान्तखुन्हु ख्वपया यःसिंख्यलय् यःसिं थनाः कन्हय्खुन्हु बैशाख १ गते खाइसंल्हुखुन्हु उगु यःसिं क्वथली । उगु यःसिनय् ४८ फिट व ४५ फिट ताःहाकःगु निगू ‘‘हलिं पताः” नं ब्वयेकी । थुगु हलिं पताःयात गुम्ह गुम्ह सिनं ‘‘बिश्वध्वज” धकाः ध्वाय्ँया रुपय् नं कायेगु याःसा गुम्हगुम्हेसिनं ज्वः नागया रुपं नं कायेगु याः । थुगु खँय् छपु किम्बदन्ति समाजय् प्रचलित दु ।

छगू इलय् ख्वप देशय् जुजु हे मदयाच्वन । न्ह्याम्ह जुजु जूसां कन्हय्खुुन्हु हे सीगु जुया च्वन । अथेजुयाः न्हिं छम्ह जुजु यायेमाःगु जुयाच्वन । थथे हे जुयाच्वँच्वं छकः छम्ह बुद्धिमानम्ह मनू जुजु जूवल । व न्हूम्ह जुजु चच्छि मद्यंसे ल्हातिइ तरवार ज्वनाः च्वनाच्वन । शुद्ध चान्हय्या प्रहरय् द्यनाच्वंम्ह लानीया न्हाय्प्वालं निम्ह नागत सुलुलुलु पिहां वयाः भराय्धिकः जुयाः जुजुयात नयेत स्वल । जुजुं थम्हं ज्वनातइगु तरवारं निम्ह नागतय्त चनंक्क पालाः स्यानाबिल खनी । वयांलिपा उम्ह जुजुं याउँक शासन यानाच्वन । थ्व हे निम्ह नाग स्याना हंगु जात्रा जूगुलिं थ्व जात्रायात बि (सर्प) सिकाः जात्रा धाःगु धइगु किम्बदन्ति दु । 

बिस्काः जात्राया खँय् मेगु छपु किम्बदन्ति नं समाजय् प्रचलित दु । छकः थ्व देशय् जःलाखःला देशं आक्रमण यायेत वःबलय् तान्त्रिक शेखर आचाजुं थःगु तन्त्र शक्तिं धुँया बथान पिकयाः उपिं आक्रमणकारीतय्त ख्याना छ्वयाः देय्या रक्षा यात । थः भाःतया थथे जनावरत जुइफुगु अद्भुत शक्ति खनाः वया कलाःम्ह तसकं लय्तायाः थःगु न्ह्यःने छकः अजिङ्गर जुइत तान्त्रिकयात इनाप यात । थः जहानया खँ न्यनाः तान्त्रिक आचाःजुं जाकि छम्हू तन्त्रमन्त्र यानाः थः कलाःयात बियाः ‘‘का छं अजिङ्गर स्वये गातकि थुकिं पुज्यानाब्यु, जि हानं मनू जुइ” धकाः तन्त्रशक्तिं अजङ्ग अजिङ्गरया रुप काल । आचाःजु अजिङ्गर जुइवं कलाम्ह ग्यानाः जाकि दुगु ल्हातं थःगु म्हुतुप्वाः तित । थथे याःबलय् वैगु ल्हातय् च्वंगु पुज्याय् माःगु जाकि वैगु हे म्हुतुइ दुहां वनाः नयेलात । अथे जूबलय् व हे जाकि प्रभावं व मिसा थः नं अजिङ्गर जुल । थथे निम्हत्यपु हे अजिङ्गर जुयाः कालान्तरय् इपिं मनू हे जुइ मखंक सित । छन्हु जुजुं शेखर आचाःजुयात लुमंका सःतकेछ्वःबलय् आचाःजुया छेंय् सुनं मदुगु तर अजिङ्गरत दुनेपिने यानातःगु चिं खन । मामांवंबलय् निम्ह अजिङ्गरत सिनाच्वंगु नं लुल । व हे अजिङ्गरत हे आचाःजु त्यपु ख धकाः सिइकाः आचाःजुया न्हापाया गुण लुमंकाः जुजुं थथे बिस्काः जात्रा न्यायेकेगु यात धइगु किम्बदन्ति नं समाजय् आः नं प्रचलित हे दनि ।

थुज्वःगु थीथी किम्बदन्तित झीगु समाजय् प्रचलित दु । तर थुगु जात्रा गुब्लेनिसें न्ह्यात धइगु खँय् धाःसा आःतक्क सुनां नं तिफ्यानाः धायेफुगु अवस्था मदु । इतिहांसकारतय्गु धाःपु कथं थुगु जात्रा लिच्छविकालनिसें हे न्ह्याना वयाच्वंगु ख । न्हापान्हापा यःसिं थनेगु व क्वथलेगु जात्रा जक जुइगुली लिपा भैलःद्यया खः व भद्रकालीया खः नं सालेगु यानाहःगु ख । 

बिस्काः जात्राया रथ सालेगु जात्रा गुकथं न्ह्यात धइगु खँय् नं उज्वःगु हे न्ह्यइपूगु किम्बदन्ति छपु थन न्ह्यथने । न्हापा न्हापा छगू इलय् हलिमय् ज्वः मदुगु यःसिं थनेगु जात्रा थन ख्वप देशय् जुइ धकाः सीकाः भारतया बाराणाशि काशिया द्यः बिश्वनाथ भैरबनाथ जात्रा स्वयेत मनूया रुपय् वःगु जुयाच्वन । जात्राया हुलय् मेमेपिं मनूत स्वयां वसपोलया छ्यं छगः तधिकः जुयाः बिस्कं हे खने दयाच्वन । छम्ह स्थानीय तान्त्रिकं थुम्ह मनु सु जुइ धकाः बिचाः यानास्वबलय् काशिया भैरबनाथ धकाः म्हसीका देशया रक्षार्थ थुम्ह द्यःयात सदां थन हे तयेगु तातुनाः उम्ह तान्त्रिकं थःगु तान्त्रिक बलं तारण तयाः ज्वनेत स्वत । थ्व खँ भैरबनाथं वाःचायेका उघरिमय् पातालया लँपु ज्वनाः बिस्युं वनेत स्वत । थुखे तान्त्रिकं नं बिस्युं वनेत्यंम्ह भैरवनाथयात जबरजस्ती ज्वंबलय् छ्यं छगः जक थन लात खनि । व हे कथं काशिया विश्वनाथया छ्यं हे थन तःमारिइ च्वंगु भैरवनाथ खः धकाः बिश्वास याना वयाच्वंगु दु । नापं म्हया दथुइया ब्व प्वाः छाति ल्हाः काशीइ अले वयां क्वय् च्वंगु तुति दूगु ब्व दक्षिण भारतया त्रिब्यन्डरमय् दुगु बिश्वास दया वयाच्वंगु दु । तःमारिइ दुगु वसपोलया छ्यनय्च्वंगु संँ खानाछ्वःसां निन्हुप्यन्हु लिपा हाकनं न्हूगु सँ बुयावइ धकाः धया वयाच्वंगु दु ।

च्याचा गुन्हुया बिस्काः जात्रा बैशाख १ गतेया प्यन्हु न्ह्यः न्ह्यानाः प्यन्हु लिपा क्वचाइ । संल्हुया प्यन्हु न्ह्यः द्यः कुहांबिज्याकी । थुगु दिनय् भैरब व भद्रकालीया खः तःमारिं साला यंकाः गाःहितिइ यंकी । बिस्काः जात्राय् रथ जात्राया दक्कले न्ह्यइपूगु व ज्वः मदुगु पक्ष धइगु रथयात न्ह्यःने नं ल्यूनें नं सालीगु खः । रथयात थःनेयापिसं थःनेपाखे सालेत स्वइ सा क्वःनेयापिसं क्वःने यंकेत स्वइ । गुखेया पक्ष बल्लात रथ उखे हे वनी । निखेरं म्वःम्वः मनूतय्सं हःस्तेहैंस्से यानाः रथ सालीबलय् घिरिङ्ग किरिङ्ग घिरिङ्ग किरिङ्ग सः पिज्वइ । थ्व सः काशिइ तक्क ताय् दै धकाः नं धायेगु याः । वयांलिपा चैत्र मसान्तखुन्हु यःसिंख्यलय् यःसिं थनी उगु इलय् नं रथ यःसिं ख्यलय् सालाहइ । कन्हय्खुन्हु अथे धैगु बैशाख १ गते उगु यःसिं क्वथली । यःसिं क्वथलेधुंकाः गाःहितिइ भैरब व भद्रकालीया रथ सालाहयाः स्वकःतक्क ल्वाकेगु याइ । द्यःखः ल्वाके धुंकाः भद्रकालीया खःयात तःमारितक्क बाय् स्वःवनेगु धकाः साला हयेगु याइ । कन्हय्खुन्हु बैशाख २ गते भोलाछेँ त्वालय् महाकाली महालक्ष्मीया याः जुइ । ३ गते दतात्रयस ब्रम्हायणी व माहेश्वरीया याः जुइ । ४ गते च्वछेंँ त्वालय् छुमा गणेद्यःया याः जुइ । थ्व हे दिंखुन्हु ख्वपया फुक्कं द्यःत पिने ब्वयाः द्यःसगं बीगु ज्या जुइ । ५ गते भैरबनाथया खः तःमारि तक्क साला हया द्यः थहां बिज्याकी । थ्व हे द्यः थहां बिज्याकेगु ज्या धुंकाः ख्वपया च्याचा गुन्हुया जात्रा क्वचाइ ।