prabhu baink new

स्वन्ति व तिहार छगू हे खःला ?

बिजय स्यस्यः
स्वन्ति धइगु खँग्वः नं स्वन्हु तकया न्हिया संकेत खः धाःसा तिहार धायेबलय् नं स्वन्हुया हे संकेत खनेदु । तर हिन्दी भाषाय् त्यौहार धइगु खँग्वः नखःयात थुइकेत छ्यला वयाच्वंगु दु । लक्ष्मीपुजा, म्हपुजा व किजापुजा यानाः स्वन्हुया नखःयात स्वन्ति धायेगु याःसां वास्तवय् स्वन्ति नखलय् खिचापूजा, क्वःपूजा व सापूजा नं स्वानाच्वंगु दु । थ्व नं स्वंगुया हे जोडा जुल । थुगु ल्याखं थुकि खुथी पूजा दुथ्याना च्वंगु दु, तर न्हिया ल्याखं न्यान्हु जक छ्यली व अथे जूगुलिं यमपञ्चक धइगु खँग्वः नं छ्यला वयाच्वंगु दु ।


थुकी दुने लाःगु गोवद्र्धनपूजा झीसं हनावयाच्वंगु मदु धाःसा म्हपुजा झीगु विशिष्ट पुजा व जुयावयाच्वंगु दु । थुकी झीत जीवनय् ज्या कायेमाःगु तुफि, हासा थुज्वःगु लवःकवः तकया पूजां झीगु कृतज्ञता भावय् प्रकट जुयाच्वंगु दु । गुलिगुलिसिनं थुकियात वस्तु पुजाया रुपय् नं कायेगु याः । थ्व छगू कथं वस्तुपूजा नं खः ।
थुकथं स्वयेबलय् नखः वहे जूसां स्वन्ति नखलय् झीगु थःगु स्वतन्त्र रीतीथिति व पहः थुकी दुथ्याना च्वनेधुंकूगु दु । अथे जूगुलि स्वन्ति नखः व तिहार धइगु भाय्या जक अन्तरया खँ जुयाः खँ छगू हे मखु, थुकि संस्कृतिया नं अन्तर दु । अथे जुगुलिं लक्ष्मीपुजा व सापूजा गुुखुन्हु यायेगु धइगु दिनय् नं यायेमाःगु खँ मखु ।
विशेष विशेष पर्व चापूजा व तन्त्रोक विधिया पुजा बाहेक मेगु नखः वहे तिथियात न्हिच्छिया तिथि खः वहे तिथियात न्हिच्छिया तिथि माने यानाः ज्याख“ यानावयाच्वंगु खः । आमाईया न्हि खुन्हु सुथय् सापुजा यानाः वहनी लक्ष्मीपूजा यानावया च्वनागु खः । तर थौंकन्हय् सापूजायात सुथय् सिया औंसी माल लक्ष्मीपुजायात बहनीया औंशी माल धकाः कन्हय् खुन्हु सुथय् सापूजा याकल । थुकथं याःबलय् रीति हे स्यन । नेवाःतसे थ्व विचार अस्वीकार यानावयाच्वंगु दु । नापं सूर्योदयया इलय् छु तिथि दइ व न्हिया तिथि वहे खः धइगु खँयात क्वातुक ज्वना वयाच्वंगु  दु ।

वास्तवय् झीसं दिन माने यायेगु खः । दिन धइगु ला सूर्योदय जूगु इलं जुइ अले थौं छु न्हि धइगु निर्धारण याइगु मार्कर तिथि खः । सूद्र्यःया उदय व अन्तपाखें न्हि सीदइ, अले थौं छु न्हि धकाः सीकेत चन्द्रकलाया सहारा काः वने माल । थ्व ख“ ला स्पष्ट हे खः । शुद्ध चन्द्रकला जक माने याइपिं व चन्द्रोदयया आधार काईपिं ला मुस्मांत झीसं खनाच्वंनागु हे दु । इमिगु चलननाप ‘कन्ट्रान्स’ याना स्वतः धाःसा खँ ला थु हे थुइ ।
हानं नेवाः व खँय् धइगु भेद  पिहां वल । नेवाः दुने हे तिथी नं पिंहा वल । पुलांगु खँ मस्यूपिसं ला थ्व सम्प्रदाय विशेषया खँहे धकाः थुइका वयाच्वंगु नं दु । लिपाया पुस्तां ला झन् छु धकाः थुइकिगु ?
थुकथं हे न्हापा न्हापा नं अनेक हुनिं नखः चखः व रीतिथिति याना वंगु, छगु समुदायया प्रभाव मेगु समुदायलय् लाःगु हानं थःगु हे विशेषत छुटे याये नं माःगु जुयाः वयाच्वंगु दु । अथे जूगुलिं हा छगू हे जूसा, मा छता हे जुसां कचा पाइथें जुयाच्वंगु नं दु ।