prabhu baink new

सिइकातय् बहःगु खँ – तरकारी जक मखु प्याज

नेवा: अनलाइन न्युज | २०७३ मङ्सिर १०, शुक्रबार १९:०४:३५

लिमय् छ्यलावयाच्वंगु तरकारी मध्ये आलु धुंकाः प्याज हे वइ । हलिमय् हरेक दँय् २० अर्व पाउण्ड स्वयाः आपा प्याजया उत्पादन यायेगु याः । थ्व तरकारी हरेक कथंया मौषमय् नं दइगु जुयाः तसकं ल्वकंह्वाः । थ्व आपालं गुणत दुगु खाद्यबस्तु खः । अझ प्याजयात झीगु स्वास्थ्यया लागि वासः हे धाःसां छुं पाइमखु । धनी जुइमा व गरिव जुइमा न्ह्याम्हेस्यां प्याज तरकारी दयेकाः नयेगु याना वयाच्वंगु दु । प्याज तुयु, ह्याउँ व म्हासु यानाः स्वताजी कथंया दु । तुयुगु प्याज दकलय् बांलाः तायेकी धाःसा ह्याउँगुयात मध्यम व म्हासुगु प्याजयात साधारण कथं कयातःगु दु ।

प्याजय् छगू विशेष कथंया पालुगु बास वइ । थ्व हे बासया कारणं गुलिखे मनूतसें थुकियात मययेकू तर थ्व गन्ध वा बास मनूया लागि सतकं ज्यालगेजू धकाः थुइकेमाः । प्याजया बास्नां मनूया दिमागयात सन्तुलित याना तइ । नकतिनि लिनाहःगु वाउँगु प्याजय् ‘एम’ नांया छगूकथंया विद्युतीय जः९किरण० दइ । थुकियात नकतिनि लुयावःगु सूर्यया जःथें कायेछिं । नकतिति लिनाहःगु प्याजया गन्ध हिस्टेरिया वा दिमाग असन्तुलन जूपिन्त तसकं ज्यालगेजू । प्याज लिनाहःगु स्वाघौतक जक उकी ‘एम’ नांया विद्युतीय जः दइ लिपा व मदयावनी ।
    झीसं स्यू प्याज प्वलेबलय् उकिं ति पिहांवयाः मिखाय् लानाः ख्वबि पिहां वइ । अल्काइल डाई सल्फाइड व कार्वनिक कम्पाउण्डं यानाः थथे जूगु खः । थुकिया लिसें थुकी थायो प्रोपेनल सल्फर अक्साइडया रुपय् छगू कथंया चिकं नं दइ । थुगु चिकनं मिखाय् ख्वबि वयेकीगु ग्रन्थीयात उत्तेजित यानाबिइ । प्याजयात लखय् थुना जक तायेगु यात धाःसा उकिं व चिकं व बास ब्वयेके बिइमखु अले मिखां ख्वबि नं वइमखु ।

वाउँगु प्याज तरकारीया रुपय् नयेगु याइ । अथेहे चाय् तःलय् दइगु प्याजया ग्वः ताःईतक मस्यनिगु जुया हरेक मौसमय् प्याज नयेगु याइ । प्याजय् प्रोटिन, चिल्लो पदार्थ, खनिज, रेशा, कार्बोहाइड्रेट, क्याल्सियम, फोस्फरस, फलाम, भिटामिन सी आदि थीथी पौष्टिक तत्वत दइ । ला, न्या मनइपिं अले नये मफुपिन्सं नं प्याज नयाः यक्व लाभ यायेफु । आपाः तरकारीइ ४७ प्रतिशत निसें ६० प्रतिशत तक सितिं वनिगु पदार्थ दइ तर प्याजया धाःसा ख्वला व हा जक सितिं वनी ।

प्याज न्हियांन्हिथं नयेगु यात धाःसा म्हय् फुर्ति अप्वइ, पाचन शक्ति अप्वइ, ल्हाः तुति तसकं ख्वाउ“से च्वनिगु, न्ह्यः मवइगु थेंज्याःगु समस्यां पार लगेजुइफइ । वासःया रुपय् प्याज विशेष यानाः वर्षाया वासःया रुपय् छ्यलेगु यानाच्वंगु दु । बर्षाया इलय् हैजा जुइगु आपा सम्भावना दु । उज्वःगु अवस्थाय् प्राथमिक वासःया रुपय् प्याज व न्हवंस्वां निनाः उकिया रस निघौ निघौ पाक्क रोगीयात त्वंकल धाःसा बान्ता दिइ व रोगीयात न्ह्यः नं वइ लिसें रोगीया झाडा नं बिस्तारं दिनावनी । सुं मनूयात फलाम तत्वया कमि जुल धाःसा वा शिशु हर्कुनय् बाधा जुल धाःसा प्याज नयेगु यातधाःसा समाधान जुइ । बान्ता जुयाच्वंगु दुसा प्याजया ति व पालुया ति बराबर ल्वाकछ्यानाः त्वंकल धाःसा बान्ता दिइ । प्याजया ति निफुति स्वफुति न्हाय्पनय् तयाबिल धाःसा न्हाय्पं स्याःगु लनी । म्हय् हि म्हो जुल धाःसा रक्त अल्पता जुइ । म्हय् हि अप्वयेकेगु लागि भिटामिन बी व फलाम आपा दुगु नसा नयेमाः थुकी प्याज नं न्ह्यःने लाः । वायु विकार जूपिसं न्हियान्हिथं प्याज कचिकं नयेगु यात धाःसा बांलाइ ।

प्याज श्रृंगारया समानया रुपय् नं छ्यलेगु याना वयाच्वंगु दु । ग्वालि तज्याःगु दुसा प्याज निना उकिया रसं तज्याःगु थासय् नियमित रुपं मालिस यात धाःसा तज्याःगु मदयावनी । प्याजया रस छगू भाग, कस्ति निगू भाग ल्वाकछ्यानाः छगू छम्ह न्हियांन्हिथं नयेगु यात धाःसा छ्यंगू बांलाइ । दकलय् लिपा प्याजया छगू उपयोगिताया खँ – प्याजया रसं भ्वँतय् आखः च्वल धाःसा व तत्काल खनीमखु तर उगु भ्वं यात लखय् थुनाबिल धाःसा आखः बांलाक सीदै ।
– उखें थुखें