zero media family planning adv

संघीय गठबन्धनया माग ल्ह्वये नं मफु, घुर्के नं मफु

–मन्द
न्हूगु संविधान घोषणा लिपा थुगु संविधानयात कयाः थीथी मगाःमचाःया मुद्दायात कयाः राजनीतिक पार्टीतय्सं असन्तुष्टि प्वंकेगु यात । उकिइ मध्ये दकलय् खनेदयेक व सशक्त रूपं असन्तुष्टि प्वंकेगु ज्या मधेसकेन्द्रिंत दलतय्सं याःगु खनेदु । उकिसनं संघीय समाजवादी फोरम नेपालं संविधान घोषणा लिपा हे थुगु संविधान पूर्ण मजूगु व अझ नं जनताया संविधान मखसे छगू विशेष जातिया वर्चस्व दुगु संविधान धासें राजधानीइ आन्दोलन तकंं यात । संविधान घोषणा जूगु छुं ई लिपा हे मधेसय् तःधंगु आन्दोलन जुल । थुगु आन्दोलनय् ५० म्हं अप्वः मनूतय् ज्यान वन । मधेस आन्दोलनं न्हू संविधानं मधेस लगायत आदिवासी जनजातितय्गु अधिकार मदुगु संविधान खः धकाः कित्ताकाट यानाः राजनीतिक रूपं हे थ्व मुद्दायात स्थापित यायेत ताःलात ।
थ्वयां लिपा निरन्तर आन्दोलनया निंतिं आदिवासी जनजाति, मधेसी लिसें विभिन्न समुदायपिं छथाय् च्वनाः संघीय गठबन्धन मोर्चा नीस्वन । थुगु मोर्चां नं निरन्तर रूपं तराई केन्द्रित आन्दोलनया झ्वलय् नेपाल–भारतया सिमानाय् धर्ना बियाः थःगु असन्तुष्टि प्वंकल । थ्व आन्दोलन नं चर्चाया विषय जुल सा थुकिया लगत्तै येँ केन्द्रिंत आन्दोलन कथं सिंहदरबार घेराऊ, बालुवाटार घेराऊ व खुल्लामंचय् लच्छियंकं रिले अनशन च्वनाः आन्दोलनयात निरन्तरता बिल ।

नेपाःया राजनीतिइ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीया राजिनामा लिपा धाःसा आः हाकनं संघीय गठबन्धनया आन्दोलन न्हू ढंगं न्ह्याःगु दु । संघीय गठबन्धनं हःगु २६ बुँदाया मागयात ओलीं सिंहदरबारय् निषेध यानातःगु खःसां आः थ्व माग सिंहदरबारय् थ्यंगु दु । भावी प्रधानमन्त्री कथं न्ह्यःने वःम्ह माओवादी केन्द्रया नायः पुष्पकमल दाहालं केपी ओली सरकारया राजिनामा दर्ता यायेवं हे संघीय गठबन्धनया समर्थन कायेगु निंतिं खुल्लामंचय् वनाः रिले अनशनयात समर्थन यायेगु लिसें गठबन्धनं न्ह्याकूगु माग न्हूगु सरकारं गुलि फु उलि पूवंकेगु बचं तकं बियादिल ।
आः वयाः गठबन्धनयात ब्यूगु थुगु बचं थ्व सरकारया निंतिं गठबन्धनपाखें कायेमाःगु समर्थनया निंतिं गठबन्धनं न्ह्यब्वयाच्वंगु मागयात कयाः मस्यौदा समिति तकं नीस्वनाः ज्या न्ह्याकूगु दु । थुकिया न्हापांगु बैठक वंगु आइतवाः, थ्वयां लिपा वंगु सोमवाः च्वंगु दु । राजनीतिक रूपं स्वयेगु खःसा आःया राजनीति धयागु पंचायत इलय् थें राजनीतिक मुद्दायात कयाः पक्ष व विपक्षय् धु्रवीकरण जूगु दु । छगू पक्ष थ्व हे संविधान सम्पूर्ण खः धाइपिं, मेगु पक्ष थ्व संविधान पूर्ण मखु, उकिं पुनर्लेखन व संशोधन यायेमाः धाइपिं । थ्व ल्याखं पाय्छि म्हिगः पंचायती व्यवस्था हे पूर्ण धाइपिं व थुगु व्यवस्था अपूर्ण धाइपिं दथुइ राजनीतिक मुद्दा व बहस थें जुयाब्यूगु दु । तर थुथाय् लाक्क न्हूगु सरकार नीस्वनेया निंतिं मधेसी मोर्चाया २६ बुँदे माग सत्ताय् आसीन जुइत्यंगु पार्टी माओवादी केन्द्र व कांग्रेसया निंतिं न ल्ह्वयेगु न घुर्केगु धया थें जुयाब्यूगु दु ।
माओवादी केन्द्र गठबन्धनया माग अप्वः धयाथें समर्थनया पक्षय् दु । तर नेपाली कांग्रेस गठबन्धनया यक्व माग मध्ये ७ प्रदेशं ११ प्रदेश व पहिचानसहितया संघीयताया पक्षय् अझ नं मदुनि । तर संघीय गठबन्धनया समर्थनया निंतिं आःया स्थितिइ मागयात कयाः सरकारं पुनर्विचार यायेगु व तत्काल पूवंकेमफुगु माग पूवंकेगु लँपुइ वंगु दु । तर मधेस व आदिवासी जनजातिया मू माग ७ प्रदेश खारेज यानाः ११ प्रदेशय् वनेगु व पहिचानसंहितया संघीयताया माग धाःसा थ्व सरकारं नं पूवंकीगु खनेमदु । उकिं आःया राजनीतिइ संघीय गठबन्धनया मागयात थामथुम यानाः यंकेगु बाहेक मेगु लँपु खनेमदुगु दु ।

संघीय गठबन्धन नं थ्व इलय् सरकारपाखें २६ बुँदे मागयात कयाः पूवंकीगु सहमति दु धयागु निर्णय जक जुल धाःसां आःया लागि थ्व हे उपलब्धि खः धकाः थ्व सरकारयात समर्थन यायेगु राजनीतिक लँपु लीत्यंगु दुसा थ्वयां लिपा थःपिं नाप सहमति याःगु माग पूमवंकल धाःसा स्वन्तिलिपा हाकनं तःधंगु जनआन्दोलनपाखें थःगु माग पूवंकीगु निंतिं संघर्षया रणनीति दयेकाच्वंगु खनेदु । थ्व ल्याखं नेपाःया राजनीतियात दुवालेगु खःसा पाय्छि पंचायतीकालय् थें इतर शक्ति व वितर शक्तिया राजनीति अले थ्व हे संविधानया शपथ ग्रहण यानाः संसदय् थ्यंपिं जनप्रतिनिधिपाखें थ्व संविधान पूर्ण मखु धकाः राजनीतिक संघर्ष यायेगु थाय् कथं संसदयात नं दयेकूगु खनेदु ।

नेपाःया राजनीति परिवर्तन २००७ सालया प्रजातन्त्र, थ्वया लिपा २०१७ सालय् जुजु महेन्द्र याःगु राजनीतिक कू व लिपा २०३६ सालय् पंचायत विरोधी तःधंगु प्रदर्शन थुकिया लगत जनमत संग्रहया नामय् पंचायत हे पाय्छि व्यवस्था खः धकाः पंंचायत ल्यंकेगु राजनीति जूगु खः । तर झिदँ लिपा २०४६ सालय् जनआन्दोलन जुल । थुगु आन्दोलनं बहुदलीय व्यवस्था प्राप्त यात । तर थुगु व्यवस्थापाखें नं जनतायात पूर्ण अधिकार बीमफुगु व संविधानय् जक सार्वभौमसत्ता जनताय् निहीत धाःसां दरबारय् केन्द्रित जुयाच्वंगु नेपालय् गणतन्त्र माःगु माग यासें आन्दोलन न्ह्यात ।
थ्व आन्दोलनयात तत्कालीन माओवादीं न्ह्याकूगु जनयुद्धं झन् लहर हल । थ्व हे जनलहरं २०६३ सालया आन्दोलन जुल गुकिं गणतन्त्र पलिस्था यात । थ्व बिचय् २०६३ सालंनिसें ०७२ सालय् संविधान घोषणा व आः थुगु संविधान घोषणा लिपा थ्व संविधान पूर्ण मखु धकाः जुयाच्वंगु मधेसी, आदिवासी, उत्पीडित जनताया आन्दोलन नेपाःया दकलय् लिपांगु आन्दोलन कथं न्ह्यःने खनेदयाच्वंगु दु । नेपाःया राजनीतिक आन्दोलन लिपा जातीय, वर्गीय व लिंगीय आन्दोलनया सफलता लिपा हे सकतां कथंया राजनीतिक विवाद अन्त जुइगु लँपुइ वंगु खनेदु ।