prabhu baink new

विदेशया आदिवासी व झीपिं छगू कथंया हे खः ला ?

नेवाःत स्वनिगःया आदिवासी धकाः धायेगुया अर्थ थन नेवाःत मेपिंसिकं न्ह्यः वयाः आदिकालंनिसें बसोबास यानावयाच्वंपिं खः । तर अथे धायेवं तुं झीपिं अमेरिकाया रेड इण्डियन थें मखु । अमेरिकाय् फुक्कं यूरोपं मनूत वयाः च्वंवल । इमिगु हे देय् जुल । अले अल्पसंख्यकया हिसाबं आदिवासीया ल्याखं अधिकारया सवाल पिदन ।
क्यानाडाय् नं हालय् आदिवासीतय्सं तःधंगु आन्दोलन याःगु बुख“ पिदन, थुकिया मूल माग धइगु हे नये, त्वने, च्वने, पुने व शिक्षाया अधिकार खः । तर झीथाय्या संघर्ष धइगु थःगु भूमिइ थःपिसं हे शासन प्रशासन न्ह्याके दयेमाः धइगु खः ।
थथे जूगुलिं प्यालेस्टाइनीतय्सं याःगु संघर्ष, भारतय् मरहठ्ठा महाराष्ट्रवालातय्सं ल्ह्वनाच्वंगु ख“ नाप ज्वःलाः । सत्तां बेदखल जुयाः गुलिखे क्षेत्रय् आःतक ल्यूने लानाच्वने धुंकूगु हुनिं पश्चिमा राष्ट्रय् आदिवासीतय्त दइगुकथंया अधिकार, अल्पसंख्यकया अधिकार आदि ख“त नं झीसं अध्ययन यायेमाःगु ख“ जुइ । समावेशीकरण, मूलधारीकरण व सशक्तिकरणया ख“ नं वइ । तर मूलभूत रुपं झीगु संघर्ष धइगु झीगु आन्दोलन धइगु थःथःगु भूमिइ थःथःपिसं हे शासन–प्रशासन न्ह्याकेगु अधिकार दयेमाल धइगु हे खः ।
थथे धायेबलय् जातिवादी व साम्प्रदायिक मजूला धइगु नं न्ह्यसः पिदनेफु । तर थ्व जातिवादी व साम्प्रदायिक पहलं मखु, लोकतान्त्रिक पद्धतिकथंया हे जुइ ।
दकलय् न्हापां ला झीत झीगु प्रदेशकथं नेवाः प्रदेश अस्तित्वय् वयेमाल गन कि आधिकारिक भाय् नेपालभाषा हे जुइ । थनया कानुन व नीति थ्व थाय्या हित संवद्र्धन याइगुकथंया जुइमाल । हाउजिङ्ग व अपार्टमेन्ट प्लान चले याकाः थन जनसंख्या अप्वयेकेगु ज्या जुइमजिल । गुथि संस्थान खारेज जुयाः थनया जात्रापर्व सञ्चालन यायेगु नितिं अलग्ग हे प्राधिकरण दयेकेमाल । लः, मत, धःया प्रबन्ध जुइमाल । खुसि व वातावरण स्वच्छ जुइमाल । नेवाःत शासन प्रशासनय् प्राथमिकता साथ सहभागी जुइगु स्थिति व वातावरण दयेमाल ।
थुकिया नितिं हे झीसं नेवाः स्वायत्त राज्यया माग यानागु खःसा मुक्कं नां जकया नेवाः प्रदेशयात झीसं स्वीकार याये नं फइमखु ।
थुपिं सकतां माग पूमवनीगु खःसा गुलितक पूवने फु धइगु ख“य् कम्प्रोमाइज यानाः न्ह्याः वनेफु । नेपाल संवत्यात राष्ट्रिय संवत् धकाः घोषणा मयानिगु इलय् शंखधर साख्वाःयात राष्ट्रिय विभूति घोषित याःगु व वयां न्ह्यः सरकारी सञ्चार माध्यमय् छ्यःगु ख“यात झीसं गुकथं लसकुस याना उकथं यायेफु ।