prabhu baink new

मोहनी समानगु नखः – हलिमलि नइगु चखः चथाः

लव कर्माचार्य

दच्छिया थीथी पालंपाः वयाच्वनीगु चखःनखःत मध्यय् चथाः नं छगू चखः खः । पञ्चदान धुँधुं छवाः लिपा व येँयाः छवाः न्हापा वइगु हे थ्व चथाः चखः लानाच्वनी । 

प्रत्येक भाद्र शुक्ल यंलाथ्व चौथितिथि खुन्हु लाइगु चौथि तिथि चखः हे थ्व चथाः नखः जुयाच्वनी । चौथिया अपभ्रम्सकथं हे थ्व चथा जूवंगु जुइ । 

नेवाः समाजया थीथी नखःचखः थथे दु कि वः बाय् ओ नखः सिथि, क्वाति नखः गुंला पुन्हि बाय् गुंन्हिपुन्हि, हलिमलि बाय् – कःनि, छुस्यामुस्या चखः चथाः, सम्ये चखः यद्याः, ला भ्वय् नखः मोहनी, मरि सि नखः स्वन्ति, यःमरि नखः थिंला पुन्हि, घ्यःचाकु नखः माघ संल्हु आदि खः । 

चान्द्र वर्षया चन्द्रमासया चौथि तिथि धइगु सौर वर्षया सूर्य मासया ४ (चार) गते सरहगु न्हि जुयाच्वनी । 

चान्द्रमासया चौथि तिथि दच्छिया झिंनिलाया कृष्णपक्ष खिमिला व शुक्ल पक्ष तुमिलाया यानाः २४ गू (नीप्यंगू) चौथि तिथि दयाच्वनी । चौथि तिथि धइगु पक्षया प्यन्हुगु न्हि जुयाच्वनी । 

शुक्ल पक्षया सन्ध्या इलय् मिला पश्चिमपाखे लुकुं बी त्यनीबलय् चा लय्गु घाँय् लय्गु ईंचा ज्याभःया आकारय् मिला बरय् जुइ सा कृष्णपक्षया चान्हय् ई प्रथम प्रहरया इलय् उलि हे बरय् जूगु अनुसार पूर्वपाखे मिला पाः जुयाः लुई धुंकी । 

आः थ्व चौथि तिथि धइगु झिंनिलाया छुं नं चौथिया नां मदुसां थ्व भाद्र शुक्ल यंलाथ्व चौथि तिथियात गणेश चौथि धकाः पञ्चाङ्ग पात्रोय् उल्लेख नं दु । 

फुकं तिथिया चन्द्रमा मिला स्वय् ज्यू हँ थव यंलाथ्वः चौथि तिथिया मिला स्वय् मज्यूगु धइगु कारण हुनिं थथे दु ः– चन्द्र दर्शण दोष धकाः पात्रोय् उल्लेख दुकथं मिलाद्यः स्वल कि खुँ पाः जुइयः धइगु धापू दु । 

मस्तय्त तःधीपिसं छुं खुया नयेत्यंसा बाय् नःसा चथाः द्यः धकाः ख्याः थें नी थें धयाच्वनी । आः थ्व चथाः नखःया गणेश चौथि धकाः धयातःगु हुनिं थथे दु । थ्व खुन्हु गणेद्यः बुन्हिकथंया गणेश चौथि धयातःगु जुइफु । उकिं गणेश चौथि थ्व चौथि नां तयातःगु जुइफु । 

गथे थ्वहे चौथि तिथि खुन्हु छुं नं महिनाय् लाय् मंगलबार लाः वल कि मंगल चौथि धयाथें खः । 

सत्य युगय् महाद्यःया पार्वती नाप निक्वःगु इहिपाः धुंकाःलि क्वथाय् च्वनाः पार्वतीया क्वलं सि कयाः क्वलं बुयाः वःगु क्वलं देहयात पार्वतीं जीवदान बियाः म्वाकाः वहे मंगल गणेशयात क्वथां पिने पाः तय्काः पार्वतीया दुने समाः याना च्वंगु इलय् लाक महाद्यः सरासर मन्यंसे क्वय् दुहाँ वने त्यंम्ह महाद्यःयात दुत मछ्वःगु कारणं थःके च्वंगु त्रिशुलं वहे पाः च्वंम्ह मङ्गल गणेशयात प्रहार यानाः छ्वय्व पाः च्वनाच्वंम्ह जीवया छ्यं मदयेव महाद्यः दुने क्वथाय् थ्यनेवं पार्वतीं क्वथापिने लुखाय् च्वंम्ह छु याना वया धकाः न्यनेव वयात ला जिं बध याना वये धुन धइगु धायेव काः ! व ला छि जिया काय् धायेव काः मसिल का धकाः महाद्यवं थःदूतपिन्त पिने गनं वनाः छु जन्तु जीव नाप लात वयागु छ्यं ध्यनाः हिं धयाः छ्वय्व महाद्यवं धया छ्वःकथं अथेहे जीव जन्तु लूम्ह तुयूम्ह छपु धंवा दुम्ह किसि लूकथं वहे किसिया छ्यं धेना हयाः वहे किसिया छ्यं मदुम्हया देहयात महाद्यवं किसिया छ्यं छुकाः जीव दान बियाः म्वाकाबिल । 

अब्सांनिसें गजया छ्यं छुना तःकथं १) गजानन, २) छपु जक धँवा दु कथं एकदन्त, ३) विघ्नबाधा मदय्कीम्हकथं विघ्नराज, ४) गणया नायःकथं गणपति, ५) पार्वतीया काय्कथं गौरीपुत्र, ६) वक्रतुन्दन, ७) लम्बोदर आदि हे गणेद्यःया नां जुयाच्वंगु खः । 

१) आः थौंया न्हि खुन्हु झिंनिता जि बूबःसियातःगु धाय्बलय् १) कःनि, २) छुस्या, ३) मुस्या ४) तग्वः कय्गु ५) चिग्वःकय्गू, ६) बकुलाः, ७) सिम्पु, ८) चाना, ९) बरां, १०) भुति, ११) न्हूगु कःनि, १२) न्हूगु मुस्या म्वाःकछे, १३) बःसिया बस्पति पु सियातःगु स्वनाः चथाःद्यःयात छाइगु जुइ । 

२) न्हूगु सि धाय्मात्रं १) धालय्, २) आमासि, ३) पासि, ४) तुसि आदि ।

३) न्हुगु माकथं १) तुमा व २) पालुमा ।

४) न्हूगु स्वां १) पारिजाः स्वां, २) चथाः स्वां, पलेलप्ते हःसहित छाय्मा धइगुकथं छाय्गु जुयाच्वनी । 

५) मेगु छाय्माःकथं न्हापा आःया प्रँैढ, प्रौढा, वृद्ध–वृद्धा न्हापा मचाया इलय् पुतुलं धाय् मात्र भोत लं धांपां लंया पुतुइ ध्यनाः घानातःगु सन्त्रासीचा, मुन्त्रासीचा, झम्सीचा, खाइसीचा थ्वः चथाः द्यः पुज्याइगु इलय् छेँया हामापिसं घाकावःगु थीथी सि प्mयंकाः छाय्का च्वनी । 

६) द्यःपिनि यःगु लड्डु, प्यारा, पुरि । 

७) समय् ज्वलंया न्हूगु पालु, न्हूगु मुस्या, न्हूगु बजि, न्हूगु स्याबजि आदि । 

आः थौंकन्हय्या घडी चथाःद्यः पुजा याइगु थकं गणेद्यः व न्हिन्हिं कःसि पःखालय् सूद्र्यःया नामं पुज्याइम्ह द्यःयात चन्द्रमा नामं स्वनाः बजारय् पसलय् मियातःगु छुं छुं वस्तु खः वपिं फुक्कं च्वय् धया तःथंया वस्तु छायाः चथाःद्यः पुजा यानाः प्रसाद ग्रहण यानाः चथाः चखः नेवाः समाजय् परिवारपिनि फःसा धौ तयाः चथाः नखःया भ्वय् मोहनीया कूछि भ्वय् थें धौ, पाउँ, वाउँ, ला तयाः बांलाक्क हे भ्वय् नयेमाः धइगु व चथाः नखः बांलाःसा मोहनी नखः नं बांलाक हने फइगु चथाः नखः गरबर जुल कि मोहनी गरबरय् जुइ धइगु धापू दु । थ्व नखः खुन्हु ला ज्वरय् मजूसा नं ला छुयाः छ्वय्ला वाला चीधंक सां समय् ग्रहण यानाः नखः हनेमाः धइगु धापू दु । 

उकिं चथाःबलय् वा वलकि मोहनी बलय् नं वा वइ चथाः चखः व मोहनी महाअष्टमि कूछि भ्वय् ३६ न्हु स्वीखुन्हु पानाच्वनी । चथाः व थापं कूछि भ्वय् नं वहे वहे बार लानाच्वनी । बिहिवार निगुलिं नखःत लानाच्वंगु दु । 

आः चथाः द्यः पुज्याइगु सन्ध्या ई झण्डै बहनी इलय् खिचां उलकि चन्द्रमा चथाःद्यः जुयाः खू वइगु धैगु धापू न्यनेदु । 

चथाः थ्यन कि यंयाः नं थ्यन, यंयाः थ्यन कि मोहनी थ्यंकः वल धइगु थ्व चथाः चखः नं सुचं बियाच्वनी । लकस नं चहल पहल जुयाः न्ह्यइ पुयाच्वनी । 

कालिका म्ये थ्वहे चथाः नं राग न्यने दयाच्वनी । गथे कायाष्टमिनिसें मालश्री म्ये राग थ्वया च्वनी थें । 

थ्व चथाः चखः नेवाः समाजया प्रत्येक परिवारय् लानाच्वनीगु चथाः चखः छन्हु हे बाय् चथाः छन्हु न्ह्यः व चथाः चखः कन्हय् खुन्हु हरितालिका तीज अप्सं व ऋषि पञ्चमि अप्सं पिनि अविवाहिता सुश्रीपिनि महाद्यःया ब्रत अप्सं जुयाच्वनी । 

गथे वंगु श्रावण लाया प्रत्येक सोमवाः शिवव्रत थें व्रत जुयाः चथाइ न्ह्यथु व लिथु खुन्हु चहलपहल जुयाच्वनी । 

इन्द्रया थःमांया ब्रत अप्सं च्वनेत पारिजात स्वां च्वय् मदुकथं क्वय् मृत्युमण्डलय् क्यबय् वयाः खूवःगु कथं ज्वनाः च्यान्हु तक बन्दि यानाः थौंया न्हिखुन्हु कुनातइगु धापु नं दु ।