nepal life 2076 3 18

मर्निंग वाक् ( केदार सितुया च्वसू )

 


केदार सितु
ईकथं थःत नं अपटुडेट यायेत सुथय् सुथय् मर्निंग वाक् वनेगु शुरु यानागु दु ।

ख ला थ्व सिसि जक न्हूगु जुयाः अय्लाः पुलांगु हे धयाथेंज्याःगु खँ जक खः ।
न्हापायापिनि धर्मया नामय् मर्निंग वाक् वनिगु खः ।
सुथ न्हापां दनाः द्येके वनेगु धयाः मर्निंग वाक् वनीगु खः न्हापायापिं मनूत ।
आः न्हून्हूगु टेक्नोलोजि, न्हून्हूगु टर्मिनोलोजिया विकास जुयावल । आः द्येके वनेगु थाय् मर्निंग वाकं कयाहल ।
आः द्येके वन कि मनूत अन्धविश्वासी जुइ, बु¥हा जुल धाइ धकाः मनूतय्सं ईकथं अन्तरराष्ट्रिय भासं ‘मर्निंग वाक्’ वनेगु यानाहल ।
न्यासि वनाः मनकामना थ्यंकेगु ज्या थौंकन्हे ‘टे«किङ्ग’ जुइधुंकल ।
ईलिसे थःत नं फिट यायेत द्येके वनेगु त्वःताः मर्निंग वाक् वनेगु यानागु दु ।

थुथाय् उसाँय् नं गति लानाच्वंगु मदु । अथे ला थ्व समस्या आम हे जुइधुंकल ।
मर्निंग वाक् वनाः स्यूगु खँ खः, मर्निंग वाकय् वइपिं अप्वः धयाथें मनूत छगू न छगू ल्वचं पीडित जुयाच्वंगु खने दु ।
म्हिगः तिनि छम्हसिनं न्यंकाच्वंगु, सुगर तसकं हे अप्वः हं । डाक्टरं लाखे म्वायेगु इच्छा दु सा सुथय् सुथय् मर्निंग वाक् वनेगु या धाल हं ।
छम्हसिया हाइ ब्लड प्रेशर हं । ब्लड प्रेशर जुसांनिसें बहनी बहनीया रमझम नं त्वःताबीधुन हं ।
मनूतय् याकनं सी धकाः गुलि ग्याः ।
गुबलें गुबलें ला मर्निंग वाक् वयाच्वंपिं फुक्क हे सी धकाः ग्यानाः जक हे वयाच्वंपिं थें ताइगु । मखु सा ला द्येके वनेगु हे त्वःतेधुंकूपिंसंं मर्निंग वाक् छु याःवयाच्वनि ।
मनूतय् सी मयः धयागु खँ मर्निंग वाकं बांलाक क्यनाच्वं ।
न्हापायापिनि मोक्ष प्राप्तिया निंतिं द्येके वनेगुया नामं मर्निंग वाक् वनिगु । वीतरागं मुक्त जुयेगुया निंतिं न्हापायापिं द्येके वनेगुया नामं मर्निंग वाक् वनिगु ।
आः अज्ज अप्वः म्वाये, अज्ज अप्वः सुखभोग याये धयागु कामना यानाः मर्निंग वाक् वयाच्वंगु दु । अज्ज अप्वः म्वाये धयागु वीतरागया वशय् लानाः मर्निंग वाक्या प्रतिस्पर्धा जुयाच्वंगु दु ।
इलं मनूतय्गु म्वायेगु तरीका जक मखु बिचाः नं पाकाबीयः ।
उखुन्हु सुथय् मर्निंग वाक् वयाबलय् छम्ह बु¥हा हालाच्वंगु, थौंकन्हे लाखे पाप अप्वल हं, मनूतय्के धर्म व इमानजमान धयागु हे मदयेधुंकल हं । उकिं न्हियान्हिथं न्हून्हूगु ल्वय् अप्वयावयाच्वंगु हं
दुरुइ तक हे मेलामाइन ल्वाकछ्यानाहयेधुंकल धासेंलि पाप ला अप्वःगु हे खत । आः ला ला नं प्लाष्टिकयागु वयेधुंकल हं । अबुया पुलि तक हे चुचुप्याइगु धाःगु नं सखे थ्व हे जुइ ।
लाया अभाव पूवंकेत विज्ञानं प्लाष्टिकया ला दय्कल धकाः उखुन्हुतिनि ब्वनागु खः ।
गनं कन्हे झीगु नसात्वँसा कतांमरिया भ्वजय् थें अप्पाया ला, धूया बजि थमजुयावनेमा ।

मर्निंग वाक् वनाया लिच्वः हे धायेमाः, थौंकन्हे म्ह उलि त्यानु मचाः न्हापा थें । म्हय् भचा फुर्ति वःगु हे खः थें च्वनावः ।
सुथसिया स्वस्थ फसय् व शान्त वातावरणय् चाहिलेगु धयागु हे उसाँय् बांलाकेगु खः ।
तर थौंकन्हेया सुथसिया फय् नं उलि स्वस्थ मजुइधुंकल ।  अले वातावरण नं उलि शान्त मदयेधुंकल ।
लच्छि हे मदुनि, सुथ न्हापां बेतोरं ब्वाकेहःगु छगः ट्रकं सिथं सिथं मर्निंग वाक् वयाच्वंम्ह छम्ह मनूयात क्यलाः स्यानाथकल ।
सुथ न्हापां जूगुलिं थ्व हे ट्रकं क्यलाथकूगु धकाः नं धायेमफुत हं ।
मनू स्वयाः मोटर, मोटर साइकल हे अप्वयेधुंकल थौंकन्हे ।
सुथंनिसें मनूत स्वयाः अप्वः मोटर, मोटर साइकल हे जू दु लँय् ।
न्हिन्हिसिया मोटर, मोटर साइकलया कुँ व धुलं हे वातावरण अस्वस्थ व दुषित  जुयाबीधुंकल थौंकन्हे । अज्ज ला मनूतय्गु लाःलाःथे फोहर वायेगु बानिं नं थौंकन्हेया वातावरण न्हापा थें स्वस्थकर मजुइधुंकल ।
लँय् लँय् हे छेँया फोहर जक मखु, सलखि नं वायेहयाच्वंगु दु, भ्यातनाः नं वायेहयाच्वंगु दु । अज्ज ला थाय्थासय् धः तज्यानाः च्वने हे मजीक नवयाच्वनिगु छखे हे दनि । न त सरकारं च्यूताः तः, न त जनता थःपिंसं हे च्यूताः तः ।
शहरयात शहर हे धाये मल्वयेधुंकल थौंकन्हे, मनूत ला झन् शहरय् च्वंपिं हे धाये मल्वयेधुंकल ।

नितान्त व्यक्तिगत जुयावनेधुंकल मनूत ।
थःलिसे जक सरोकार दुगु खँय् धाःसा गुलि सचेत खने दु मनूत !
सुथ न्हापां चिकु तांन्वः मधासे थःगु उसाँय्या निंतिं मर्निंग वाक् वइपिं मनूत थःगु त्वाःबाः, गल्लि, छेँ न्ह्योनेया फोहर चीकेत भ्याःभचा हे जागरुक मदु । अज्ज ला थःपिंसं हे फोहरया द्वँय् थःगु छेँया फोहर नं वायेहइ तिनि ।
मर्निंग वाक् वइम्ह छम्ह पासा हालाच्वंगु, सुथय् छेँनं पिहां वयेबलय् हे न्हाय्प्वाः तिनाः वयेमाः हं । रिंग रोडय् थ्यंकाः तिनि बल्ल याउँक सासः ल्हायेजीगु हं ।
रिंग रोड नं थौंकन्हे न्हापा थें गन सफा दु धकाः !
हाप्वः दंथें मनूत फुक्क थासं थन हे मुंवयाच्वंगु दु ।
मंत्री, नेता, कार्यकर्ता, कर्मचारी, भल्या, विद्यार्थी देसय् दक्व थन हे भुंवःगु दु ।
उ, हुंकन स्वयादिसँ  प्यम्ह न्याम्ह रैथाने ख्वाः मवःपिं मस्त लँसिथय् झ्वःलिं फ्यतुनाः आचि यानाच्वंगु !

न्ह्योने थ्यनेवं न्हासय् थस्स क्वाःक्वाःगु नँ दुहांवन ।
मेगु सिइ खिचा छम्हसिया कुइँकुइँ हालाः प्यं च्वाउँकाः लिउनेया तुति म्हरिखे दुछ्वयाः खि फायेत बल यानाच्वन । स्वयाच्वंपिं निम्ह मस्तसें थःपिनिगु च्वलापतिं च्वलापतिं गथः चिनाः खिचायात खि फाये थाकुकेगु कुतः यानाच्वन । लँय् वांछ्वयाथकूगु जा नापं प्वःचिनाहःगु प्लाष्टिक नंं नल ला छु थें खिचां उजुंसुजुं खि फायेफुगु हे मखु । मस्त धाःसा थःपिंसं पतिं गथः चिनाः हे खिचां खि फाये मफुगु  धकाः दंग जुयाच्वन ।
बागमति सिथय् थ्यनेव हे छत्थुं नाः, खि, केमिकल छु छु छु छु ल्वाकज्याःगु नँ ह्वास्स हे न्हासय् दुहां वन ।
थाय्थासय् खुसिया द्यामं द्यामं धः बाःवये थें म्हास्सुक, ह्याउँक, वाउँक ह्वार्र बाःवयाः खुसिइ ल्वाकज्यानाच्वंगु दु ।
अन थ्यनेव हे हाकनं छकः न्हाय् तित्युं ब्वाँय् वनेमाल ।
न्हाय् तिनां जक नं गन गाःगु खः धकाः, गनं गनं ला मिखा नं तिस्सिनाबीमालिगु ।
कलेज वनेत वःपिं नच्चापिं छम्ह मिजंमचा व छम्ह मिसामचा लँ लिक्क लाःगु छखा छेँया अंगः लिधनाः म्हुतु म्हुतु ल्वाकाच्वन ।

जिमित खनं नं इपिं बायेगु नां तक हे मकाः । सखे इमूनं (यकतचष्अज) थें थःपिंसं मस्वल कि थःपिंत नं मस्वःगु हे भाःपिल ला इमिसं ।
इमित पुलाः जक वयागु बाय्ग भाराक्क बँय् कुतुंवंगु सः वल ।
जिमिसं लिफः स्वयाः थः हे अशिष्ट जुइगु स्वयाः थःगु लँ लिनावनेगु हे उचित ताय्का । 

मर्निंग वाक्यागु हे उपलब्धि धायेमाः निम्हस्वम्ह पासापिं नं अप्वल ।
दुःखसुखया खँ ब्याके दत । नुगलय् च्वंगु प्वः फ्यनेगु नं ल्वय् क्वलाकेगु हे खः धाइ ।
काय्पिं विदेश वनाः बुह्राबुह्रि निम्ह जक छेँय् हाःनाः मदुपिं थें च्वनेमाःगुनिसें काय्पिं अंशबण्डाया निंतिं ल्वाःवःगु तकया खँ ब्याइ ।
गुलिसियां भौ गतिमलाःम्ह लानाः कायं दुःख स्यूगु बाखं, गुलिसियां थः काय् हे गति मलानाः भौनं दुःख स्यूगु बाखं । गुलिस्यां काय्भौ मिलय् मजुयाः छय् स्यंगुया दुःख !
सकस्यां थःथःगु बाखं दु, सकस्यां थःथःगु समस्या दु, थःथःगु दुःख दु, पीडा दु । सकसितं थःथःगु समस्या तःधं, दुःख तःधं ।
दुःख मदुपिं सुं हे मदु । संसार हे दुःखमय !
मर्निंग वाक्या सुथबःछि थज्याःगु हे बाखं न्यँन्यं ब्यनी ।
देया दुःख ला छखे द हे दनि । न्हियान्हिथं थाहां वनाच्वंगु बेसाःभाः  तच्वयावनाच्वंगु नखःचखः व भ्वय्या विधि व्यवहार !
म्वायेत झन्झन् थाकुयावनाच्वंगु दु ।
छम्हसिया थः काय्या ब्याहाया खँ न्यंकाच्वंगु, तःधीम्ह काय्या ब्याहा यानाबलय् तक्क छगू निगू लाखं गाःगु हं । खुला न्ह्यो चीधीम्हसिया ब्याहा यानाबलय् झिगू झिंन्यागू लाखं मयाक फुत हं । भौमचाया थःछेँ खलःयात ल्वयेक व्यवहार यायेमाः धयाः माःगु स्वयां अप्वः तिसा, वसः जक हे मखु हं, ईकथं ल्वयेक इंगेजमेन्ट हं, ग्वय् यंकेगु अलग्ग हे हं । ख्वाः स्वःवःगु ला जन्त वयेगु स्वयाः अप्वः दइ हं ।

थ्व फुक्क दुःख व मगाःमचाःयात ल्वःमंकाः नं छथ्वः बुह्राबुह्रिंनिसें ल्यासेल्याय्म्हचात तकं लँया सिथय् दनाः दनाः ल्हाः तुति ब्वय्काः एक्सर्साइज यानाच्वंगु दु ।
मनूतय्गु जिजीविषा अपरम्पार ! मनूतय्गु म्वायेगु लालसाया सीमा मदु ।
मनूत न्ह्याक्व सिनाः सिनाः म्वानाच्वनेमाःसां म्वायेत तयार !
मनूत मचात जक मखु, ल्याय्म्ह ल्यासे जक नं मखु, सीत्ययेधुंकूपिं बुह्राबुह्रि तकं अप्वः म्वायेगु मन्तुना घानाः मर्निंग वाक् वयाच्वंग दु, एक्सर्साइज यानाच्वंगु दु ।
मनूतय्गु दुःखया बाखं, व्यथाया बाखं, पीरवेदनाया बाखं मर्निंग वाक्या मार्चपासलिसें तनावनाच्वंगु दु, न्हनावनाच्वंगु दु ।
मानौं म्वायेगुया न्ह्योने दुःख, पीर, व्यथा, समस्या, मगाःमचाः छुं हे मखु । जीवनया न्ह्योने थुमिगु छुं मूल्य मदु ।
□□□

ने सं११३१ सिल्लागा ६ ÷ २०६७ फागुन ११, बुधबाः

नागार्जुन पब्लिेकशन पिदँगु ः घाःत स्याःमचाःगु सफू पाखें