nepal life 2076 3 18

बालाचःह्रे,बाला चतुर्दशी

डा. चुन्दा बज्राचार्य

मंसीरकृष्ण चतुदर्शी (चःह्रे) कुन्हु दँय्दसं पशुपति गुह्येश्वरी श्लेश्मान्तक वन, मृगस्थली आदि थासय् वनाः छेँ मदुपिनिगु (स्वर्गे जूपिनिगु) नामय् द्यःद्यःपिंथाय् सतबिज ह्वलाः मदुपिन्सं यानावंगु पापं मुक्त यानाः स्वर्गय् छ्वयेगु दिं धायेगु परम्परा दु । थथे वाः सतविज ह्वलाः वनेगुयात बालु वनेगु धकाः धाइ । मदुपिनिगु नामय् जक सतविज ह्वलेगु मजूसे थःगु मृत्यु लिपा बालु वनिपिं सुं मदुुसा थःम्हं हे म्वाःबलय् बालु वनातये ज्यू । छाय्धाःसा बालु छक्वः जक वन धाःसां वया न्हय्गू पुस्ता तक पाप मुक्त जुयाः स्वर्ग वनी धयागु धापू दु । बालाचःह्रेकुन्हु बालु वनेगु थासय् छग्वः जक सतविज ह्वल धाःसा छकू टुक्रा लुं दान यानाति ग्यं धकाः धायेगु सामाजिक परम्परा दु ।


बालाचःह्रेकुन्ह बालु वनीबलय् विशेषयाना मृगस्थली वा श्लेश्मान्तक वनय् ह्वलीगु सतविज मदये धुंकूपिन्त नयेगु नसा पिया व्यूगु खः । अथे सतविज ह्वलाः बिल धाःसा स्वर्गय् वंपिं जहानपिन्सं उगु सतविजपाखें अन्न सया अमि नये दयाः गुबलें द्यां लाइमखु धयागु विश्वास दु ।


थुबलय् पशुपति गुह्येश्वरी लागा दुने लाःपिं द्यःपिं फुक्क चाःहिला सतविज ह्वलाः ख्वाँय् गणेद्यःया थाय् थ्यंकाः पूजा यानाः गणेद्यःया न्हाय्पं ज्वनाः, संकाः मदुपिन्त धयाब्यू धकाः हालाः न्यंकी । धार्मिक परम्परा कथं ख्वाँय् गणेद्यः मनुस्यलोकया खबर तप्यंक स्वर्गलोकय्  थ्यंकाबीम्ह धायेगु चलन दु । गणेद्यः ख्वाँय् जूगुलिं धयां मताइगु जूगुलिं वयात हे संकाः वा चायेकाः स्वर्गय् च्वंपिन्त खबर बीगु खः ।


बौद्ध, हिन्दु, शैव धर्मावलम्बीपिं, धनिपिं, गरीवपिं फुक्क हे बालु वनेगु परम्परा दु । थ्व छगू नेपाःया धार्मिक सहिष्णुता कथं कयातःगु खः । गुह्येश्वरी पशुपति व श्लेश्मान्तक क्षेत्र दुने लाःपिं गुह्येश्वरी, पशुपति, भगवान बुद्ध, शिवलिङ्ग, गणेश, आदि द्यःद्यःपिन्त, भक्तिभाव यानाः सतविज ह्वलीगु खः । नेवाः जाति जक मखु, मगः, राई, तामाङ, क्षेत्री ब्रम्हु आदि फुक्क जात जातिपिन्सं नं सतविज  ह्वः वनेगु परम्परा दु । उकिं थ्व नेवाःतय्गु जक दिं मजूसे राष्ट्रिय दिं हे खः । थुबले विशेष यानाः श्लेश्मान्तक वनय् च्वंगु ६४ ग्वः शिवलिङ्गयात झ्वःझ्वः यानाः चाहिलेगु चलन दु ।
बालु वनेगु शुरु थन अनंनिसें धयागु मदु । न्ह्याथासं सुरु याःसां ज्यू । तर गुह्येश्वरी, पशुपति, श्लेश्मान्तक वन, मृगस्थली कैलाश पर्वत आदि थासय् च्वंपिं द्यःद्यःपिन्त दर्शन यानाः चाःहिलाः अन्तय् ख्वाँय् गणेद्यःया थाय् थ्यंकाः थाय् थासय् ह्वले धुंकाः ल्यंगु सतविज दक्व गणेद्यःयात प्वंकाः सिधयेकेगु चलन दु ।


बालाचःह्रेकुन्हु बालु वनेगुया नितिं तातापाकं नं मनूत वयाः पशुपति, गुह्येश्वरी, श्लेश्मान्तक वनय् अर्थात् सतविज ह्वलेगु थासय् मदुपिनिगु नामय् सवालख मतः वा मार च्याका पूजा यानाः चा छ्यानाः सुथ न्हापां बागमतीइ म्वःल्हुयाः, ख्वाः सिलाः सतविज ह्वलाः बालु वनेगु याइपिं नं दु । बालु वनिपिनि नं बागमती खुसिइ ख्वाः सिलाः वा म्वःल्हुयाः बालुया सतविज ह्वलेगु याइ । बालु वनेगु सिधल धायेवं पुशपति क्षेत्र दुनेया सुन्दरीकुण्डय् ख्वाः वा म्वःल्हुयाः कैलाश पर्वतय् च्वनाः चिपं थियाः थःथःगु छेँय् लिहाँ वयेगु चलन दु ।
स्कण्डपुराण महात्म्य कथं महाद्यः छपु जक न्यकू दुम्ह चल्ला रुप कयाः श्लेश्मान्तक वनय् च्वनाच्वंबलय् चल्ला रुपया महाद्यवं उगु थासय् मंसीर चतुर्दशीकुन्हु सतविज ह्वल धाःसा तःधंगु पुण्य लाइ धकाः धाःगुलिं उगु दिनय् मनूतय्सं सतविज ह्वलेगु परम्परा न्ह्याकूगु खः धकाः न्ह्यथनातःगु दु ।