nepal investment baink

बचं ब्यूसां ध्यबा वइमखु जबतक....

- नर्मदेश्वर प्रधान

महाभूकम्पं देशयात क्षत विक्षत यानाबी । लाखौं जनता घरबारविहीन जुइ । देशया न्ह्यःने तःधंगु चुनौती वइ– पुनःनिर्माण, पुनस्र्थापन, पुनर्बासया । थ्व चुनौती साधारण मखु । देशया धुकुतीं जक सामना, समाधान यायेफइ कथंया मखु । लाखौं लाख छेँत दयेके मानी । पहाडय् मनूतयत असुरक्षित थासं सुरक्षित थासय् पुनर्बासया व्यवस्था यायेमानी । गुलिखे पहाडी बस्ती चलः वनाः च्वने हे मज्यू । अन च्वंपिंत मेथाय् स्थानान्तर यायेमाली । अथेहे पीडित गांया लाखौं जनतातय्त सामान्य अवस्थाय् हयेगु अःपुगु ज्या मखुनि । फुक्कं क्षत विक्षत जूगु ऐतिहासिक, सांस्कृतिक सम्पदातय्त पुनःनिर्माण यायेगु उतिकं कठिन ज्या तिनि । फुक्क समस्या हल यायेत खर्बौं ध्यबा चूलाकेमाली । भचा भचा ध्यबां गाःगु ज्याखँ मखु । नेपाःया धुकू उलि बल्लाःगु मखु । खर्बौं फुकाः पुनर्निर्माण, पुनव्र्यवस्था यायेगु देशयाके तागत दुुगु मखु । तर ध्यबा मदु, जू जूगु जुइ धकाः मिखा तिस्सिनाः च्वनेफइगु अवस्था नं मखु । देशय् महाभूकम्पं जनतायात सी म्वाइगु अवस्थाय् लाकी । च्वनेगु बास दइमखु । इलय् हे पीडित जनताया आधारभूत व्यवस्था याये मफुसा लाखौंलाख जनता भोकमरीं सी । अनेक रोगव्याधिया महामारीया शिकार जुइ । थःके ध्यबा मदुसा अन्तर्राष्ट्रिय दातापाखें सहयोग कयाः जूसां देशयात आपद–विपदं मुक्ति बीमाली । अनुदानया भर कयां जक नं मगायेफु । अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोष, वित्तीय संस्थापाखें सहुलियत दरय् ऋण नं काये मालेफु । अथे हे देशदुनेया निजी क्षेत्रपाखें नं आर्थिक स्रोतया परिचालन यानाः देशय् दयाच्वंगु महासंकट चीकेगु कुतः यायेमालेफु । देशय् महाभुखाचं हःगु भीषण समस्या हल यायेत दकलय् तःधंगु आर्थिक स्रोत खः ।

अर्बौं दां चूलाकेवं तिनि सम्भव जुइगु पुनर्निमाण जूगुलिं विश्व समुदायपाखें आर्थिक सहयोग, अनुदान, ऋणया निंतिं देशय् दातातय् सम्मेलन जुइ । विश्वया तःगू मित्र राष्ट्र, देय्या प्रतिनिधित्व दइ । महाभुकम्पं तहसनहस जूगु नेपाःयात गुकथं सहयोग यायेफइ इमिदथुइ छलफल जुइ । महाभूकम्पं याःगु विध्वंसयात इमिसं प्रत्यक्ष स्वइ । अनुभव याइ । नेपाःया दूरवस्था खनाः मित्र राष्ट्रत सम्वेदनशील जुइ । पुनःनिर्माणया निंतिं नेपाःयात आर्थिक सहयोग यायेगु प्रतिबद्धता प्वंकी । नकतिनि क्वचाःगु दाता सम्मेलनय् भूकम्पं स्यंगु नेपाःयात भिंकेत अर्बौं तका ध्यबा मुंकेत सफल जुइ । मित्र राष्ट्र भारत व चीनं नुगः चकंकाः अर्बौं दांया सहयोग यायेगु बचं बी ।

सम्मेलनय् दातातपाखें सहयोग बीगु बचं कयाः प्रधानमन्त्री, मन्त्री तसकं उत्साहित जुइ । दातातपाखें यथेष्ट सहयोग कायेफुगुलिं नेपाल सरकार गौरवान्वित जुइ । प्रधानमन्त्रीं थुकियात थःगु सरकारया तःधंगु उपब्धि तायेकी । ध्यबा गाक्क मुने फइगु जुल, आः पुनःनिर्माण याकनं जुइ । विश्वास बी । जनतायात आश्वासन बियाः जुइ ।

खतुं थौं महाभूकम्पलिपा देशं फयेमाःगु विध्वंसयात चीकेत ध्यबाया आवश्यकता प्रमुख जुइ । थ्व खँय् तर्क वितर्क यायेथाय् मदु । उखें थुखें मित्र राष्ट्रतपाखें ध्यबा मुने फइगु जुल । छगू कथं ध्यबाया लागि देशं उलि चिन्ता काये म्वाःल ला ? थुज्वःगु विश्वास कायेफु मनूतसें । तर अथे मखु । एक त ध्यबा दयेवं हे फुक्क समस्या स्वतः हल जुइ, थुज्वःगु धारणा सरासर झूठ खः । पुनःनिर्माणया निंतिं ध्यबा दयां जक मगाः । लक्षित ज्या गुकथं यायेगु, निश्चित योजना, कार्यक्रम, इमित कार्यान्वयन, अनुगमन यायेगु संयन्त्र, ज्याय् पारदर्शिता, उत्तरदायित्वबोध, भ्रष्टाचारविमुखता थुज्वःगु खँया प्रत्याभूति मदयेक अर्बौं छु खर्बौं ध्यबा चूलाःसां सँछपु ग्यंगु विकास नं याये फइमखु । ध्यबाया द्वँय् च्वनाः खुँ, फटाहा, भ्रष्टाचारी, लुटाहातसें देशयात अकल्पनीय दुरावस्थाय् लाकाबी । फइ । अले अराजकता व्याप्त जुइ । तःभुखाय् लिपा हाइटीं भोगे यायेमाःगु नियतिं चेतावनी बियाच्वनी । थौं प्रधानमन्त्रीं न्याउँ न्याउँ भासं भाइ ‘आः मित्रराष्टतसें ध्यबा बीगु जुल । झीगु भविष्य उज्ज्वल जुइगु जुल । धुक्क जूसां जिल ।’ दाता सम्मेलन लिपा प्रधानमन्त्री व नेतातसें थुज्वःगु उद्गार प्वंका जुइ । तर थौं जनतायात थुज्वःगु आश्वासन, उद्गारयात विश्वास यायेगु लँ हे मदु । थुज्वःगु विश्वासया लिधंसा कायेत थौंया देशया राजनीतिक स्थितिं मब्यू । वर्तमान प्रमज्युं थौं ततःधंगु बाचा बी, भाषण त्वःती । वयकः कन्हय् छखे लाइ । मेम्ह प्रम कुर्सीइ वइ । पुलांम्ह प्रमं थःगु कार्यकाल न्ववाःगु माकुगु खँ फुक्कं छखे लाइ । अझ वं खँ हिली । न्हूम्ह प्रधानमन्त्री हानं ततःधंगु खँ हइ । आशा थनी । थुकथं देशय् कुर्सीया खेलं निरन्तरता काइ । छखेर प्रम कोइरालां थःगु ध्यबा संकलनया सफलताया बखान यानाच्वनी । मेखेर के.पी. ओलीजुं ‘आः एमालेया सरकारयात सुनां नं पने फइमखु । वइ, वइ । याकनं ।’ ध्याचःगु लखय् न्याँ लाइम्ह मेम्ह महान नेता दनी । मौका पियाच्वनी । देश निर्माण, पुनःनिर्माण सही कथं यायेत राजनीतिक अवस्था स्थिर जुइमाः । राजनीतिक नेतातय्के प्रतिबद्धता, संकल्प दयेमाः । निकृष्ट राजनीतिक स्वार्थय् दुनां देशयात ध्वस्त यायेगु उद्देश्यं प्रेरित राजनेतात । थुज्वःगु दूषित राजनीतिक वातावरणय् देशं गय् यानाः सुशासन स्थापना याइ ? गय् यानाः देशया कर्मचारीतयत अनुशासित याइ । प्रम कोइरालाया थासय् कमरेड केपी ओली वयेवं देशय् चमत्कार जुइ ला ? थौंया जनताया नुगलय् अनुत्तरित प्रश्न जुइ थ्व ? दाता सम्मेलन सफल जुइवं थ्व प्रश्नया नुगः लुधनीगु लिसः स्वतः दइ ला ?

हानं मित्रराष्ट्र तसें सहयोग बीगु बचं ला बिल । तर बचं बीवं हे ध्यबा बाः वइ ला ? ध्यबा बीत इपिं बाध्य जुइ ला ? मित्रराष्ट्रतय् वचनय् शंका प्रकट यायेमाः धइगु खँ मखु । इमि सदाशयताया प्रशंसा यायेमाः । तर मित्रराष्ट्रतसें ध्यबा सहयोग बीगु नामय् खिउँथाय् ध्यबा ह्वलीमखु । थम्हं बियागु सहयोगं पीडित देय् पीडां मुक्त जुइमाः । अनया जनता दुःखं मुक्त जुइमाः । इमि सहयोग ल्यूने थ्व अपेक्षा दयाच्वनी । उकिं मित्रराष्ट्रतसें बीगु आर्थिक सहयोग बीबलय् दातातय् नुगलय् सहयोग बियागु रकमया सदुपयोग जू मजू, व थासय् लाः मलाः धइगु चिन्ता पीर दयाच्वनी । थुकिया निंतिं दाता राष्ट्रत निरन्तर सजग, सचेत जुइ । थम्हं बियागु सहयोग पारदर्शी जुइमाःगु अपेक्षा याइ । सहयोगी दाता राष्ट्रत नेपाःया राजनीतिक स्थितिलिसे अनभिज्ञ मखु । खर्बौं दां दइगु जुल धकाः वर्तमान प्रधानमन्त्री, भविष्यया प्रधानमन्त्रीत लयतायाः तिंतिं न्हुयां छु याये ? ध्यबा धात्थें बीत दाता राष्ट्रतसें यक्व खँ बिचाः याइ तिनि । देशया परिस्थिति अनुकूल मजूसे अराजक, अविश्वसनीय जूगु खण्डय् दातातसें ध्यबा बी मखु । थ्व पक्का । देशया पुनःनिर्माणया नामय् आर्थिक सहयोग गुण्डातयत पोसे यायेगु, नेता, कार्यकर्तातय् विलासीताया निंतिं छ्यलते दाता राष्ट्रतसें सहयोग याइमखु । बरु सहयोग दिकाबी ।

भूकम्प लिपाया देशया राजनीतिइ अकस्मात परिवर्तन खनेदइ । थ्व परिवर्तनया खास उद्देश्य छु खः ? छुं लिपा सीदइ । तर देशय् सहयोगया रुपय् वयेत्यंगु अर्बौं तका ध्यबाया भागबण्डाया खेलं देशया राजनीतिक शक्तिया ख्यलय् नं प्रभावित याःगु दु धइगु अनुमान, हुइनाभुइना तायेदइ । राजनीतिक स्थिरता, आर्थिक अनियमितता, पारदर्शीता क्यनेमफुत कि न्ह्याम्ह प्रम जूसां दाता राष्ट्रतसें पत्याः याइमखु । प्रम  न्ह्याम्ह जूसां इमिसं मतलब तइमखु ।

–०–