1142 nhoo dan adv

पृथ्वीइ गनं वल लः ?

२०७२ जेठ २, शनिबार १५:०९:०७

मेलिसा होगनबूम
झीगु आकाशगंगाय् यक्व समाप्त जुजुं वनाच्वंगु नगुत दइ गुगु क्षुद्र ग्रहया अवशेष जुइ ।
ठोस ल्वहंया ग्वाराकथं थ्व गुगुं नगुइ कुतुं वनाः नष्ट जुइ ।
नगुतय् वायुमण्डलया अध्ययन याइपिं वैज्ञानिकपिनिकथं क्षुद्र ग्रह ल्वहंया जुयाच्वनी, तर थुकी यक्व लः नं दइ ।
थुगु लिच्वःया लिधंसाय् थ्व न्ह्यसःया लिसः लुइके फइ कि पृथ्वीइ गनं लः वल ?
वैज्ञानिकपिनि अनुमान दुकि झीगु आकाशगंगाय् यक्व क्षुद्र ग्रह थुज्वःगु दइ गुकी यक्व अप्वः लः दु । थ्व लखं ग्रहय् लःया आपूर्ति याइ व जीवनयात न्ह्याकी ।
ब्रिटेनया वा‘रिक यूनिवर्सिटीया अनुसन्धानकर्ता रोबर्तो राडीं धयादी, “जिमिगु अनुसन्धानं लुइकागु दु कि गुकथंया यक्व लः दुगु क्षुद्र ग्रहया खँ जुयाच्वन, उज्वःगु शुद्र ग्रह झीगु सौर्यमण्डलय् यक्व अप्वः ल्याखय् लुया वःगु दु ।”
खतुं अनुसन्धानकर्तापिनि न्ह्यःने दकलय् तःधंगु न्ह्यसः थ्वहे दु कि पृथ्वीइ लः गनं वल ? 
यक्व न्ह्यः पृथ्वी तसकं सुख्खा व बंजर इलाका जुइफु, थुकिया टक्कर गुगुं यक्व लः दुगु क्षुद्र ग्रहलिसे जुल जुइ अले वधुंकाः उगु ग्रहया लः पृथ्वीइ वल जुइ ।
थःगु थुगु अनुसन्धानयात विश्वसनीय दयेकेत राडीयात थ्व क्यनेमाःगु खः कि यक्व लः दुगु क्षुद्र ग्रहतय्गु उपस्थिति सामान्य खँ खः । थुकिया निंतिं वयात पुलांगु नगुया बारे जानकारी माल ।
गुबले नगु थःगु अन्तपाखे न्ह्याइबलय् व तुयूगु उंया चीधंगु नगुइ हिली । उकिया आकार चिग्वः जूसां उकिया गुरुत्वाकर्षण बलय् गुगुं म्होति वइमखु । वं थःगु जःखः जुयाः नीगु क्षुद्र ग्रह व का‘मेट्सयात थःगु वायुमंडलय् सालेगु तागत दइ ।
थुगु ठक्करं सीके फु कि थ्व ल्वहं छुकिं दयाच्वंगु खः । अक्सिजन व हाइड्रोजन थुज्वःगु रसायनिक तत्व अलग अलग ढंगं जःयात नाली ।
राडीया अनुसन्धान दलं नष्ट जुयाच्वंगु नगुइ लाइगु जःया प्याटर्नया अध्ययन याःगु दु । कनेरी द्वीप समूहय् च्वंगु विलियम हर्शेल टेलीस्कोपया ग्वाहालिं थ्व अध्ययन याःगु खः ।
राडी व उमि ग्वाहालिमिपिसं न्यासः प्रकाश वर्ष तापाक्क नष्ट जुयाच्वंगु नगुतय् अनुसन्धान याःगु दु । वय्कलं उखेंथुखें न्यनाच्वंगु क्षुद्र ग्रहतय् रासायनिक संतुलनयात अनुमान यायेत कुतः यात । उमिसं लुइकल कि उकी ल्वहं बाहेक लःया अप्वः मात्रा दु ।
रोयल अस्ट्रोनामिकल सोसायटीया मासिक नोटिसय् थुपिं अनुसन्धानकर्तापिसं च्वःगु दु कि यक्व लः दुगु क्षुद्र ग्रह आकाशगंगाया निगूगु ग्रहततक लः थ्यंकी ।
राडीया निश्कर्ष दु, “यक्व क्षुद्र ग्रहय् लः दुगुलिं जिमिगु उगु बिचाःयात बः ब्यूगु दु कि झीगु महासागरय् लः शुद्र ग्रहलिसे ल्वानाः वःगु खः ।”
हालया दँय् अंतरिक्ष वैज्ञानिकपिसं झीगु सौर्यप्रणाली पिने यक्व ग्रहत लुइकूगु दु । केपलर टेलीस्कोपं जक द्वःछिं मल्याक ग्रहत लुइकूगु दु ।
थुपिं पिनेया ग्रहय् जीवन दये नं फु । यदि उमि आकार पृथ्वीया समान जुल व थ्व थःगु नगुया ‘गोल्डीलक्स जÞोन’य् दुसा, अर्थात् पृथ्वीया कथं हे, गन क्वाःजः न यक्व अप्वः न यक्व म्हो जुइ, अन जीवनया सम्भवना दयेफु ।
शोधया सहलेखक व यूनिभर्सिटी अफÞ वोरिकया प्रोफेसर बोरिस गैनसिकयाकथं लःदुगु क्षुद्र ग्रहतसें सम्भवतः थुज्वःगु ग्रहतक नं लः थ्यन जुइ ।
झीसं थ्व स्यू कि लः बिना जीवनया अस्तित्वया कल्पना याये फइीमखु । खतुं गैनसिक थ्व नं माने याइ कि यदि गुगुं पिनेया ग्रहय् जीवन दुसा उकियात लुइकेगु तसकं थाकुगु ज्या जुइ ।