nepal life 2076 3 18

पाहांचः-हे व लुकुमाःद्यः

-कृष्ण कर्माचार्य

महाद्यवं ला नइमखु, बरु गजि भांग धतूरया सेव याइ, तर नेवाःतसें पुज्याइम्ह महाःद्यःयात धाःसा लानापं छाइ । थुकथं नेवाःतय छगू बिस्कं संस्कृतिया जूगु दु – महाद्यःयात ला नकेफुपिं बीर व बहादुर जूगु दु ।
धाइ भस्मासुरं महाःद्यःयाके सुयात थिल वयात भस्म यायेफुगु वरदान कायेधुंकाः न्हापां महाःद्यःायत हे टेस्ट याये धकाः स्वःबलय् महाःद्यः बिस्युं वने माल । लिपा बिष्णुं सुन्दरीया रुप कयाः प्याखं हुलाक्यनाः भस्मासुरयात नं उकथं हे प्याखं हुइके बियाः थःगु छ््यनय् थम्हं हे थीकेब्यूबलय् भस्मासुर स्वयम् हे भस्म जुल । उगु इलय् हे महाःद्यः नं लुकुमाःद्यःया रुपय् सूगु धइगु बाखं न्यनेदु । तर थुकथं सुलाच्वंम्ह महाःद्यः नेवाःतसें गाः म्हुयाः पिकयाः पुज्याइम्ह महाःद्यः हे खः धइगु गुगुं शास्त्रीय प्रमाण धाःसा खनेमदु ।
नेवाःत शैव, शाक्त व बौद्धत दु । अझ बौद्ध बाहेक न्हापा हिन्दु धइगु खँग्वः दुहांं मवःनिबलय् शैवमार्गी हे खः । बैष्णव धर्म धइगु परम्परागत रुपं मखसें न्हूकथं आस्था व बिश्वास तयाः भक्ति यानाजुइगु जूगुलिं नं हिन्दु धाःपिं नेवाःत शैवत हे खः । शिवजी हानं आधुनिक पहलं संस्थागत धर्मया प्रचार मजूनिबलय् किराततसें नं पुज्याइम्ह द्यः खः । अथेजूगुलिं शास्त्रपुराण प्रमाणया खँ ल्हानामच्वंसे नेवाःतसें द्यः भाःपियाः पुज्यानातःम्ह द्यः छम्ह लुकुमाःद्यः नं खः ।
लुकु धायेबलय् लुकुं बिनाच्वंम्ह द्यः धायेमाल । अनंलि पाहांचः¥हेया मेगु बिशेषता खः, अजिमा द्यःपिनि जात्रा । न्हापा नगर स्थापना यायेत गुणकामदेवं अष्टमातृकाया स्थापना यानाः खड्ग आकारय् येँ देय्या स्थापना याःगु खः । थुकथं मातृशक्तिया उपासना नं थन यक्व न्ह्यःनिसें न्ह्याना वयाच्वंगु दु । उकी नं थीथी अजिमा द्यःपिं मध्ये नं कंग अजिमा व लुँमधि अजिमाया निखःया जात्राया बिशेष महत्व दु । पाहांचः¥हेया कन्हय् कुन्हु घोडेजात्रा जुइ व वयां कन्हय्कुन्हु असनय् थ्वहे स्वखः द्यःपिं चूलाकी, गुकियात ‘असनय् द्यः ल्वाकीगु’ धया वयाच्वंगु दु ।
थ्व इलय्, थीथी मेमेपिं अजिमाद्यःपिं (गथेकि तखति अजिमा)या जात्रा धाःसा जुइमखु । न्हापा अजिमाद्यःनिति भ्वय् सःतूबलय् लुतिमदु अजिमायात गरीव धकाः हेला यानाः बँय् तयाः नकूगु व मेगु दँय् लुँ तियाः वंबलय् बांलाक्क नकूगु जूगुलिं थ्व जितः नकूगु मखु, तिसायात नकूगु धकाः तिसायात नसा न्ह्यचिकूगु व लिहां वयाः ब्यागलं च्वंगु धाइ ।
थुकथंया खँत स्वयेगु खःसा थन नेपालमण्डलय् थःगु हे कथंया बाखंत नं दु । खय्त थौंकन्हय् कंग अजिमायात रुद्रायणी, लुँमधि अजिमायात भद्रकाली, लुतिमदु अजिमायातयात इन्द्रायणी धकाः संस्कृत नां छुनाः उकथंया हे रुप बीत स्वःगु खःसां थ्व हिन्दु शास्त्र व पुराण कथं हे पाय्छि खः वा मखु धइगु आधिकारीक खँ मस्यू ।


तर असनय् द्यःखः ल्वाकीगु न्हि धाःसा शक संवत सुरु जुइगु न्हि हे लानाच्वंगु दु । थुकथं स्वयावनीगु खःसा नेवाःत देसपारया संस्कृति, सभ्यता व विकासक्रमनाप स्वानाच्वंगु नं दु व हानं मेखे थःगु बिशेषता नं तयाच्वंगु दु धइगु सी दु । हानं थन हे उगु इलय् तन्त्र साधनानिसें कयाः उगु इलय् प्रचलित बिज्ञत नं दुगु हे खनेदु । अथे जूगुलिं नेवाःत आम मान्यतालिसे संगतिपूर्ण पहलं न्ह्यानां नं थःगु हे पहलं संस्कृति हनीपिं धकाः सीदत ।
गथेकि थौंकन्हय् थनया व इन्डिजिनस ज्ञानं जडिबुटिया प्रयोग याइम्ह छम्ह मनुखं चरकसंहिता नं ब्वनाः अझ परिस्कृत जुयाः ज्या चले याइ, नेवाः भाय्या म्ये हालाच्वंम्हेसिनं हिन्दि व अंग्रेजी म्ये नं सयेकाः उकियात नं थःगु यानाः हाली, उकथंया हे सम्मिश्रित व परिस्कृत पहः नेवाः संस्कृतिइ दुने खनेदु । झी न्हापांनिसें हे थःगु नं हुनिं अले देशीविदेशीनाप नं उतिकं हे स्वापू तया जुइपिं धइगु खँ थुकिं सीदु ।