prabhu baink new

नेपाल संवतया थासय् विक्रम संवत्

बिजय स्यस्यः
नेपाल संवत् राष्ट्रिय संवत् जुसेंलि थुकियात नेपाल राष्ट्र बैंकं छापे याकेगु नोटय् नं अंकित यायेमाः धइगु माग जुयाच्वंगु इलय् लाक्क हे नेपाली मुद्राया नोटय् विक्रम संवत् तयाहःगु दु । पा“य्म्वहलय् संवत् अंकित यायेगु चलन ला पुलांगु हे खः तर नोटय् थुकथं संवत् अंकित यायेगु धाःसा चलन मदु ।
पा“य्म्वः वा सिक्का पुलांग्ु परम्परागतरुपं जुजुया नां व संवत् तयाः पिथनेगु पुलांगु चलन खः । पुलांपुलांगु पा“य्म्वलं ला सु जुजु गुगु इलय् शासनय् दुगु खः धइगु इतिहास नं कनाच्वनी । तर भ्वंया मुद्रा अर्थात् नोटय् साल खुले यायेगु यानावयाच्वंगु मदु । तर नेपाल संवत्या चर्चा न्ह्यानाः थुकियात नोटय् नं उल्लेख यायेमाल धइगु ख“ जुयाच्वंगु इलय् नेपाल राष्ट्र बैंकया गभर्नरया सहीया क्वसं ‘वि.सं. २०६९’ धकाः तयाहःगु नोट झीगु ल्हाःतय् लाः वल । खनाः सकलें मनूत अजूगति चायेमाःगु जुल । नोटया ल्यूनेपाखे ‘२०१२ एडी’ धकाः इस्वी संवत् नं उल्लेख यानातःगु दु ।
थ्व ज्या मेपिं सुयागुं मखसें देय्या प्रशासन न्ह्याकाच्वंपिं बम्र्हूवादीतय्गु खः धइगु ख“ थुइकेत थाकु मजू । थ्व आल्पसें हे याःगु ज्या खः, नेपाल संवत्यात कूटनीतिक पहलं याःगु प्रतिकार व प्रतिवाद खः ।
नेपाल संवत् धइगु राष्ट्रिय संवत् खः धइगु ख“ सरकारी निर्णय जुइधुंकूगु खःसा गुलिखे मनूतय्त थ्व ख“ पचे मजू । नेपाल संवत् धइगु नेवाःतय्गु खः धइगु ख“ इमिसं नुगलय् घानातःगु दु । अले नेवाःत सिकं झीपिं म्हो मखु धकाः क्यनेत हे इमिसं विदेशी नासोकथं विक्रम संवत्यात थः नालाः न्ह्यःने हःगु खः । थथे हे जुयाः नेपाल संवत्यात राष्ट्रिय संवत् धकाः धायेकेगु पक्षय् हे इपिं मदु । २०६२–६३ या जनआन्दोलनलिपा संविधानसभाया चुनाव जुइधुंकाः वःगु माओवादी नायः प्रचण्डया नेतृत्वया सरकारं नेपाल संवत्यात राष्ट्रिय संंवत्या मान्यता बिल । थ्वयां ल्यू हे इमित मिं पुल । अले थुगु निर्णय फाता पुइकेत स्वत धाःसा मेगु प्रतिक्रिया वइ धकाः इमिसं नेपाल संवत् राष्ट्रिय संवत् धकाः घोषित जूसां थुकियात व्यवहारय् छ्यलाबुलाय् मवयेकेत स्वत । अले इमिसं विक्रम संवत्या थासय् इस्वी सन्यात छ्यलाबुलाय् हयेगुकथं सरकारी कामकाजी संवत् दयेकेत स्वःबलय् धाःसा पनाबिल ।
थनंनिसें हे नेपाल संवत्या आन्दोलनंमेगु उपलब्धि कायेमफुनि । थगुने डा. बाबुराम भट्टराई प्रधानमन्त्री जुयाच्वंगु इलय् व्यवहारिक ज्याख“य् हयेगु निंतिं समिति व शंखधर अध्ययन समिति नं नीस्वंगु खः । हानं न्हूद“या मञ्चं हे डा. बाबुराम भट्टराईं नं प्रधानमन्त्रीया हैसियतं धाःगु खः – थ्व संवत् नेवाःतय्गु जक संवत् मखु, सरकारं हे समारोह समिति दयेकाः संवत् हनेगु ज्या याइ ।
तर न्हूद“या समारोह क्वचाये धुनेवं थ्व ख“ नं तनावन । न्हूद“ व नेपाल संवत्या सम्बन्धय् सरकारी स्तरं स्वइगु कथंया संयन्त्र दुसा झीसं उगु हे संयन्त्रय् वनाः जक सः तयेथाय् दइ । थ्व नं मजुल ।
थ्व सिकं नेपाःया राज्यसत्ता, शासन व प्रशासनय् हिन्दूवादी बम्र्हूवादीतय्गु हे जमात दयाच्वंगु दु । हानं थुपिं विक्रम संवतय् हे स्कूलिङ जुयावःपिं मनूत जुल । अथेजूगुलिं इमिसं विक्रम संवत्प्रति हे मोह तयाच्वंगु स्वाभाविक ख“ खः ।
इमिसं नेपाल संवत् राष्ट्रिय संवत् जूगु सह यायेफुगु ख“ मजुल । उकिं गुखें ज्यू उखें इमिसं थःगु असन्तुष्टि अभिव्यक्ति बीत स्वइगु स्वाभाविक खः । थ्वहे अभिव्यक्ति खनेदत – नोटय् विक्रम संवत् तयाः ।
थन नेपाल संवत्या आन्दोलनकारीतय्गु दथुइ थ्व ख“ जुयाच्वंगु दु कि नेपाल संवत्यात राष्ट्रिय संवत् धकाः मान्यता दयेधुंकल । अथेजूगुलिं आन्दोलन यानाच्वनेमाःगु छुं जरुरत मन्त । न्हूद“यात आः उत्सवया रुपय् जक हंसां गात । तर ख“ थथे मखु । क्रान्ति धुंकाः नं प्रतिक्रान्तिया ज्या जुयाच्वनी । क्रान्ति स्थापित हे जुइधुंकाः नं संशोधनवादी धार नं खनेदइ धाःसा थ्वहे नियम झीगु छगू आन्दोलनया सम्बन्धय् नं लागु जुइगु स्वाभाविक ख“ खः ।
थ्व ख“ आः हे खनेदत । नेपाल संवत्यात राष्ट्रिय संवत् धकाः याःगु निर्णय पचे याये मफुनिपिं आपालं दु । सञ्चार माध्यमय् ने.सं. ११२८ निसें नेपाल संवत तयेगु ज्या जूसां आःतक नं तयेमाल जक धइगु व्यवहार क्यनाच्वंगु दु । थ्व ख“ आः नं थीथी सञ्चार माध्यमं संवत् छता जक तइगु व पूवंक तिथि मतइगु अले उकथं तिथि तयाच्वंपिसं नं इलय् ब्यलय् द्वंकीगु यानाच्वंगुलिं सीदु ।
अथेजूगुलिं आः नेपाल संवत्या तिथिमिति प्रयोगया सम्बन्धय् नं उतिकं हे बः बियाः ज्या यायेमाःगु जरुरी जुयाच्वंगु दु ।
खतुं नेपाल संवत् व्यावहारिक रुपं छ्यलेगु नितिं थुकिया ला व तिथिमितिया सम्बन्धय् सर्वसाधारणयात अभ्यस्त यायेगु ज्या नं न्ह्याकेमाःगु दु ।
थुकथं सामान्य व व्यावहारिक रुपं व्यापक जुयावन हे धाःसा झीसं थ्व सम्बन्धय् दवाव बीगु ज्या नं यायेफइ । सरकारयात थःगु ख“य् दवाव बीगु निंतिं वातावरण नं तयार याना यंकेफइ ।