dudha jayanti 2568

नेपाःया अखण्डता मल्यनेफु

- सानुराजा शाक्य

संविधान निर्माण प्रक्रियाय् गच्छेदारया लोकतान्त्रिक फोरम लगायत मेमेगु थारु दलत नं मच्वनेगु निर्णय धुंकाः तराई मधेसया प्रतिनिधित्व याइगु सुं नं दलत संविधान निर्माण प्रक्रियाय् मन्त । थुकिं यानाः आः जुयाच्वंगु संविधान धइगु स्वंगू दलया स्वम्ह सजातीय नेतातसें हःगु संविधान कथं वइगु खनेदत । सायद थ्व अवस्थाय् संविधान वल धाःसा दकलय् अप्वः विवादास्पद नेपाःया संविधान थ्व हे जुइ । थ्व हे संविधानया कारणं नेपाःया अखण्डता निरन्तर जुयाच्वनीगु खँय् नं न्ह्यसः चिं थनाबिउगु दु । 

यथास्थितिइ संविधान जारी जुल धाःसा मुलुकया अखण्डता सायद यक्व दँ तक सुरक्षित जुइगु अवस्था मवयेफु । राजनीतिइ भतिचा इलय् ध्यान तये मफुत धाःसा देय् विखण्डित जुइत बेर मदु । थुज्वःगु दूरदृष्टि वर्तमान शासक वर्गया नेतृत्वयाके मदु । उमिसं क्षणिक स्वार्थया नितिं मुलुकया अखण्डता तकं दाउलय् तयेत तयार जूगु खनेदत । मस्यौदा संविधान वयेधुंकाः देसय् खनेदयाच्वंगु आन्दोलन, विद्रोह व असन्तुष्टियात सम्बोधन मयासे सैनिक समाधानय् वनेगु निर्णय संविधान हयेत हथायेचायाच्वंपिं स्वम्ह सजातीय नेतातसें गुकथं पहल यात उकिया ब्याकफायरं नेपाःया अखण्डताय् तकं लिच्वः लाकीगु अवस्था पिदनी । विशेष यानाः सिमांकनया सवालय् सजातीय समुदायनं आन्दोलन यायेसाथकि सम्बोधन जुइगु तर तराई मधेस व आदिवासी जनजातिया आन्दोलनयात सम्बोधन जुइगु ला तापागु हे जुल प्रहरी सेनाया गोलीं प्रदर्शनकारीतय् ज्यान कया दमन यानाः आन्दोलन क्वत्यला छ्वयेगु भ्रमय् नेतात दु । तराई मधेसय् जुयाच्वंगु आन्दोलनं मधेसी व तराईया थारु जनसमुदायया तहलय् तक थ्यने धुंकल । उकिं हे थ्व आन्दोलनय् आन्दोलनकारी दलत जक मखु जिपिं गुगु नं गुगु कथं तराई मधेसया जनताया आन्दोलनय् जिपिं नं दु धइगु अभिव्यक्ति विइत स्वय्म नेपाली कांग्रेस व एमालेया मधेसी थारु नेतात वाध्य जूगु दु । मेखे आन्दोलनय् थःपिनिगु सहभागिता मन्त धाःसा कन्हय् थःगु आधार हे मदइगु अवस्था तक थ्यनीगु आंकलन यानाः एकीकृत माओवादीया मधेसी संगठनया आवरणय् एमाओवादीया नेतात तकं सतक आन्दोलनकारीत नाप प्रदर्शनय् वयेत वाध्य जूगु दु । थुकथं जूगु आन्दोलनयात तकं राज्यया मठाधीस स्वम्ह नेतातसें आन्दोलनया राप व तापया गहिराइया अवस्थायात थुया नं मथू पहः यानाच्वंगु धइगु गनं नेपाःया शान्ति, सामाजिक सद्भाव व अखण्डाया विरोधी जूगुलिं जकं खःला ?

खय्तला थौं तक नं आन्दोलनरत मधेसी दल व थरुहत पक्षं नेपाःया अखण्डताया विरुद्ध थःगु अभिव्यक्ति बिउगु मदुनि । उमिसं थःपिं नं नेपाःया अखण्डताया हे पक्षधर खः धकाः क्यनाच्वंगु दु । तर पहाडी आर्य बर्चश्व दुगु राज्यं मधेसीतय्त नेपाःया राष्ट्रिय अखण्डताया सवालय् शंका यायेगु प्रवृत्ति सुधार जूगु मदुनि । अझ थौंकन्हेया मधेस थरुहत आन्दोलनयात राष्ट्रिय अखण्डताय् हयेत्यंगु आन्दोलन धकाः संविधान निर्माणय् थःपिनिगु सरोकारया खँयात कयाः जुयाच्वंगु आन्दोलनयात भ्रमित यानाः आन्दोलन स्यंकेगु षडयन्त्रय् संविधान दयेकेगु प्रक्रियाय् दुपिं स्वंगू मू दलया पहाडी आर्य ब्राम्हण शीर्ष नेतात दु । तर थुज्वःगु आरोप व षडयन्त्रं अन्ततः आन्दोलन कमजोर मखु झन् उग्र जुजुं वयाच्वंगु दु । एमालेया झलनाथ खनालं गन मधेसीतय्त धोति धकाः आरोप बिल अखतं मधेसीतसें धोति जुलुस हे पिकया आन्दोलन झन् सशक्त यानाः क्यन । आखिरय् थुज्वःगु प्रवृत्ति नेपाःया राष्ट्रिय अखण्डतायात सवल यात कि कमजोर यात अःपुक हे विश्लेषण यायेछिं । थुज्वःगु विषम परिस्थितियात तकं वास्ता मयासे स्वंगू दलया आर्य ब्राम्हण नेतातसें जबरजस्ति संविधान हयाः देय्यात अखण्ड यायेत्यंगु खःकि थुपिं स्वम्ह शीर्ष नेतात भारतीय ग्राण्ड डिजाइनया शिकार जुया नेपाःया तराई मधेस लागा भारतय् स्वाः वनीगु संभावनायात मूर्त रुप बिइत न्ह्यचिलेत्यंगु खः । प्राप्त भतिचा उपलब्धि नं मदइ धकाः संविधान जारी यायेत हथाय्चापिं एमाओवादीया नेतातय्के थ्व हे कारणं देया राष्ट्रिय अखण्डता विभाजित जुल धाःसा थ्व उपलब्धिपूर्ण जुल कि नेपाःया नितिं घातक जुल न्ह्यसः यथावत दु । 

गथे शान्ति ! शान्ति ! शान्ति ! धकाः जप यायेवं जक देसय् शान्ति वइ मखु । शान्तिया नितिं जुइमाःगु वातावरण व अधिकार निक्षेपण जूसा जक देसय् शान्ति दयाच्वनी । उकथं हे अखण्ड ! अखण्ड ! अखण्ड ! धकाः नारा थ्वयेकेवं नेपाःया राष्ट्रिय अखण्डता ल्यनी मखु । मधेसी व थारु आन्दोलनयात इलय् संवोधन मयासे पेले यानाः संविधान हयेत स्वल धाःसा नेपाःया वइगु ई सुखद जुइमखु । राष्ट्रिय अखण्डतायात बल्लाका तयेगु खःसा प्रहरी व सेना छ्यला मखु अनया जनताया भावना कथं दुगु सिंमाकनयात ध्यान बिया संविधान हयेफुसा जक संभव जुइ । 

मुस्मात थःगु धर्म व देसप्रति कट्टर धाइ तर थौं सिरियाया लखौं जनता थःगु ज्यानया बाजि तया सिरिया त्याग यानाः छाय् ग्रीस लगायत यूरोपीय मुलुकय् वनाच्वन ध्यान बिइमाःगु खँ खः । थुकथं सिरियाया जनतायाके थःगु राष्ट्रपति मोह भंग जुया यूरोपिय मुलुकय् शरण कायेत वनँच्वंगु खःला ? थःगु देसय् हे थःपिं म्वायेगु, थःगु पहिचान सुरक्षित जुइगु, थःपिगु सुरक्षा मजुइगु अवस्था पिदन धायेवं सुं नं थःगु देस धकाः च्वनाच्वनी मखु । तर झीगु देसय् थ्व अवस्थाय् थौं थारु युवात धमाधम भारत पलायन जुयाच्वंगु बुखँत वयाच्वंगु दु । तर तराई मधेसय् मेगु देसय् पलायन जुइगु जक मखुकि विभेद व असमान व पहिचानया स्वीकार मयागु संविधानया कारणं मधेस अन्ततः नेपाःया क्रिमिया जुइगु शंका ब्वलंगु दु । सिक्किमया जनतां थःपिं भारतय् एकीकरण जूसां सहर्ष स्वीकार याःगु घटनां सयेकेगु कि भारतया विस्तारवाद धकाः एकोहोरो विरोध याना च्वनेगु ? क्रिमिया छाय् थःगु देसत्याग यानाः रुसया विशाल भूभागय् स्वायेत अनया जनतां मतदान मार्पmत तयार जुल ? राज्यया सिमाना धइगु अजर अमर मखु । सिमाना दुने च्वंपिं फुक्क जनताया भावनायात राज्यं कःघाना तयेफत धाःसा राज्यया सिमाना अखण्ड जुयाच्वनी तर विभेदया निरन्तरतां पिकाइगु लिच्वः सुखमय जुइमखु ।