nepal life 2076 3 18

धन्य

–नर्मदेश्वर प्रधान


प्रसिद्ध अंग्रेजी नाटककार शेक्सपीयरं धाइ जीवन नाटक खः । तर थौं जिं छता न्हूगु बुखँ ब्वने । शेक्सपीयर धापू स्वया ठीक अःखःगु । व खः जीवन नाटक मखु । बरु नाटक हे जीवन खः ।
‘तितो सत्य’ नांया छगू नांजाःगु सिरियल नेपाल टिभी वइ । उकिया नायः नकिं दिपक व दीपा खः । व टेलिप्याखनय् दँदँतक दिपक व दीपा निम्हत्यपू जुयाः म्हिताच्वंगु । गुलिसितं इपिं धात्थेंया हे ज्वः खः धयागु भ्रम जुइ । इलय्ब्यलय् मनूतसें इमित धात्थेंया ज्वः खंकाः अनेतने न्ह्यसः तःगु घटनात नं चर्चाय् वः । तर यथार्थय् दिपक विवाहित । मचा दयेधुंकूम्ह । दीपा धाःसा अविवाहित तिनि । उमेर वने धुंकूम्ह ।
उकुन्हु फेसबुकय् छगू खबर खनी । ‘दिपक व दीपाया धात्थें हे ब्याहा जुल ।’ पलख जि अजू चाय् । छु धाःगु थ्व ? इपिंला टेलिसिरियलय् जकं ब्याहा जुइ । गन धात्थेंया खँ वल । थ्व फेसबुकं मनूतय्त मखु मखुथे ह्वाय् यः । विश्वास यायेमज्यू । प्याखनय् निम्हत्यपू जुया म्हितेवं नं म्वामदुगु शंका याये ज्यूला ? कराकारतय् प्याखनय् उलि ब्याहा जुइ, उकिया आधारय् खँ ल्हाना जूसा ला हिरोतय् गुलिखे कलाः दै, हिरोइनतय् गुलिखे भाःतपिं दै । नाटक, प्याखनय् कलाः भाःत जुइ । प्याखनय् च्वंतले का । अले ला छु ? थःथःगु लँय् वनी । थःथःगु जीवन हनी ।
न्हापा न्हापा हिन्दी सिनेमाय् नं दिलीपकुमार, सिम्मी, राजकपूर, नरगिसपिन्सं ज्वः खंकी । इपिं सिनेमा ख्यःया ज्वःकथं खनेदै । अले इमित न्हापा लिपा नं ज्वःकथं ब्वै । गुलिस्यां इमित धात्थें प्रेमी प्रेमिका खः धकाः नं विश्वास याइ । तर धात्थें अथे खैबी मखु । ठीक दिपक दीपायात नं अथे हे । टेलि सिरियलय् इमिसं म्हितीगु भूमिकाकथं ज्वः खंकीगु स्वाभाविक हे जुइ । तर थूपिन्सं, स्यूपिन्सं ला इमि थ्व स्वापू मात्र टेलि सिरियलया खंकी । इपिं म्वाःमदुगु हल्लाया ल्यू ल्यू जुइमखु । जिं नं म्वाःमदुगु शंका मयाना । तर दीपा व दिपकया धात्थें ब्याहा जुल धाःगु बुखँ अकस्मात ब्वने । ‘धात्थें’ खँ बलय जिगु शंकायात नं क्वाकी । मत्ती वै ‘का थुमिसं याना हे त्वतल’ । जितः नं छु लहड जुल थें जिं नापलाक्वसित धैजुया ‘का न्यँ, न्हूगु बुखँ, तितो सत्यया दीपा व दिपकया धात्थें ब्याहा जुल हँ स्यूला ? क्या गजब ।’ जिगु खँ न्यनाः गुलिस्यां ‘खःला’ धकाः झस्के जुइ । गुलिस्यां ‘जिमिसं ला इमि धात्थें ब्याहा जुइ धकाः ला न्हापा हे स्यू...।’ अपाय्सकं सिरियलय् तासे सजुया च्वनेमाःपिं...अझ लिपा लात का धात्थें ब्याहा जूगु...न्हापा हे जुइमाःपिं । गुलिस्यां अःपुक बिचाः प्वंकी । खःला खः । इपिं प्याखनय् सना हाला जुइगु खनाः जितः नं इलय्ब्यलय् ‘दालमे कुछ काला हे’ धयाथें मत्ती वः । तितो सत्यया ज्वः दीपा व दिपकया ब्याहा बारे वःगु बुखँ कनेबलय् यक्वस्यां ‘छु न्हूगु खँ धकाः’ धाइगु न्यने ।
तर छुं न्हिं लिपा हानं मेगु हे संशोधित खँ वै । न्यने । फेसबुकय् । दिपकं पत्रकारत लिसे न्ह्यसः लिसः यानाच्वंगु । वैत दीपा व दिपकया बारे न्ह्यसःत वै । इमि ब्याहाया बारे न्यनी । दिपकं उबले हानं न्हूगु शैलीं लिसः बिइ, ‘जिमि ब्याहा अस्थाइ, अर्थात जिमि ब्याहा जूसां अस्थाइकथं खः । जिपिं अस्थाइ जोडी ।’ न्यने । न्ह्यपू चाःहिलि । अस्थायी ब्याहा । छु धाःगु थ्व ? ब्याहा धैगु नं स्थायी–अस्थायी धैगु दु खनी । अस्थायी ब्याहा याइपिं गथे च्वनीगु जुइ । गुकथं रसबस याइगु जुइ ? आः नेपालय् नं अस्थायी ब्याहा यायेगु चलन वै । थ्व बारे सिइके मास्ते वइ ।
कुमारी मां बारे न्यनागु दु । मचाया मां जुया नं कुमारीत खै च्वंपिं दु । थ्व विरोधाभास थें खनेदै । तर अथे मखु । कुमारी मांपिनि भाःत दैमखु । इमि जीवन एकल हे जुइ । अथेहे, ‘लिभिङ्ग टुगेडर’ धैगु बारे नं न्यने । मिसा मिजं नापं च्वनी । तर इपिं घोषित कलाः भाःत जुइमखु । इपिं अविवाहित हे जुइ । तर अघोषित ज्वः जुइ । थुज्वःगु चलन नं नेपालय् खनेदै । तर अस्थायी ‘जोडि’, ब्याहा धाःगु न्हापा लिपा मन्यनानी । दिपकया म्हुतुं जक न्यना । अस्थायी ब्याहा धाःगु गुज्वःगु जुइ ? कल्पना याये । जिगु कल्पना धेधे चुइ । कलाकार दिपकया धात्थें ब्याहा याये धुंकल । आः वं बहुबिवाह यातकि दण्ड फयेमाली । महिलावादीतसें वैत गन बाकी तै । तोती मखु । दिपकया कलाः गन सुम्क च्वनी । दीपायात वं सँ प्वी । न्यायया लागि वं अदालतय् उजुर तै । तर फिल्म, नाटक, प्याखंया ख्यलय् बहुबिबाह क्षम्य थें च्वनी । मेमेपिं हिरोतसें नं बहुबिवाह याःगु दसु दु । इमिसं दण्ड फःगु खनेमदु । शायद कलाकार कविपिन्त अय्ला त्वनेगु, मिसातय्गु ज्याखँय् छुट दु जुइमाः । अथे मखुला धाय् । दिपकं स्थायी ब्याहा याःगु मखुथें । स्थायी ब्याहा याःसा जकं वं दण्ड फयेमाली । अस्थायी ब्याहा याःपिन्त दण्ड बीगु नियम हे मदु नी जुइ । व न्हूगु पहःया अभूतपूर्ण ब्याहा । थौंकन्हय् अतिरिक्त ब्याहाया नं चलन दु हं । फोसा ब्याहा । कलाः भाःतया सुमधुर सम्बन्ध दयेकदयेकं नं तँसाकथं ब्याहा याना जुइगु । जगेडा ब्याहा धायेगु ला ? मस्यू थ्वैत । मालसामान न्यायेबलय् जगेडा न्यानातयेगु चलन दु । अथेहे अतिरिक्त ब्याहा यानाः अतिरिक्त प्रेमया अनुभूति यायेत स्वैपिं नं दु । दिपकया ब्याहा दीपालिसे अस्थायी हं । गुबलेंनिसें गुबलेतक्क मिति मधाः । शेक्सपीयरं जीवन प्याखं धाइ । तर दिपकं प्याखनं जीवनया चमत्कार क्यना बी । धन्य दिपक ।
(नःलि साहित्यिक लय्–पौ, थ्यंल्याः ८८, ञँला ११३५ पाखें साभार)