zero media family planning adv

थ्व नं मिजं ?

(बाखं)

- लक्ष्मण राजवंशी

सिलाचा साप च्वाकिं । ज्यानमाया काकिया कायभौपिन्त ह्वंकाच्वन । सिलाचा उमिगु ल्यूने दनाः उमित नागःतुगः यानाच्वन । फसं पंमाया च्वकात ल्वाकाच्वंसां म्ह फस्वयाच्वनी थें काय् व भौमचाया ब्वःबायाच्वंगु सिलाचां प्यपुंकाबिल । छ्यनंनिसें न्हायच्वका थ्यंक त्वपुयाच्वंगु भौमचायागु गा लिखतं सालाकाल । सुपाचं पिहांवःगु तिमिलाया ख्वाः ब्वयाबिल । भौमचा मछालाः बँ हे वांन्याइथें क्वछुल । बइगः जायेक भुनाच्वंपिं सकलें हरर्र् न्हिल ।

थौं छकः मछालां छु याये ? कन्हय्, कन्हय् मखुसा कंस सकतां उलास्वइ । निम्ह प्यपुनाः थौं किपा मकाःसा लिपा कायेधयां दइ ला ? ज्यानमाया काकिया थें छ्यं छगलं ब्वदंगु नौथें जुइकाः किपा कायेगु ला ? मखु ला काकि ?’ व सिलाचित सुनां खं त्याकेफइ ? व साप अस्यः । तर नुगः तफाः । चक्कं ! वया खँ न्यनाच्वंसा न्हिं वंगु नं चाइमखु । चा फपूगु नं चाइमखु ।

अथेभनं कय्मिचा थें त्यारत्यारां खँ मुइकाच्वनीम्ह सिलाचा बियाछ्वसांनिसें म्हुतु हे सुयातःम्ह थें खँ ल्हायेगु हे त्वःफित । वयात ह्वंकूबलय् न किपा छपा धकाः काःगु दु न वया माजुं मिखाय् ख्वबि लःलःधायेकाः वयात आसिक ब्यूगु हे वं फयाः कायेखन । म्वाय्लिं पुइकाः बाःजुं दुफांगां फायेकाः बियाहःम्ह व मखु । गुह्येश्वरी अजि साक्षि तयाः वया भाःतं क्वखायेकाब्यूगु स्वां सुकूचिन । झ्वाः जुल । मात्र स्वांमाः हनातःगु सुकाया चिं जक वयागु गःपतय् ल्यंदनि । मतिनाया साः तयाः म्हगसय् प्यूगु तुलसीमा चुलि जायेन्ह्यः हानापं चनावन ।

थौं वं वाःचाल – स्वांमाः क्वायेत लःल्हानाब्यूगु स्वांमाः फयाच्वंगु वया भाःतयागु ल्हाः खाःगु लुमन । स्वांमाः बँय् कुतुंवन । स्वकःया खुसीतिनि वं कलाःयागु गःपतय् स्वांमाः क्वखायेकेफत । वया ख्वालय् भ्याः भचा हे पश्चातपया चिं खनेमदु । लय्ताःसू मदु । न सुं इहिपाःया लँस्वःवःपिं दु, न क्वसः बियाः ग्वय् फःवःपिं हे खनेदु । सिलाचा अन हे बँ म्हुयाः दुसुना वने ला धयाथें उथुउथु पं । थथेभनं झिझांदंगु इहिपाः सिलाचां स्वयेनंगु मदु । मां व काय् निम्हसिगु दथुइ चुकू थें तायेकल वं । जीवनया थजाःगु घिरिघिरि खःचा गुखे न्ह्याइ ? वया न्ह्यःने छगू न्ह्यसः दंवःगु तायेकल ।

वया भाःतया ख्वाः छपातं चःति, न्हासं न्हि सुलुसुलु वयाच्वंगु खनी । त्यानुयाः बाय् ज्यां न्ययाः याग्लाप्याग्लावंगु तायेकी । उबलय् वं उलि खँय् च्यूताः मतः । तिपू दथुइ छु खँ ब्याकेगु, गुलि खँ नुनाछ्वयेगु वं छुं मस्यू । सिलाचा मेगु ज्याखँय् च्वाकिं, ख्यालिसां तिपू दथुया कालबिल गथे जुइ ? वं छुं मस्यू ।

गनं मचुयाः प्वनाः वःम्ह व मखु । व गनं संगबाःगु चा थल मखु । ह्यताःगु, पकचिंगु वा तज्याःगु लीबाता, कँय्या कसौरी वा सिजःया तांफ नं मखु । थौंतक सुनानं वयात कुंख्युंगु नं मदु ।

वया भाःत जुइम्हसिया निनि धुवांधू उमिगु छेँय् वयाः वया छुं मस्यूम्ह मांयात धिउँवइ । ‘नानीतता, मखु थासय् छिमि म्ह्याय् ल्हाःवयागु मखु ! जि थः हे भिन्चा ! जिमि मदुम्ह दाजुया याकःकाय्, ब्वनामतःम्ह मखु । अय्लाः थ्वँ ला छु चुरोट बजांया कुँतक वया न्हासय् दुहांवंगु मदु । व थःम्ह नं थज्याःगु कुँ नतुंगु मदु । वया मांम्हं द्यं धाःसा द्यन । न धाःसा नइम्ह । का, छं हे धाः, थौंकन्हय्या इलय् थज्याःम्ह काय्मचा मालां दइ ला ? जिमि तताःजु लाटी । न्हाय् ध्यंगु नं मस्यू, न्ह्यि काःगु नं मस्यूम्ह । छिमि म्ह्याय्यात वया माजुं लुँस्वां थें छ्यनय् छुनातइ । काय्म्ह जुलं मिसा थें मछाः । थुके लिफः स्वयेम्वाः । का, खँ क्वःजित । बरु, छ नं याकः, जिमि तताःजुया नं सुं मदु । भ्वासि पहलं ज्याखँ मयायेगु । स्वांमाः छमाः व सिन्हः छपतां इहिपा क्वचायेकेगु । सिलाचिया मांया ल्हाःतय् ग्वय् झिगः प्वःचिकाः निनिम्ह दनावन । व अंगःद्यःथें व धाःधाःगु न्यनाः, वं प्वःचिकाः थकूगु ग्वय् स्वयाच्वन ।

इहिपाःया खँ न्ह्यथन कि काय् फस्वइ । वयात खँ न्यंकेमफु । गुलि वं काय्या न्ह्यःने ख्वयाक्यन । द्यांलाना नं च्वन । धयाधयाथें, याना यानाथें खँ न्यंकेमफयेवं वं काशिवास वनेगु क्वःछित । वने छन्हु न्ह्यः काय्या ल्हाःतय् धुकूयागु ताःचा लःल्हानाबिल –‘का बाबु, छं स्वयाः छु याये यः या, छ थन च्वंसां, जि मेथाय् गनं वंसां छंगु किपा जिगु नुगःपाय् प्यपुनाच्वनी । म्वानाच्वंतले जिं जिगु मुलय् कायेमफुसां छातिइ तयाः तितिपापा यानातये ।’

भवाःचां अजाअजि मदुम्ह भाःतयात लुमंकाः कीगः ह्वल । ‘छपिनि मचा, जि काय् छपिन्त लःल्हाः । बांलाक च्यूताः तयाः बिज्याहुँ ।’ ल्हाः ज्वजलपा यासें बुइँगलय् स्वचाः चाःहिल । द्यःपिं लुमंकाः बिदा फ्वन ।

वसः छप्वः व पुजाज्वलं ल्हाःतं ज्वनाः कुहांवन । वया काय् मूलुखाय् चुकू तयाः दनाच्वन । व न्ह्यःने थ्यनेवं तुति भ्वपुयाः क्षमा फ्वन । छंत कन्हे नुगः हिइ, जिं दःख सी धकाः विहाः मयानागु खः । मा मदुगु हः ग्वःन्हु ल्यनी ? छं स्वयाः छु यायेमाल या । छन्त भौमचा मदयेकं मगाःसा जिं छन्त गनेमखु । जिं थःहे केहेँ भाःपा मतिना याये ।’ उखुन्हु तिनि वयाः मांया मनःसां प्वाःफुदन । दनाच्वच्वं हे न्ह्यलंब्वात ।

केहेँभतं क्वःछिनावःम्ह भौ, सिलाचित लसकुस यायेगु क्वःछित । मेम्ह भौमचा स्वःजुतलय् ल्हाःतय् लाःम्ह झंगः ब्वयावनी । थुखे, काय् छखे तुलावनी धयागु ग्याःसुं याकनं इहिपाः न्यायेकेगु क्वःछित । पुलांगु पहलं याये धातले इमा हे फसंपुइ धयागु मनंतुनाः द्यःयाथाय् वनाः स्वांमाः छमालं ज्या क्वचायेकेगु सहलह कथं इहिपा सिधल ।

मां व काय्या दथुइ सिला छगः खवः । खापा खनेवं निपा खापा निखे लाःवनी थें वया न्ह्यःने वया भाःत व माजुया ख्वाः चकंसां व चिलेवं निम्ह निखे स्वइ ।

छन्हु वया माजुं सिलायात ख्वखना सलं धाल –‘बहनी याकनं दुहां वयेकेगु स्व । न्ह्यागु याना नं वयात कतायेगु स्व । मिजंतय्गु नुगः व झंगःया पपू उथें । तचकं बाम्हय् कानाः हे जक बिहाः यायेत उजंब्यूम्ह वया दुनेच्वंगु खँ महयेकं व थ्यालाइमखु । मिसातय्त थ्व छगू तःधंगु हाथ्या  धकाः थुइकि । जिं काय् छन्त लःल्हाना । थ्व छेँ व धुकूपिकू सुयातं ब्वथयेमाःगु मदु । फुकं छंगु हे । यायेकाये छं स्वया ।’

माजुयागु खँ फयाच्वंम्ह वया मिखां ख्वबि भय्बिल । वया भाःत बहनी लिबाक्क दुहांवइगु वया माजुं खंसां उमिगु कोथा दुने तिपू दथुइ छु जुयाच्वन न वं वया माजुयात कनेफत न वया माजुं वयाके न्यनेजिल । मखंपहः यानाः व स्वाहाने थाहां कुहां जुक्वपतिकं वया माजुं वयागु भंगःपाखे मिखा ब्वइ । वया भंगः वा मदुगु भकारी, स्याफ्वः । वया माजुयागु खँया लिसः वयागु मिखां हाःगु क्वाःगु ख्वबिं बिल । वयागु ख्वबिया चिसवाः वया माजुं फयाः स्वः मस्वः व मस्यू ।

बेलिज्या सिधइ । माजुयात लासा चकंकाः फुँगाय् जनफाः लिधंकाबी । माजुया न्ह्यः वः थें च्वनकि खापा लिसालाः व थःगु कोथाया झ्याः न्ह्यःने दंवनी । झाःझाः झ्यालं क्वस्वइ । भाःत वइगु लँपुपाखे मिखा ब्वइ । तापकं वया भाःत थ्यामलाःगु तुति ल्ह्वनाः वयाच्वंगु खनी । माजुं मतायेक स्वाहाने कुहाँवनी । तीजक खापा खनाः भाःतयात बःबिया थत हइ । वया सासलं सासः जुइमखु । म्हय्च्वंगु वसः व न्ह्यानातःगु लाकां त्वकाः मफुमफु छ्यं ल्ह्वनाः लासाय् तुलाछ्वइ । छन्हु मखु, निन्हु मखु व छेँय् वयाः कन्हय् खुन्हुनिसें अफिसया ज्याय् वनेगु त्वहः चिनाः पिहां वंम्ह लत्या लिपा लिथ्यन । छेँय् वःसां वहे मुलु व हे सुका ।

झ्याः न्ह्यःने ददं पिलाक्व पंम्हुइ थें इसुइ । झ्याःफलय् तुं थुचुक्क फ्येतुइ । भाःतयागु मतिनां द्यांलाःम्ह झ्याःखापाय् जँ लिधंकाः न्ह्यःवयेकी । अचाकलिं दाःम्ह थें छ्यं यतुकाः, ल्हाःतुति यातापाता, तुति धेधेचुइकाः कोथाय् वइ । बँय् चताःवनाः चा फपुइकी ।

शनिवाः । वया भाःत पिहांवने मलावं वयागु फुक्क वसः मुनाः हिजा हीत लखय् फ्वल । लं दुगु दराजया ताःचा व वयागु लाकां मोजा सुचुकल । उकुन्हु न्हिच्छिं वया भाःतयात खुँयात थें कुनाबिल । चिकं पुइँपुइँ धायेक छुनातःगु माय्वः ख्येँय् कालाः बजियात लोसा ज्वनावल । वया भाःतया मिखा व नुगः थातय् मदु । बजि न्ह्ययाच्वंगु खः बाय् वयागु हे नुगःसेँ त्यानाच्वंगु खः वया भाःतं वलिसे छसः हे नुमवाः । बजि नयेसिधयेकाः ल्हाःस्यूवनेगु त्वहः चिनाः बुइँगलय् वंम्ह कुहां मवः । कलातं प्यंगु जाःलय्  क्यनी धयाथें व पौ च्वकाय् च्वनाः आकासय् ब्वयाच्वंपिं झंगःत स्वयाच्वन । न्ह्यःने ह्वलाः दोकय् कुंकाच्वम्ह बखुँ व साप वाथावाथा कं ।

नकिनय् खायातःगु वसःत मखनेवं उखेंथुखें माल । दराजयागु ताःचा वाल । स्वाहाने तःलय् च्वंगु लाकां नापं मखनेवं कोथाय् वनाः सफू पुइकाच्वन । पिहां वनेत गनं ह्वःताः मलुइवं ध्याकुलिना च्वंम्ह छुं थें वया म्ह छम्हं ग्याःचिकुं भय्ब्यू ।

उकुन्हु बहनी न्हापा स्वयाः न्ह्यथ्याक्क कोथाय् दुहां वनाकथं मत स्यानाः सिनातःगु पर्सि ध्याकुनय् वांछ्वयाः वया भाःतलिसे प्यपुंवन । नकतिनि कंनि सियाः भ्वपुकातःगु भाजं वया म्ह छम्हं मिजः पिज्वयाच्वंगु दु । वं अंगःपाखे स्वयाः द्यनाच्वंम्ह भाःतयात छ्यंनिसें पालितः थ्यंक बलिंपीथें पियाकाल । वया म्हय् ल्हाः छ्वयाः उसिउसि यात । बपिक्वँय्या कापी स्वयंकल । याक्वय् ल्हाःछ्वयाः थःपाखे स्वकल । वया भाःत मांयागु मुलय् थसःपायाः चिकं बुयाच्वंम्ह मचा थें यायाःथे याकाः न्ह्यः वयेकाच्वन । भाःतयागु म्हय् म्हितुम्हितुं क्वानावःगु वयागु म्ह चुइँचुइँ पुत । हां गाल । म्ह छम्हं चःतिं प्यात । वया भाःत न्ह्यःस्यंम्ह मचाथें कुइँकुइँ हाली हानं उघ्रिमय् न्ह्यः वयेकी । भौ पुइथें वया भाःतया सासः थाहां कुहां जुयाच्वंसां व सिकंथ्यूम्ह मिजं । बरु च्वापु नाइ, वयात नायेके फइमखु । कक्कु ज्वनाः झ्वा यायेला धयाथें व हीमी चाल । वयागु जँय् पुलिं न्वकाः वया भाःतयात अंगःपाखे घ्वानाछ्वत । वयागु म्हं त्यलाच्वंगु ल्हाः स्वाहायेकल । वाथाक्क दनाकथं बाथरुमय् वन । फिनातःगु तर पुतु स्वब्याःगु लंनापं मत्वःतूसे हिति धालय् दनाच्वन ।

सिलाया पासां वयात इलय्ब्यलय् फोन यानाच्वनी । उमि निम्हतिपू दथुइयागु कोथाबाखं व चासिया सवाः गुलि माकु न्यनी । सिलाया म्ह छम्हं कुचुयावइ । वं छुं लिसः बीफइमखु । शोभाया कोथाय् च्वंगु टि.भि.या खँ न्ह्यथनी । सिला वाक्कुछिनाः वयागु खँ न्यनाच्वनी ।

सिला बियाः हयेन्हयः शोभां वयात छेँय् ब्वन । ‘छन्त पयनंजा नकेत सःतागु । थौं यःमरि पुन्हि । जिमि छेँय् यःमरि छुइमज्यू । जिमि अजिं मांयात सःताः यन । पीत नं वया थःछेँय् चाह्यूवन । दाइचा बहनी पसः तिना दुहांवइ । जि याकःचा । थौं ननं नयेगु, स्वनं स्वयेगु ।’

‘छु स्वयेगु ?’

‘माकःप्याखं ! छं गुबलें स्वयेनंगु खइमखु । जिमि वं बैङ्कक झाःबलय् ज्वनाझाःगु । बिस्कंगु कोसेली (Surprise Gift) ।’

‘माकःप्याखं कोसेली बीम्ह छिमि भाःत कान्तां डबडब थानाः माकःप्याखं हुइकीम्ह मस्र्या ला ?’

‘अथे धाःसां पाइमखु । छ मवइ खं ला ।’

खँ ल्हाल्हां शोभां टि.भि. चायेकल । हथासं स्वाहानें कुहां वन । ‘आसे न्हिं, मूलुखा छकःनिं तिनाथके । वंथ्वं मदयेक मनूत दुहां वयेयः । थाहां वयाः टि.भि. डेकय् दुने सिडि छचाः ल्वसुकल । खःथे मखुथे किपा लावालावा संथें ल्हाःतुति वालावाला सन । किचः चिलेवं मिसा व मिजं पाचिनाः कोथाय् दुहां वन । निम्हं छथासं फ्येतुत । छम्हसिनं मेम्हसित कत्तिक घय्पुयाः त्वाः ल्वाकल । ‘थ्व हे ला माकः प्याखं ? छे ! स्वये हे घच्यापु ।’

संकिपा तुलावंवन । सिला मछालाः दम्बी थें कय्कुन । मिखा ह्याउँ ह्याउँ धाल । सेँसेँमिन । वं टि.भि. स्वयेमफुत । छ्यं क्वछुनाः कपालं चःति तिकिनंकाच्वन । शोभां वयागु मनचा ज्वनाः थस्वकल । ‘स्व सिला, थ्व नं जीवनयागु छगू अतिकं क्यातुगु संवेदनशील किपा । छधाःप्याखं – संयोग वा बियोग – न्ह्याकथनं बाखं, नाटक क्वचायेफु । छं छ्यं क्वछुइवं सर्गः कुतुं वइमखु । मिसा मिजं दथुया थ्व माकःप्याखं सृष्टि व श्रृजनाया नसंचा उलाः मानव सभ्यता व संस्कृतियागु जीवन्त इतिहास । छं नालामकायेवं थ्व लावारीस (हाःनाः मदुम्ह) कलंगालय् वानातःम्ह मचाथें जुइमखु । इहिपा यात कानूनी वेश्यावृत्ती (Legal Prostitution) अथें धाल खइमखु । मनू समाजयात न्ह्यज्याकीगु खःया थ्व छगू जमःखिपः । खिपः चहिल कि खः फातापुली । निम्ह निखे तुलावनी वा खतं ल्हानाः नचुइ । न्ह्याक्व हे ल्हायेमज्यूगु खँ, हालेमज्यूगु म्ये धाःसां नुगःदुने खुसिया सःथें थ्वया हे च्वनी । माकःप्याखं स्वयावंच्वनी, क्यनावंच्वनी । गुबलय् थुकीया शिलशिला त्वाःदइ उबलय् महाभारतयागु चक्रब्यूहया रचना जुल धकाः सीकी ।’ शोभा झासुलनाः बुइगल वन ।

सिला शोभायागु छँेय्, वयाके छसः मन्यसे पिहांवन । गथे वया छेँय् थ्यंक वल सिलां मचाः । वया म्हय् भुनाच्वंगु छ्यंगू नापं च्वतुलावनाः पचिनांगा जूगु ताल । लँय् वनाच्वंम्ह वयागु तुति थातय् दु न नुगः हे । व इइपं । गनं छगू पुखुली क्वब्वानाः सिचुके थें जुल ।

व माकःप्याखं लुमनकि व उइँ जुइ । फिनातःगु लंयागु पुतु टाँक मचायेक ब्यनावनी । नुगःपा ह्वातां पिब्वइ । याकःचा इतिइतिं न्हिली । हानं उघ्रिमय् ख्वल्वय् पिचाइ । स्वाहाने थाहां कुहां जुइ । व थुलि न्यली, कि वं मिखा कनेफइ मखु । मिखा तिसिनाः लासाय् चतावानाच्वनी ।

उकुन्हु शहर छगुलिं कफ्र्यु । वया भाःत छेँय् पिहां वनेखनी मखु । थःछेँय् वंम्ह वया माजु लिहां वइमखु । थ्व छगू संयोग हे धायेमाः । सिला न्हापा लिपा स्वयाः गाकं चंचं धाः । वया ख्वाः चकं । भाःतलिसे लुधंक त्वनेदइ । वं लांलां ताःतुनाच्वंगु ई चूलात । उकुन्हु सिला गाकं पाः । व माकःनी । वया भाःतयात माकः यानाः प्याखं ल्हुइगु ई चूलाःवःगु तायेकल । शिलाचिथाय् क्यंगु प्याखं लुमन कि वया हूवइ । वं थःत प्वःचीफइमखु । उकुन्हु थज्याःगु ल्वय् लिथ्वल ।

भाःतयागु म्हय् छ्यं दिकाः छकः म्ह धुप्यन । ज्याछिंक थसः पाल । वयागु ल्हाः सालाः थःगु नुगःपाय् द्यतन । व बुलुमि । भचा जक नं ग्वलेवं ग्वानावइ । वया भाःत वं यायाथें याकाः अंगलय् लिधनाः न्ह्यलंब्वानाच्वन । वया दुने भुखाय् ब्वल । व वाथाक्क दन । न्ह्यलं ब्वनाच्वंम्ह मिजंयात गःतां ज्वनाः झातापाता यात ।

‘थौं थ्व खँया छिनाफाना मयासे त्वःतेमखु । का धा, छ सु ? लांलां दत जिं छातिइ ल्वहमां त्ययेकाः माजुयागु न्ह्यःने न्हिलाः जुया । जःलाखःलातय् न्ह्यःने स्वयाः झ्यातुगु छ्यं पाछाया जुया । जिमि मांया न्ह्यःने दासिवःगु ख्वबि जनिखय् प्वःचिना । छं जितः छु खना –भिरिङ्गी, महारोगी कि करकिया चिप, बौ वानातःगु भ्यगः ? न्ह्याबलें जिगु किपालुइ दायेवं कयेकुनीम्ह छ मिजं खः वा सिपंधी ? थौं छंगु जातः मप्वयेकं छन्त त्वःतेमखु ।

लसिं खाना सिला स्वाहाने पौ हे त्वःधुइथें तुति बस्वास्वां बुइँगलय् थाहां वन । वया भाःत सिँयागु दराजया कापी सूवन । भ्वाभ्वःगु त्वाकः ज्वनाः कुहां वल । चुपिं त्यानाः गाःवंगु सिँकुचा च्वतूगु, चुपिं झ्वय्प्यूगु त्वाकः पतिंचां सुयाः क्यन । ‘थ्व त्वाकलं छु याःगु दु – थथेभनं छ्याछ्या, त्यात्या यायेत ? थौं जि त्वाकःया जुनी हिलाः चुपि जुया । सिलां त्वाकः ल्ह्वनाः उमिगु धालप्वाःचा वांछ्वत । वया भाःतं मिसायागु धात्थेंया ख्वाः खन । व ग्यानाः थरथर खात ।

– ‘मिसा’या अर्थ स्यूला छं नामर्द ? न, लुँ, ल्वहंयात नं भष्म यायेगु शक्ति ‘मि’ । मनू व प्रकृतियात ब्वलंकीगु उर्जा ‘सा’ । मिसा ध्याचनाः मखु छन्त थी धकाः घच्चायेत ।

वया भाःत ल्हाः ज्वजलपा यासे ह्याउँमचा थें ह्वाँय् ह्वाँय् ख्वल । ‘विहा मयायेत जिं लाख कुतः याना । मां स्यानाया पाप कुबीमालीगुया भयं जिं छ्यं क्वछुइमाल । छंगु अगति स्वयेलाली धकाः हे जिं लांलां ज्या त्वहः चिनाः पिहांवना । लिबाक्क दुहांवया । खःगु मखुगुं त्वहः चिना छलिसे बायाच्वनेगु नं याना । मिसालिसे भ्यलेपुनेगु शक्ति जिके मदु । मिसा किपालुं जक कयेवं काउलेचा थें जि थः दुने सुले ।’

‘ग्वंगःतय्गु पुचलय् जि मण्डली, शेरा ! मिखुंचा व माखात न्ह्यःने लात कि जि भभः न्हुइ । जिगु म्ह कय्कुनी, म्हुतुइ ई गनी । ल्हाःतुति कथिं दाइ । न्ह्यपु सुकूचिनि । म्हय् दुने न्ह्यानाच्वंगु हि धिचिनी । जितः क्षमा या । छ गंगाजल । छ सुथसिया धुलंमगःगु खसु । न्हापांगु निभाःजः । मिसा छ प्रकृति । छ जिमि मांया ल्यू मां । जिगु प्रणाम ।’

-0-

(नागार्जुन पब्लिकेशनपाखें प्रकाशित ‘त्वःधुगु यःसिँ’ सफूपाखें)