zero media family planning adv

जिगु मूल्यांकन वय्कःपिंके दुगुलिं जितः दान्यहिरा सिरपाः ब्यूगु जुइमाः

बरिष्ठ संगीतकःमि जनकलाकार भृगुराम श्रेष्ठ

(जिवंकाःछि संगीत ख्यलय् समर्पित जुयाच्वनादीम्ह बरिष्ठ जनकलाकार भृगुराम श्रेष्ठयात नेपालभाषा आकादेमिया तत्वाधानय् यलया यज्ञरत्न धाख्वाः नं नीस्वनातःगु दान्यहिरा सिरपाः कोषपाखें न्यय्द्वः तकाया थुगुसीया दान्यहिरा सिरपाः लःल्हायेत्यंगु दु । कला, अनुरागी संगीतसाधक भृगुराम श्रेष्ठया जन्म बि.सं. १९९० कार्तिक ८ गते जूगु खः । मां सानुनानी श्रेष्ठ व अबु आशाराम श्रेष्ठया क्वखं जन्म जुयादीम्ह श्रेष्ठया जहानया नां जुलुमेश्वरी श्रेष्ठ खः । 

नेपालभाषाया न्हापांगु संकिपा ‘सिलु’या नकिं नविना श्रेष्ठ वय्कः भृगुराम श्रेष्ठया म्ह्याय् खः । भृगुराम श्रेष्ठं नांजाःम्ह नृत्यगुरु मदुम्ह कान्छाबुद्ध बज्राचार्यपाखें औपचारिक नृत्य शिक्षा कयादीगु खः । वय्कः छम्ह संगीतकःमिलिसें अभिनेता व निर्देशक नं खः । जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठया मचांनिसेंया पासा जनकलाकार भृगुराम श्रेष्ठं ‘माइतीघर’, ‘हिजो आज भोलि’ थें जाःगु खस नेपाली भाय्या संकिपालिसें ‘सिलु’, ‘राजमती’, ‘भिंतुना’ इत्यादी संकिपाय् अभिनय यानादीगु दु ।  

ने.सं. १०९६ स मुनासःया ग्वसालय् जूगु ख्यालः कासाय् पद्मरत्न तुलाधरं च्वयादीगु ‘वा वल फय् वल’पाखें दकले बांलाःम्ह निर्देशकया सिरपाः त्याकादीगु दु जनकलाकार भृगुराम श्रेष्ठं । श्रेष्ठ प्रकाश पुस्तकालयया ग्वसालय् जूगु संगीत कासाय् ल्यू, ख्यालः खलः मरुया ग्वसालय् जूगु छधाःप्याखं कासाय् निर्देशनय् न्हाप, पब्लिक युथ क्याम्पसया ग्वसालय् जूगु छधाःप्याखं कासाय् निर्देशनय् न्हाप, न्हापांगु करुणाकर सिरपाः १०९७, चित्तधर सिरपाः ११३२, बज्र सिरपाः १११९, नेपालभाषा मंकाः खलः येँपाखें अभिनन्दन ११२६, नेपाल संगीत नाट्य प्रतिष्ठानपाखें सम्मान २०७०, मकवानपुर विकास सरोकार समूहपाखें सम्मान २०७१, हःपाः गुथिपाखें हःपाः हना ११३२, त्रिभुवन स्मारक समितिपाखें सम्मान, सांस्कृतिक विकास समितिपाखें सम्मान नापं थीथी संघसंस्थापाखें सम्मान, हना व सिरपाःपाखें सम्मानित जुयादी धुंकूम्ह व्यक्तित्व खःसा आः थुगुसी ने.सं. ११३६ या दान्यहिरा सिरपाःपाखें सम्मानित जुयादीगु दु । वय्कःया लुमन्ति, इलं पिज्वःगु म्येचाःलिसें रागमि नुगलय् म्येचाः पिदनेधुंकूगु दु । जनकलाकार बरिष्ठ संगीतकःमि भृगुराम श्रेष्ठलिसे थीथी पक्षयात कयाः ललेन्द्र शाक्यं यानादीगु खँल्हाबल्हा थन न्ह्यब्वया च्वना ।)

दान्यहिरा सिरपाः छितः लःल्हायेत्यंगु दु, छिगु विचालय् छितः उगु सिरपाः छाय् बिइत्यंगु खः ?

– छु कारणं जितः दान्यहिरा सिरपाः बिइत्यंगु जिं गथे धाये । जिं बांलाःगु ज्या याना बिइत्यंगु खःला बाय् बांमलाःगु ज्या याना बिइत्यंगु खः, वला जिं मसिल । जितः जनतां हे दबुली थनाः संगीत व कलाकारिता ब्वयेगु याना वयाच्वंगु दु । तर, वय्कःपिन्सं जिं यानागु बांलाःगु ज्या खना हे बिइत्यंगु खइ धकाः जिं भलसा कया ।

छिगु सांगितिक व कलाकारिता यात्रा गबलेनिसें न्ह्याःगु खः ?

– खय्तला जि मचांनिसें हे थुगु ख्यलय् नुगः क्वसायेकाः वयाम्ह खः । जिगु जन्म बि.सं. १९९० कार्तिक ८ गते जूगु खः । बि.सं. २००२ सालय् येँया त्यःर त्वालय् जूगु छगू सांगितिक ज्याझ्वलय् दकले न्हापां दबुली दनागु खः जि, व नं मिसा जुया । उबले जिं ‘हे देवी बिउ शरण’ म्ये दकले न्हापांगुखुसि उगु दबुली हालागु खः । उबलेनिसें आःतक नं जिं कलाकारिता व संगीत ख्यःयात दुनुगलंनिसें कःघानाः वयाच्वनागु दु । 

छिं खस भाषाया संगीतयात वास्ता हे मयाः धकाः नं धाइगु न्यनागु दु, गथे खः छिगु बिचालय् ?


– खः, जिं बि.सं. २०१५ सालनिसें थौंतक खय् भाषाया म्ये हालेगु हे मयाना रेडियो नेपालय् व पिने दबुली नं । उबले जिगु नुगलय् दित कि नेवाः भाय् भाय् हे मखु धैगु खँ व्यवहार क्यन उमिसं । उगु इलय् धर्मरत्न यमिं जिथाय् वया धयादीगु लुमं जित, ‘स्व भृगुराम रेडियो नेपालया कर्मचारीपिन्सं ला नेवाः भाय्यात भाय् हे मखुथें च्वंक व्यवहारय् क्यन’ धकाः । अले जिं धया थ्व छितः जक धाःगु मखु कि जितः नं धाःगु खः । अय्सा जिं खय् भाषाया म्ये हे हालेमखुत धकाः करार पत्र लितबिया रेडियो नेपालय् । उबलेनिसें थौंतक नं जिं खय् भाषाया म्ये हालेगु हे त्वःताः बिया । खय्तला जिं हरेक भाषाया म्ये हाला । लोकम्येत नं आपालं हे दु । तर रेडियो नेपालय् जिं रिकर्ड या धाःसां मयानाः । हरेक भाषाया म्ये हालेगु जिगु छगू शौख नं खः । तर जिं खस भाषाया म्ये हालेगु त्वःताः हे बिया ।

उगु इलय् दबू प्याखनय् प्याखंम्वःपिन्सं अभिनय नं यायेमाः, म्ये नं हालेमाः धाइ नि, मखुला ?

– पाय्छिगु खँ धाल छिं, उबले २००२ सालय् नं जिं मिसा जुया अभियननापं म्ये नं हाला । २००३ सालय् छुं मजुल । २००४ सालय् दुर्गालाल श्रेष्ठं झीसं नं प्याखंत दयेका वनेगु धकाः धाल । ज्यू धकाः जिं नं धया । २००४ सालनिसें २०१२ सालतक निरन्तर रुपं जिमिसं दबू प्याखंलिसें थीथी सांगितिक ज्याझ्वःत न्ह्याकाः यंका । उगु इलय् प्याखं क्यनेगु थौंकन्हय्थें हल मदु । चच्छि न्हिच्छि न्ह्यःपाः यानाः त्वाःबाःया थीथी दबुली वना प्याखं क्यनेमाः । उबले प्याखंम्वपिन्सं म्ये नं हालेमाः, प्याखं नं हुलेमाः, अभिनय नं यायेमाः । थाकु उबले, थौंकन्हय्थें रिकर्डिङ संगीत मखु, लाइभ संगीत ।

२०२२ सालय् नेवाःतय्गु सांस्कृतिक क्रान्ति जूगु इतिहास दु, उगु क्रान्तिइ छितः नं छम्ह सक्रियम्ह सांस्कृतिक योद्धाया रुपं कायेगु याः, छिगु विचालय् गथे खः ?

– ओहोहो, उगु ईयात लुमंके हे मास्ते मवः । २०२२ सालय् रेडियो नेपालं नेपालभाषाया समाचार लिकाःगु हुनिं अथे नेवाःतसें सांस्कृतिक क्रान्ति याःगु खः । आपालं आपाः झी नेवाः न्ह्यलुवाःपिं निरंकुश शासकतय्गु पंजलय् नं लात । उबले दच्छितक सांस्कृतिक क्रान्ति निरन्तररुपं न्ह्याःगु खः । थीथी थासय् सांस्कृतिक सम्मेलन जुइ । जितः लुमं छगू घटना, उबले किपू, यल व येँ स्वथाय् सम्मेलन जूगु । जिगु साइकल गयेगु बानी दु । जिं साइकल गयाः किपुली ब्वति कया, अनं यल वना, हाकनं येँय् वया सांस्कृतिक सम्मेलनय् ब्वति कया म्ये हालागु घटना आःतकनं जिगु न्ह्यःने दं वइ । थौंकन्हय् जि ८३ दँ दयेधुंकल, साइकल ला आःतकं जिं गयाच्वना । साइकलं यानाः जिं न्ह्याथाय् नं वनेफयाच्वंगु दु । उगु इलय् फुक्क थासय् जुइगु सांस्कृतिक सम्मेलनय् मवनागु धैगु थाय् हे मदु । वहे साइकल गयाः वनेगु । जिं फूगु सःगु थःके दूगु प्रतिभा फुक्क थासय् न्ह्यब्वयेगु यानाः वया । छाय्धाःसा जिगु भाय् धैगु छगू दयेकेमाः धकाः । थुकिया नितिं उबलेनिसें आःतक नं जितः इनाप यानाच्वंगु दु ।

थुगु ख्यलय् जुयादिया छितः थाकु अःपु गुज्वःगु अनुभव यानादिया ?

– उगु बखतय् ला जि बल्लाःगुलिं थाकू अःपू धैगु छुं मजू हला, जिं थाकू मचायेका का उबेति । न्ह्याथाय् सःतूसां का थथे यायेमाल धालकि जि ज्या यायेत नं तयारी, म्ये हालेत नं तयारी, प्याखं हुलेत नं तयारी का हला । अथे जक मखु, जिं उबले हरेक क्याम्पस–क्याम्पस, स्कूल–स्कूलय् नं यक्व प्याखं स्यं वना का । जिं गुलि नं पुलांगु क्याम्पस व हलत दु, जिं फुक्क क्याम्पसय् हे स्यं वनाका । उकिमध्ये पुलांपिं राजेन्द्र धाःपिं मेमेपिं छम्ह निम्ह कलाकारपिं आःतकं दनि । जिं ख्यालः, नाटक, म्ये फुक्क स्यना का । स्यनेगु खः, गय् गय् धाल, थःम्हं सःथे अथेहे स्यना का । आःतक नं स्यनाच्वनागु दु, थःके दूगु थौंकन्हय्या पुस्तापिन्त बिया वनेगु इच्छा नं दनि । जिके दूगु बिइमाःसा लिमचिलानि का ।

पुलांगु हे खँ ल्हायेबलय्, न्हापा छि छम्ह प्रहरी आर्मी नं धाइ खः ?

– आः छु याय्, जिगु भाग्य का । जि न्हापा प्रहरी का । जिं ट्रेनिङ कयावना । ट्रेनिङ क्वचायेकाः जि नियुक्ति जुयाः हेडक्वाटरय् लाःबलय् जिगु सेक्सन हे रेडियो लातका । जिं रेडियो कार्यक्रम नं चले याना का हला । खुशी हे जुल, रेडियोय् थःम्हं हे लय् तयेगु, थःम्हं हे हालेगु । बाखं नं छपू निपू च्वयेगु खय् भासं । अनं लिपा १९–२० सालपाखे जि आर्मीइ परिणत जुल । आर्मीया ट्रेनिङ नं कया का । ८–९ महिना पिने वनाः ट्रेनिङ कया नेपाः दुहाँ वयाबलय् जि पासा छम्ह दु कृष्णमान डंगोल, वय्कः मदयेधुंकल । पासा कृष्णमानं भृगुराम छम्ह नं दु आर्मीइ, सःतेमाल धकाः जितः आर्मीया चीफ साहेबयाके सिफारिस यानाः जितः सतल । आर्मी दुने जितः कलाकारय् दुथ्याकल । उबले आर्मीइ नं युनिट युनिटय् रेडियो कार्यक्रमया कम्पिटिशन जुइगु जुयाच्वन । जिगु थःगु हे होमगार्ड धकाः अलग दहे दत, अन जिं कार्यक्रम चले याना । अले मेमेपिनिगु युनिटं नं जिमिगु कार्यक्रम छकः चले यानाब्यूले धाइ । जिं ‘हुन्छ’ धकाः चले याना बिइगु, इमित निकःतक फस्ट लाकाबिया का । जि न्ह्याथाय् वंसां कलाकारिता ख्यलय् लाःगुलिं, थ्व जितः भगवानं हे चूलाकाः ब्यूगुथें जिं तायेकाः ।

छि मचांनिसें थुगु ख्यलय् पलाः तयादिल । २००२ सालय् न्हापांगुखुसि दबुली दनादिल । उबलेनिसें थौंतकया दुने संगीत व कलाकार ख्यलं छितः छु बिल ? अझ धाये नेवाः संगीत ख्यलं छु बिल छितः ?

– नेवाः ख्यलं छु बिल छु मबिल, छु विचाः यात धायेगुसिबें नं जिं उज्वःगु आशा कयाः स्यनेगु मयाना । थ्व आशा कयाः जिं म्ये हालागु नं मखु । थ्व दान्यहिरा सिरपाः, थ्व करुणाकर सिरपाः, थ्व मंकाः खलःया सिरपाः, थ्व व सिरपाः धकाः अज्याःगु वइगु धैगु जिगु इच्छा मखु, जिं स्यूगु नं मखु । जिं गुलि नं याना, छुकी नं लोभ मयासे याना । मेपिन्सं थुलि दां ब्यूसा म्ये हाले धकाः धाइ । तर जिं आःतक गुलि नं स्यना, गुलि नं हाला, गुलि नं याना, छगः दां हे आःतक कयागु मदु । जिगु विचालय् हिं धकाः धाये नं मज्यू, काये नं मज्यू धैगु जिगु विचाः खः । जिं निःस्वार्थ भावं ज्या यानाः वयाच्वनागु दु ।

छिगु म्येत थौंकन्हय्या पुस्तां नं छ्यलाच्वंगु दु, उकियात छिं छु धयादी ?

– जिं हालातयागु व दयेका तयागु म्ये, संगीतत आपासिनं खुयाः स्यंकाः हालाबिल थौंकन्हय् । उकुन्हु तिनि छं हाःगु व वं हाःगु म्ये मिले मजू धकाः धैगु खँ नं पिहाँ वल । जिं छु धायेगु धाःसा थौंकन्हय्या कलाकारपिन्त, छं हालेत हाः भाई, तर जितः माथ जुइक हाः, जि तसकं खुशी जुइ, तर स्यंके छता मते । छाय्धाःसा थथे जुलकि छंगु नं इज्जत वनी, जिगु नं इज्जत वनी । मास्तरं स्यनीगु थःम्हं बांलाक्क थुइकाः सयेकाः कयाः मास्तरसिबें च्वय् वन धाःसा का मास्तरया नं इज्जत च्वनी, थःगु नं नां दइ मखुला । तर, थौंकन्हय्या संगीत व्यापारीकरण जूगुलिं जितः नुगलय् स्यानाच्वंगु दु का । जिं थौंतक नं भजन, ज्ञानमाला भजन हाला च्वनागु हे दु । स्वन्हु प्यन्हु न्ह्यःतक नं चःमति छम्ह मदुथाय् भजन हाः वना । जिं फतले हालातुं वने ।

छितः आः दान्यहिरा सिरपाः लःल्हायेत्यंगु दु । छिं थुगु सिरपाः व नेपालभाषा आकादेमियात गुकथं स्वयादिया ले ?

– जि नेपालभाषा आकादेमि पहिला छकः सदस्य नं जुइधुन कलाकारपाखें । थुुगु दान्यहिरा सिरपाःया नितिं जिं नं छम्हेसित सिफारिस यानागु दु । वय्कः खः पुलांम्ह संगीतकःमि रत्न बेहोशी । बेहोशीं नं थुगु संगीत ख्यलय् आपालं दुःख स्यूगु दु । तर, थुगु सिरपाःया नितिं जिगु नां वल, छाय् खः मस्यू । ताःइलंनिसें जि थुगु ख्यलय् लाःगुलिं नं मस्यू, वय्कःपिन्सं थुगुसीया दान्यहिरा सिरपाः जितः बिइगु क्वःछित । आः जिकेला मूल्यांकन मदु, सायद वय्कःपिंके जिगु मूल्यांकन दु जुइमाः । वहे ल्याखं नं दान्यहिरा सिरपाः जितः बिइगु क्वःछ्यूगु खःला धैथें जिं तायेकाः च्वना ।

दकले लिपा, छिगु नुगलय् ब्वलनाच्वंगु व थुुगु मिडियापाखें धाये हे माःगु खँ छु दु थें ?

– कलाकार जुयाः ध्यबाय् बिके जुइगु चाहिँ मज्यूका । जि बाः नं जितः धयाथकूगु खँ लुमनाः वइ, छं आखं स्यंसां, न्ह्याग्गु विद्या स्यंसां ध्येबा कयाः स्यनकि उकिया फल मदु । व्यापार जुल व, ध्येबा कया ज्या यायेबलय् । जि बां नं थथे धया थकूगुलिं जि पुलिसया जागिर बलय् जिं त्यःरय् त्यःर प्राइमरी स्कूल खोले यानागु । तलब वल कि सुकू न्यानाः प्याःगु छ्यली सुकू लाया आखः ब्वनागु दु धाइपिं आःतक नं दनी । थौंकन्हय् उगु स्कूल तःधंगु बिल्डिङ जुइधुंकल । उगु स्कूल हाई स्कूल नं जूवन । उकिं जिगु विचालय्, छुं ज्या यायेबलय्, झीसं पहिला हे छुं पित धाःसा फल सइगु ला दहे दु । तर उकिं आः थथें फल सयेकाः कायेगु विचाः याये हे मज्यू । पीसात कि फल दइगु ला खः हे मखु । झीगु ज्या स्वयाः झीगु मूल्यांकन स्वया बिइपिन्सं ला उखें बिहे बिइनि । गथेकि जितः थौं दान्यहिरा सिरपाः बिइ धाल, जिं म्हगसय् नं मखं, धात्थें धायेगु खःसा हला । उकिं जितः लोभ लालचय् सने मास्ते मवः हला ।