prabhu baink new

छगू पेग व्हिस्कि ( पद्मरत्न तुलाधरया निवन्ध )

पद्मरत्न तुलाधर
छगू पेग व्हिस्कि सकसिनं त्वनेमाः धकाः जिं सिफारिस याये त्यनागु, प्रेस्क्राइब यायेत्यनागु वा सल्लाह बीत्यनागु मखु । अय्लाः, थ्वँ धइगु फयांफछि मत्वंसां हे ज्यू धइगु जिगु नं क्वातुगु बिचाः खः । व्हिस्कि जक मखु, बीयर व वाइन नं मत्वंसां ज्यू । अप्वःसिया थ्व हे बिचाः जुइफु । अय्सां यक्व यक्व मनूतसें थ्वँ, अय्लाः, व्हिस्कि, बीयर, वाइन आदि त्वनेगु यानाच्वंगु दु । अप्वः त्वनीपिंसं भिंकाच्वंगु मदु । भचा भचा त्वँत्वं अप्वः त्वनेगु बानि जुइगु खः । उकिं मत्वँंनिपिंसं छगू पेग व्हिस्कि नं मत्वंसां ज्यू । चुरोटया बट्टाय् ‘धुम्रपान स्वास्थ्ययात मनिं’ धकाः च्वयातइ थें व्हिस्कियागु बोटलय् नं ‘मद्यपान स्वास्थ्ययात मज्यू’ धकाः च्वयातये माःगु, आःतक अथे सुनानं च्वःगु खनेमदु । उकिं व्हिस्कि धइगु त्वने हे मज्यूगु मखु धइगु बिचाः यक्वसिया जुइफु । उकिं छगू निगू पेग व्हिस्कि त्वनीपिनिगु ल्याः म्हो मजू जुइमाः । उकी मध्ये छम्ह जि नं खः धायेबलय् जि मछाले माः लाकि मछाले म्वाः, जिं मस्यू ।


छगू निगू पेग व्हिस्कि त्वंसां ज्यू । छम्ह वैद्य पासां ला भ्वजय् नापलाइबलय् थम्हं हे व्हिस्कि न्यानाः त्वंके हइ । ‘अय्लाः मज्यू, व्हिस्कि छगू निगू पेग ज्यू’ धाइ । जि मुटुया ल्वय् दु । उकिं जितः गुलिसिनं धाइ, ‘छगू निगू पेग ज्यू’ ।

छम्ह निम्ह डाक्टर पासापिंसं जितः धाइ – छगू निगू पेग व्हिस्कि त्वंसां ज्यू । छम्ह वैद्य पासां ला भ्वजय् नापलाइबलय् थम्हं हे व्हिस्कि न्यानाः त्वंके हइ । ‘अय्लाः मज्यू, व्हिस्कि छगू निगू पेग ज्यू’ धाइ । जि मुटुया ल्वय् दु । उकिं जितः गुलिसिनं धाइ, ‘छगू निगू पेग ज्यू’ । ‘छगू पेग व्हिस्कि न्हिं न्हिं त्वने फुसा हार्टयात टनिक जुइ’ धाइपिं दु । अज्ज छगू निगू रेड वाइनया ग्लास त्वनेत व नं न्हिंन्हिं सल्लाह ब्यू वइपिं, व नं छेँ थ्यंक वयाः, पासापिं नं दु । रेड वाइनं हि छ्वालुकी, उकिं कोलेस्ट्रोलया समस्या दुपिंसं न्हिं छगू निगू ग्लास रेड वाइन त्वंसां ज्यू धइगु उमिगु सल्लाह खः । छक्वः छु जुयाः मफुबलय् बेलायत व अमेरिकाय् तःदँ च्वनावयेधुंकूम्ह छम्ह पासां स्वः वल, ज्वना वःगु छु स्यू ला ? निगः रेड वाइनया बोटल व निगः वाइन ग्लास । व पासाया धापू नं व हे, कोलेस्ट्रोलया समस्या दुपिंत रेड वाइन ज्यू । ‘टाइम’ वा ‘न्यूजवीक’ थें जाःगु नांजाःगु पत्रिकाय् अनुसन्धानकर्तातसें च्वःगु च्वसु ब्वनाः, उकिं प्रभावित जुयाः व पासां जितः स्वःवःबलय् छगः जक मखु, निगः निगः रेड वाइनया बोटल ज्वनाः स्वःवःगु जुयाच्वन । अय्सां जिं न्हिंन्हिं रेड वाइन मत्वना । थौं तक जिं थःत धकाः निं रेड वाइन न्यानाः त्वनागु मदुनि । धाथें धायेगु खःसा यक्व दयेधुंकल, जिथाय् छेंय् निगः प्यंगः रेड वाइन वा व्हाइट वाइन गुबलें खालि मजू । कुटनीटिक ख्यःया पासापिं वा विदेशया पासापिंत छेंय् नयेत सःतेबलय् अप्वःसिनं छगः छगः वाइनया बोटल वा व्हिस्किया बोटल ज्वनावइ । गुलिसिनं नखःचखःया लसताय् छेँ थ्यंक तयेके हइ व्हिस्कि, वाइन, स्याम्पियनया बोटल । अय्सां जिं न्हिंन्हिं छुं नं मत्वना, व्हिस्कि नं मत्वना, बीयर नं मत्वना, वाइन नं मत्वना, अय्लाः, थ्वँ व ह्याउँथ्वँ नं मत्वना । छगू पेग व्हिस्किया खँ जिं व्हिस्किगुलु जुइत न्ह्यथनागु मखु । छगू पेग व्हिस्किया त्वहः चिनाः न्हिंन्हिं व्हिस्कि वा वाइन त्वनेगु थःगु ल्वय्सिद्ध अधिकार दावा यायेगु नं मतिइ मदु । छगू पेग व्हिस्कि थौं जि म्वानाच्वनागु छगू समाजया छगू सन्दर्भ खः । व सन्दर्भपाखें जि मुक्त जुइ मफयेधुंकल वा धाये जि व सन्दर्भपाखें मुक्त जुइ मास्ति मवयेधुंकल । जितः व सन्दर्भ झण्डै नियमित थे जइधुंकल । जितः उकिइ न्ह्यइपुइ धुंकल ।

छगू पेग व्हिस्कि त्वनेगु लाकि मत्वनेगु ? अप्वः ला त्वनीपिं हे खः, अय्सां मत्वनीपिं नं दु खनिं । मत्वनीपिनि लिक्क लाइबलय् त्वने ला मत्वने ला जुइ । मत्वनीपिं स्वयाः नं भलादमी जुइत छक्वः निक्वः कोल्ड ड्रिंक जक त्वनावयागु नं जि लुमंनि ।

इलय्ब्यलय् भ्वय् जुयाच्वनी । सःता तःथाय् नं जि उप्वःथाय् भ्वय् मवना । लछिया निगू प्यंगू रिसेप्सनय् सःता तइ । छथाय् निथाय् सिबे जि मवना । निम्हतिपू सःता तःथाय् नं जिपिं उप्वः थासय् मवना । जिमि वया नं भ्वजय् वने हे म्हाः । थीथी राजदुतावासया रिसेप्सन व थीथी राष्ट्रिय व अन्राष्ट्रिय संघ संस्थाया रिसेप्सनय् छक्वः निक्वः वने हे मालाच्वनी । मवंसा समाजपाखें हे ब्यागलं च्वने थें वा थौंया युगीन सभ्यता व संस्कृतिपाखें थः हे छखे च्वने थें च्वनी । अले उज्वःगु रिसेप्सनय् खँ वइ – छगू पेग व्हिस्कि त्वनेगु लाकि मत्वनेगु ? अप्वः ला त्वनीपिं हे खः, अय्सां मत्वनीपिं नं दु खनिं । मत्वनीपिनि लिक्क लाइबलय् त्वने ला मत्वने ला जुइ । मत्वनीपिं स्वयाः नं भलादमी जुइत छक्वः निक्वः कोल्ड ड्रिंक जक त्वनावयागु नं जि लुमंनि । त्वनेमाःपिनि लिक्क लाइबलय् छगू पेग स्वयाः नं उप्वः त्वनाः ताहाकः गफ यानावयागु नं ल्वःममंनि । निगुलिं अवस्थाय् जि निखलःलिसें उलि हे भ्यलय्पुने फुगु जिगु अनुभव दु । छम्ह दु, वकिल पासा । वं ला बीयर, व्हिस्कि वा वाइन ला छु कोल्ड ड्रिंक नं त्वनी मखु । मल्टिनेशनल कम्पनीतय् शोषणया विरुद्ध वया वहिष्कार खः कोकाकोला व पेप्सीया । वं ककटेल सिरेप्सनय् नं लः जक त्वनी । वया अडान धात्थें सिद्धान्तनिष्ठ अडान खः । याकःचा जूसां वं व वहिष्कार अभियान थौं तक मदिक्क न्ह्याका हे च्वंगु दु । वयात छक्व निक्वः जिं नं साथ बी नं । व मेगु हे खँ जुल । जिं ल्हायेत्यनागु खँ हानं नं छगू पेग व्हिस्किया हे खः । भ्वय्, रिसेप्सन व ककटेलय् वनेबलय् जितः दकलय् धर्म संकट जुइगु हे छगू पेग व्हिस्कि कायेगु लाकि मकायेगु धइगु खँय् जुइगु खः ।
धात्थें खः, अय्लाःया सवाः जिं मचांनिसें स्यू । मचाबलय् जिमि छेँय् गुथियात धकाः, भ्वय्यात धकाः इलय्ब्यलय् प्वः हायेमाः, त्यप थुइमाः, अय्लाः कायेमाः । क्वाःक्वाः हाजा नयेगु थौं थें लुमंनि । जिमि अजिपिनि – मांपिनि मि दुइगु लुमंकेबलय् आः नं न्हह्यइपुसे च्वं नि । मि दुइबलय् अर्थात अय्लाः छपाः निपाः धकाः काइबलय् प्वतासिया दुने च्वंगु च्वामुगु अय्लाः बाताय् गुलुं तिकि ननाः मुनीगु अय्लाः..... । जिं बांलाक लुमंके मफुत, जितः अलमल जू थें च्वन । अँ, भचा भचा लुमना वःथें च्वन । मि दुइबलय् जाकि वा दुसिया हाजा हायाःलि थुयातःगु चाया त्यपय् च्वंगु कः सिजःया प्mवसिइ तयाः दायेकी । व प्mवसिया द्यःने प्यनय् व्हःव्हः दुगु प्वतासि तइ । प्वतासिया दुने अय्लाः मुनेत चाया गुलु छगः तयातइ । प्वतासिया द्यःने छचाःलि कतिक्क कापः हिनाः सिजःया प्यं च्वामुगु अय्लाः कायेगु बाता तइ । व बाताय् जायेक लः तयेमाः अले क्वातकि क्वातकि लः हिला हिला च्वनेमाः । थ्व विधि सिधयेधुंकाः गुलुइ मुनाच्वंगु अय्लाः नंस्वयेमाः । अय्लाःया सवाः साःसा जिल मखुसा स्यन, मभिन । बांलाक लुमंके मफुत, जिं नं अथे नकतिनि जक कः दाया वःगु वाफ अय्लाः कायेगु बाताय् न्यानाःलि हानं लःथें जुयाः तिकि नंनं गुलुइ मुनाः अय्लाः जूगु छक्वः निक्वः नंस्वये नं थें च्वं । मचाबलय् मेमेपिंसं धाइथें जिं नं अय्लाखय् प्mवयाः बजि नये नं । उकिं जिं मचांनिसें अय्लाःया सवाः थू । व्हिस्कि सवाः ला जिं यक्व लिपा तिनि स्यूगु खः । नेवाःतय् पस्ताः भ्वय् नं बफे डिनर जुया वसेंलि भ्वजय् नं अय्लाःया पलेसा व्हिस्किया चलन वःगु खः । सी दयेक उब्सांनिसें वा नीदँ नीन्यादँ न्ह्यः छपुचः पासापिंलिसे न्हिंन्हिं धयाथें एभनिंग वाक् वनेबलय् छझाः ला न्हिंन्हिं हे धयाथें रेष्टुरां दुहां वनेगु बानि थें जूबलय्निसें व्हिस्किया छुं छुं सवाः स्यूगु खः । उबलय् नं जिगु मात्रा छगू पेग व्हिस्कि हे खः ।

जितः हानं लुमनावल । जिं धात्थें व्हिस्किया छगू कथंया सवाः सीकागु धइगु जि राष्ट्रिय पंचायतया सदस्य जुइ धुंकाः खः । रापसया हैसियतं रिसेप्सनय् सःती । छक्वः निक्वः मवँसे मगानाच्वनी । उज्वःबलय् त्वनेगु धइगु छगू निगू पेग व्हिस्कि खः ।

मचांनिसें अय्लाःया सवाः थूम्ह जूसां जिं अय्लाः धाःसा त्वने मफु । जितः भिंगु नेवाः अय्लाः तसकं पालु चाः । नुगः हीसे च्वं, घुत्के हे थाकु थें जुइ । भ्mवःभ्वय् वनेबलय् नयागु पचय् यायेमाः धकाः छसलिं जक काःसां छक्वः निक्वः सिसिं धाये यः, तसकं न्ह्यइपुसे च्वने यः । अथेसां जिं अय्लाः त्वनेगु बानि मयाना, जि ग्याः, अय्लाःगुलु जुइमाली धकाः, अय्लाःगुलु धाइ धकाः जि सिक्क ग्याः । व्हिस्कि न्ह्याक्व त्वंसां व्हिस्किगुलु धाइमखु । अय्लाःगुलु हे धाइ । उकिं जिं अय्लाः जक मखु, व्हिस्कि नं उप्वः मत्वना । गबलें त्वंसा छसलिं अय्लाः भ्वजय् व छगू पेग व्हिस्कि रिसेप्सनय् । जितः हानं लुमनावल । जिं धात्थें व्हिस्किया छगू कथंया सवाः सीकागु धइगु जि राष्ट्रिय पंचायतया सदस्य जुइ धुंकाः खः । रापसया हैसियतं रिसेप्सनय् सःती । छक्वः निक्वः मवँसे मगानाच्वनी । उज्वःबलय् त्वनेगु धइगु छगू निगू पेग व्हिस्कि खः । उज्वःथाय् अथे छगू निगू पेग व्हिस्कि त्वनेगु जिगु थःगु हे त्वहः दु । जितः उज्वःथाय् गथे गथे याकः याकः थें अनुभव जुइगु, सुं नं लिसे न्वंमतुसे, खँ मल्हासे च्वनेगु । प्रधानमन्त्रीनिसें मन्त्रीत, कर्मचारीत, थीथी देशया राजदूतत, उद्योग वाणिज्य क्षेत्रया लिसें मेमेगु नं क्षेत्रया सलंसः मनूत दयाच्वनी । अनेक विषयय् खँ जुयाच्वनी, हल्ला जुयाच्वनी अले उपिं मध्ये उप्वःसिया ल्हातय् छगू छगू पेग व्हिस्कि दयाच्वनी । उज्वःगु समाजय् भ्यलय् पुनेत जक मखु थःके उपिंलिसे सामना यायेगु छगू कथंया साहस थनेत नं जिं छगू निगू पेग व्हिस्कि कुहां वनेव सिंसिंधाःथें जुयावइ, चंचं धाःथें जुयावइ अले म्हुतुं खँ न्यानावइ, प्रधानमन्त्रीनिसें अन दुपिं न्ह्याम्हलिसें खँ ल्हाये सयावइ, राजदूतलिसे खँ ल्हायेत अंग्रेजी भाय् सयावइ । उज्वःगु रिसेप्सनय् छगू निगू व्हिस्किया पेग त्वनेगु निंतिं जि त्वहः चिनेगु थ्व हे खः, मखुसा याकःचा जुइ, लाता थें जुइ, सोझाम्ह थें जुइ, कातर थें जुइ, ह्यउ मदुम्ह थें जुइ वा छु थें छु थें जुइ । उकिं छगू पेग जक सां व्हिस्कि धइगु त्वनेमाः थें जुइ जितः, त्वनेज्यू थें जुइ जितः ।

गोपनियता भंग जुइगुया नापं गलत निर्णय जुइ फइगु संभावनायात तसकं गम्भीर जुयाः खँ न्ह्यथनीपिं नं दु । जिं नं वय्कः प्रधानमन्त्रीपिंत छगू पेगं उप्वः व्हिस्कि ला मजिल धकाः सल्लाह बी नं । न्ह्यःने खः, ज्यू धकाः सिंसिं धायाः लिसः ब्यूसां वय्कःपिसं जिगु सल्लाह न्यंगु धाःसा जिं मस्यू ।

छगू पेग जक मखु यक्व हे पेग त्वनेमाःपिं नेपाःया निम्हति प्रधानमन्त्रीतलिसे जिं छुं ई संगत याये नं । छम्ह चाहि निर्दलवादी मेम्ह चाहिं बहुदलवादी । देशया प्रधानमन्त्री थें जाःगु पदय् च्वनाः उलिमछि पेग व्हिस्कि त्वने ज्यू लाकि मज्यू ? गोपनियता भंग जुइगुया नापं गलत निर्णय जुइ फइगु संभावनायात तसकं गम्भीर जुयाः खँ न्ह्यथनीपिं नं दु । जिं नं वय्कः प्रधानमन्त्रीपिंत छगू पेगं उप्वः व्हिस्कि ला मजिल धकाः सल्लाह बी नं । न्ह्यःने खः, ज्यू धकाः सिंसिं धायाः लिसः ब्यूसां वय्कःपिसं जिगु सल्लाह न्यंगु धाःसा जिं मस्यू । झी छम्ह न्हापायाम्ह प्रधानमन्त्रीं ला व्हिस्किया खर्च चूलाकेत थः संसदया चुनावय् दनेमाःगु कारण खः धकाः सार्वजनिक रुपं छगू टेलिभिजनया अन्तर्वार्ताय् धाःगु खँ जि नं लुमंनि । तर जिगु मेगु हे खँ खः । जिं छगू निगू पेग व्हिस्कि त्वनेत थौंतले धिब्छः ध्यबाः खर्च यानागु मदुनि । वास्तवय् जिं व्हिस्कि त्वनेत वा व्हिस्किं थःत त्वंकेत गुबलें व्हिस्कि त्वनागु मखु । माःथाय् मालीबलय् पलख न्ह्यइपुकेत, पासा संगतय् पलख भ्यलय् पुनेत वा थःगु संस्कृतिकथं नखःचखः, गुथि, नखत्या हनेबलय् सुसंस्कृत पहलं छख्वला बाख्वला छसलिं बासलिं वा छगू निगू पेग व्हिस्कि त्वनेगु खः । थौंकन्हय् छसलिं छख्वला धाये मछालापु थें जुइधुंकल । उकिं जिं नं थन छगू पेग व्हिस्कि धयाच्वना । नेपालय् दुथ्यंगु अन्र्तराष्ट्रिय प्रभाव मध्ये छता प्रभावं झीगु सभ्यता व संस्कृतिइ नं प्रभाव लाकाः जीवन पद्धति वा जीवनशैली हे हिला ब्यूगु झ्वलय् थ्वँ, अय्लाः व ह्याउँथ्वँया थाय् बीयर, व्हिस्कि व वाइनं काःगु खः । उकिं व्हिस्किया सन्दर्भ धइगु आधुनिक सन्दर्भ खः । आधुनिक सन्दर्भ धइगु  अन्तराष्ट्रिय सन्दर्भ खः । छगू पेग व्हिस्कि धइगु, जिं स्वये, व्हिस्कि जक मजुइ धुंकल । थ्व आः छगू कथं वा थःगु हे कथंया राजनीति, कुटनीति, अर्थनीति, व्यवसायिक नीति, व्यापारिक नीतिया औपचारिक गाबः थें जुइधुंकल । उकिं थ्व छगू पेग व्हिस्कि सखे छखलः स्वघोषित भीआइपितय् निंतिं इज्जत, प्रतिष्ठा, घरानियाया विषय जुइधुंकल । जितः थःत हे अथे गुब्लें जूगु धाःसा जिं चायेके मफु । जितः ला अज्ज नं छगू पेग व्हिस्कि धइगु छगू सन्दर्भ हे जक खः, लँकथं लाइबलय् वा ह्वःताः चूलाइबलय् मालीबलय् मालीकथं न्ह्याःसा यःसा अय्क छकः थियाबीगु खः, सवाः कयाबीगु खः । कमसेकम जितः निं छगू पेग व्हिस्किया सन्दर्भया औचित्य समाप्त जूगु मदुनि ।

संस्कृति, सभ्यता, शिष्टता व नैतिकताया सीमा दुने च्वनाः भलादमी पहलं व्हिस्कि त्वनीपिसं न्ह्यागुसां छता बांलाःगु त्वह चिनाः व्हिस्कि त्वनी । सीमा पुलीपिंके त्वहः धइगु हे मदु, दःसां सुं पत्याः जुइमखु । उमित अय्लाः त्वने मज्यूगु ल्वचं कइ । उज्वःपिं ल्वगितय् विजोग स्वयाच्वने थाकु ।

व्हिस्किलिसे सतीगु स्वापू दुपिं राजनैतिक नेतात, कवि, लेखक व कलाकारत, समाजसेवी, व्यापारी व उद्योगपतित यक्व दु । व्हिस्किलिसे स्वापू दुगु उमिगु न्ह्यइपुगु बाखं नं यक्वसिनं सखे न्यंगु दयेमाः । उज्वःगु बाखंया कारणं उमिगु इज्जत, मान, सम्मान फुक्क घलमल थें ल्वाकःबुकः जुयाच्वंगु दु । छाय्धाःसां उज्वःगु न्ह्यइपुगु बाखंया दुने हे खः उमिगु सिद्धान्त, दर्शन व नैतिकताया स्तर क्वःजिनाच्वनीगु ।  संस्कृति, सभ्यता, शिष्टता व नैतिकताया सीमा दुने च्वनाः भलादमी पहलं व्हिस्कि त्वनीपिसं न्ह्यागुसां छता बांलाःगु त्वह चिनाः व्हिस्कि त्वनी । सीमा पुलीपिंके त्वहः धइगु हे मदु, दःसां सुं पत्याः जुइमखु । उमित अय्लाः त्वने मज्यूगु ल्वचं कइ । उज्वःपिं ल्वगितय् विजोग स्वयाच्वने थाकु । उज्वःपिंन्त सुनानं छगू पेगया प्रेस्किप्सन नं बी फइमखु, सल्लाह नं बी फइमखु । उकिं छगू पेग व्हिस्किया जक खँ मखु, छगू पेग व्हिस्किलिसे स्वानाच्वंगु सभ्यता, संस्कृति, मूल्य मान्यता व नैतिकताया तःधंगु सवाल खः । सेल्फ सेन्सरशीप व आत्मनियन्त्रणया अभ्यास मयासे मगाःपिं सभ्य, सुसंस्कृत व नैतिकवान मनूतय्गु निंतिं छगू पेग व्हिस्किया सामाजिक राजनैतिक संस्कृति तसकं थासय् लाकेमाःगु संस्कृति खः । थासय् लात कि व बांलाःगु संस्कृति जुल थासय् मलात कि व आत्मसमर्पण व आत्महत्याया खँ जुल । जिं धयाच्वनागु, जिं न्ह्यथनाच्वनागु वा जिं वकालत यानाच्वनागु छगू पेग व्हिस्कि धइगु थासय्लाक्क सुसंस्कततरिकां तसकं भलादमी जुयाः समाजया दथुइ च्वनाः कायेमाःगु व्हिस्कि खः । छगू पेग व्हिस्किं सुयातं डिस्टर्व याइमखु । छगू पेग व्हिस्किं बरु पलख जक जूसां जीवनयात म्वाका बी, ग्वाका बी । संसारयात रसमय याना बी छगू पेग व्हिस्किं । रस अप्वलकि धाःसा न्यालु प्यालु, छ्वालु जुयाः रसभंग जुयावनी । अथेभनं ग्यानापुगु सम्भावनायात जिम्मेवारीपूर्ण तरिकां ध्यानय् तयाः न्ह्याथासं लागू जुइकथं धायेगु खः – छगू पेग व्हिस्कि ।

जनजाति जूगु त्वहः चिनाः सांस्कृतिक जूगू त्वहः चिनाः वा मेगु नं छु छु त्वहः चिनाः त्वंगु त्वनं यानाबिल । आचारसंहिता भंग जुल, प्रतिवद्धता भंग जुल । जुजुं जुजुं व पार्टी हे भंग जुयावन ।

कम्यूनिष्ट नेतात व कार्यकर्तातसें अय्लाः व्हिस्कि त्वनीमखु धाइ । जि पत्याः मजू । त्वनीपिं जक मखु, भूचायेक त्वनीपिं नं छम्ह निम्ह जिं म्हस्यू । वय्कःपिसं ला गुब्लें झीगु हे इज्जत नं वंका ब्यूगु दु । उकुन्हुतिनि छगू न्हू स्वंगु कम्युनिष्ट पार्टी आचारसंहिता क्वःछिउगु झ्वलय् अय्लाः थ्वँ त्वने मज्यूगु खँ नं क्वःजिउ खः । जिं स्वये, व नं लागू मजुल । जनजाति जूगु त्वहः चिनाः सांस्कृतिक जूगू त्वहः चिनाः वा मेगु नं छु छु त्वहः चिनाः त्वंगु त्वनं यानाबिल । आचारसंहिता भंग जुल, प्रतिवद्धता भंग जुल । जुजुं जुजुं व पार्टी हे भंग जुयावन । जिं स्वयेबलय् छगू पेग व्हिस्किया सभ्यता व शिष्टतां जाःगु सन्दर्भया औचित्ययात थुइके मफयेव मेमेगु नं मूमूगु खँ थुइके मफयाः व पार्टी क्वःदल । व्हिस्किया अस्तित्व ल्यंगु ल्यनं व पार्टीया अस्तित्व तन । जितः हानं नं लुमन छगू पेग व्हिस्कि । व्हिस्कि मत्वनीपिं झीथाय् उप्वः मिस्त खः । छाय् खः, जिं स्यू मजू । लः त्वने ज्यू, लःया मेगु रुप त्वने मज्यू ? अल्कोहल दुगु भिटामिन वासः टनिक त्वनेज्यू, अल्कोहल दुगु व्हिस्कि त्वने मज्यू । मिसा व मिजं समान धाइ तर व्यवहारय् न्ह्याथासं विभेदया विभेद जक । रिसेप्सनय् उप्वः थें मिजंतसें व्हिस्कि त्वनाच्वनीसा उप्वः थें मिसातसें जूसया ग्लास ज्वनाच्वनी । चिकुलां नं कोल्डड्रिंक त्वनाच्वनी वा निम्हप्यम्हसिनं वाइनया छघुतु निघुतु कयाच्वनी । छगू पेग व्हिस्किया ग्लास ज्वनाच्वंपिं मिस्त माले हे थाकुइ । मात्तुमालाः छम्ह लुल धाःसा व मेपिं स्वयाः स्मार्ट जुयाच्वनी । अप्वः यानाः जिं लुइकापिं मिस्त मध्ये थःगु सोसल स्टाटस्प्रति सचेत जूपिसं व्हिस्किया सवाः थू थें च्वं । अर्थात उज्वःपिसं जक व्हिस्किया इज्जत तयाच्वं थें च्वं । राजनैतिक क्षेत्रया अप्वः थें मिस्तसें व्हिस्किया सवाः काःगु खनेमदु । सुं नं मिसाम्ह नेतां व्हिस्किया ग्लास ल्हातं ज्वनाजूगु जिं आः तक मखनानि । थःत हाउसवाइफ धाइपिं मिस्त छम्ह निम्हस्यां छगू पेग व्हिस्कि काल हे धाःसा उमिसं मछाः मछाः काइ, ग्याग्यां काइ । व्हिस्किया रसं उमित थी हे फइमखु । अले उपिंलिसे खँ खिँ ल्हाये नं न्ह्यइपुइ मखु । थःत सोसल वर्कर धाइम्ह छम्ह मिसा दु । बरोबर रिसेप्सनय् नापलाइ । वया ल्हातय् न्ह्याब्लें छगू पेग व्हिस्किया ग्लास दयाच्वनी । वया भाःत छम्ह नांजाःम्ह वरिष्ठ डाक्टर खः । तर व मिसायात सुनानं धाइ ल्हाइया मतलब मदु । बाज्यः वने धुंकूम्ह खः अय्सां ल्यासे थें फुर्ति दु वया । यक्वलिसे खँ ल्हाः जुइ । जिलिसे सिक्क हनाबना तयाः खँ ल्हाःवइ । व्हिस्किया रसं जुइमाः वयागु समाःवंगु ख्वाः ह्याउँक च्यानाच्वनी । याउँक निस्फिक्रि खँ ल्हानाच्वनी । जिं स्वये व मिसा छगू पेग व्हिस्किया प्रभावं प्रभावकारी जूम्ह छम्ह मिसाया बांलाम्ह उदाहरण जुइफु । झीगु समाजयात थुलि तक ला स्वीकार्य जुइ हे माः ।

लाः व व्हिस्किलिसे अनुचित वा नाजायज स्वापूयात मिखा तिसिनाः समर्थन याये फइमखु । छगू पेग, बस् छगू पेग धकाः झीसं तःक्वः यानागु इनापयात वय्कःपिंसं स्वीकार यानाब्यूगु जूसा गुलि ज्यूगु । छगू पेग व्हिस्किया जिकिर यायेमाःगुया छता मू कारण थ्व नं खः ।

व्हिस्कियात पासा थ्वइपिं छखलः साहित्यकारत खः । थन नं छगू पेग व्हिस्किया लागा हाचां गाइपिं यक्वं दयेफु । उमिसं च्वइगु साहित्य उत्कृष्ट जुयाः झीगु समाजं हे गर्व यानाच्वंगु खनेदु । नां कयां ला साध्य नं जुइ थें मच्वं । छम्ह झी हनेबहम्ह कवि दु । वय्कःया म्हुतुसि जक प्यायेमाः अय्लाखं अले वय्कःया म्हुतुं, नुगलं न्ह्यपुं छु जक पिहां मवइ । संसारय् दक्व रस पिहांवइ, संसार छगुलिं झझःधाःथें जुयावइ । सलिं व सुलिंया जक खँ मखु, म्हगस व कल्पना नापं यथार्थय् परिणत जुइगु वातावरणया सजीव चित्रण जू थें हे जुयावइ । राष्ट्रियता देशभक्तिया चरम भाव जक मखु आमूल परिवर्तनया निंतिं क्रान्तिकारी उद्घोष व जनताया मुक्तिया निंतिं जन क्रान्तिया बिगुल नापं कविताया माध्यमं म्येया माध्यमं वय्कलं यइपुगु भासं, यइपुगु सलं हालेगु यानादी । व्हिस्किलिसे वा अय्लाः व सलिंलिसेया वय्कःया आत्मीयता धाथें अजू चायापुगु खँ खः । व्हिस्कि व अय्लाःया थःगु सीमा मदयेफु, वय्कःया शिष्टता, सभ्यता व संस्कृतिया क्वातुगु सीमा दयाच्वनी । जिं, धाथें खः व हे सीमाया अर्थय् छगू पेग व्हिस्किया सन्दर्भ धकाः न्ह्यथनागु खः ।
व्हिस्कि व अय्लाःया संगतय् लानाः भिनीपिं व मभिनीपिं छखलः खः कलाकारत । वय्कःपिं मध्ये गुलिं अय्लाखय् दुनाः कि अमर जुइ कि झी सकसिकें विदा कयाः याकनं लिहां वनाछ्वइ । जिं बांलाक व सतिक म्हस्यूपिं निम्ह तसकं नांजाःपिं कलाकारत धात्थें अय्लाखय् वा अय्लाखं भूmचायेक जीवन हनावंपिं नांजाःपिं व्यक्तित्वतलिसे थःगु नां स्वाके दःसा गर्व तायेकीपिंसं नं वय्कःपिनि अय्लाः व व्हिस्किलिसे अनुचित वा नाजायज स्वापूयात मिखा तिसिनाः समर्थन याये फइमखु । छगू पेग, बस् छगू पेग धकाः झीसं तःक्वः यानागु इनापयात वय्कःपिंसं स्वीकार यानाब्यूगु जूसा गुलि ज्यूगु । छगू पेग व्हिस्किया जिकिर यायेमाःगुया छता मू कारण थ्व नं खः ।
छगू पेग व्हिस्किया खँ न्ह्यथनेबलय् राजनैतिक पार्टीया नायःत वा देश हाँकय् यानाच्वंपिं नेतात वा संसार हे हाँकय् यानाच्वंपिं नेतातय्त नं ल्वःमंके मज्यू । नेतात अय्लाः वा व्हिस्किइ दुनाबीपिं जुलकि देश छगुलिं दुनी । संसार हाँकय् यानाच्वंपिं बुस व ब्लेयर थें जाःपिं नेतात होस तनीगु व्हिस्किइ दुना बिलकि संसार छगुलिं ध्वस्त जुइत बेर मदयेफु । इराकय् द्वंकाः युद्ध याःथें द्वंकाः इमिके दुगु अणु बमया स्वीच तियाबिल कि छु जुइ । गुलि ग्यानापु मानवता विरोधी पाशविकता धइगु । थःत दकलय् प्रजातन्त्रवादी धाइपिं हे दकलय् निरंकुश जुयाच्वनी । थःत दकलय् हत्या हिंसा विरोधी शान्तिया नेता प्रणेता दावा याइपिं हे दकलय् हिंसावादी आतंककारी जुयाच्वनी । उकिं सत्य धइगु यथार्थ धइगु न्ह्याक्व हे कटु जूसां स्वीकार मयासे मगाः । व हे सत्य व यथार्थ स्वीकार यायेगु झ्वलय् छगू पेग व्हिस्किया सत्यता व यथार्थतायात नं स्वीकार यानाब्यूसा ज्यू धइगु जिगु विनम्र आग्रह खः । जिं हानं धयाच्वना, छगू पेग व्हिस्कि सकसिनं वा सुनानं त्वनेमाः धकाः जिं सिफारिस यानाच्वनागु हे मखु । जिं ला छगू पेग व्हिस्किया सीमा, वया सभ्यता व संस्कृतिं जाःगु शिष्टता व मर्यादायात सकसिनं वा अप्वःसिनं नी यानाः नालाब्यूसा ज्यू धकाः जक मछाः मजुसे क्वमालि जुयाः छगू पेग व्हिस्किया सन्दर्भयात न्ह्यथना बियागु खः । छगू पेग व्हिस्किया संस्कृतिया औचित्य पुष्टि यायेत जिं भतीचा कुतः जक यानागु खः । थ्व संस्कृति धइगु सम्वाद व वार्ता, खँल्हाबल्हा व छलफलया संस्कृति खः । छगू पेग व्हिस्ंिक ल्वापु थली, युद्ध जुइ धकाः च्यूताः कयाच्वने म्वाः । बरु भचा भचा चंचं धायाः सकसियांलिसे न्ह्यइपुक ख्याः यानाः ल्वापु ज्यंकेगु व युद्ध दिकेगु ज्याय् थुकिं तःधंगु योगदान याये फयेफु । उकिं गन गन द्वन्द्व दु अन अन वा गन गन युद्ध जुयाच्वंगु दु अन अन वार्ता जुइबलय् वार्ताकारत व सहजकर्तात फुक्क थ्व हे छगू पेग व्हिस्किया संस्कृतिया पक्षधरत जुइमाः । अले वार्ता ताःलाइ, अन्यायया विरुद्ध युद्ध ताःलाइ ।

आधुनिक व उत्तर आधुनिकलिसे संस्कृति व संस्कारया कुलि चिनाः लिसे पिहां वइगु रचना, सृष्टि, सृजना फुक्क फुक्कं गुलि मानवसुलभ उपलब्धि जुइगु जुइ । उकिं हानं नं जिगु धापू थुलि हे खः कि छगू पेग व्हिस्किया संवेदनायात नालाः देश छगुलिं, संसार छगुलिं छगू पेग व्हिस्किया अग्रगामी संस्कार व संस्कृति छाय्पाः झी सकलें राष्ट्रिय व अन्तराष्ट्रिय रिसेप्सनया सहभागी जुइ दयेमा ।

छगू पेग व्हिस्कि धइगु झी नेवाःतय् सन्दर्भय् धायेबलय् थ्व छसलिं अय्लाः व छख्वला अय्लाःया आधुनिक संस्करण जक खः । थौंकन्हय् साहित्यय् उत्तर आधुनिकताया खँ ल्हाल्हां न्हून्हूगु मान्यताया खँ वःथें छगू पेग व्हिस्किया उपयोग, उपभोगया खँ ल्हायेबलय् नं यक्व यक्व खँ पिहां वइतिनि । ममः ननं छगू पेग व्हिस्कि त्वनेबलय् वा हाकुछ्वय्ला व पुकाला घासा यानाः छगू पेग व्हिस्कि बुलुहुं बुलुहुं घुतुकेबलय्, छगू पेग व्हिस्कि न्हयःने तयाः मतिनाया म्ये राजमति म्ये हालेबलय् ? न्यागः स्वनाः आगमय् पूजा यायां अनया अय्लाः, थ्वँ व ह्याउँथ्वँया सवाः कायेधुंकाः छगू पेग व्हिस्किया हानं मेगु सवाः काःवयेबलय् ? आधुनिक व उत्तर आधुनिकलिसे संस्कृति व संस्कारया कुलि चिनाः लिसे पिहां वइगु रचना, सृष्टि, सृजना फुक्क फुक्कं गुलि मानवसुलभ उपलब्धि जुइगु जुइ । उकिं हानं नं जिगु धापू थुलि हे खः कि छगू पेग व्हिस्किया संवेदनायात नालाः देश छगुलिं, संसार छगुलिं छगू पेग व्हिस्किया अग्रगामी संस्कार व संस्कृति छाय्पाः झी सकलें राष्ट्रिय व अन्तराष्ट्रिय रिसेप्सनया सहभागी जुइ दयेमा । व रिसेप्सनय् छिगु ल्हातय् जिगु ल्हातय् छगू छगू पेगया व्हिस्कि ग्लास दयाच्वनी । त्वने मत्वने थःथःगु इच्छा जूसां व रिसेप्सनय् सकलें थ्यायेमाः, सकलें दुथ्यायेमाः । अन सकसिनं छगू पेग व्हिस्किया आचारसंहिता पालना यायेमाः । बस छगू पेग व्हिस्किया भरय् अले थ्व संसार छगुलिं मुक्त उन्मुक्त संसार मजू ला ?