ad 2076 5 18

स्वन्ति नखः छाय् स्वन्हुयंकं हनेमाल

नेवा: अनलाइन न्युज – निश्चल | २०७६ आश्विन २२, बुधबार १०:४३:१९

मोहनीया इलय् खास छुं गडबड जुइमखु, स्वन्तिया इलय् न्ह्याबलें तिथिमितिया गडबड । थथे न्हापा गुबलें मजू । जूसां स्पष्टरुपं छु जू सीदु । तर छुं दँँ थुखे न्ह्याबलें हे थुज्वःगु गडबड जुइगु जुयावल । न्ह्याबलें सुथय् सा पुजा यानाः बहनी लक्ष्मी पूजा यानाच्वंगु  । आः बहनी लक्ष्मीपूजा यानाः कन्हय्खुन्हु सुथय् तिनि सा पुजा यायेगु याना हल । आपालं मनूत थुकिं अलमल जुल, अले थौं खुन्हु नं सापूजा व कन्हय् नं सापुजा याःपिं नं खनेदत । सुथय् न्हूद हनाः बहनी म्हपूजा यानाच्वनापिं झीपिं थौंखुन्हु म्हपुजा यानाः कन्हय् खुन्हु तिनि न्हूदँ हंकेत बाध्य यायेत स्वत । हानं झीगु नखःचखःयात सरकारी मान्यता बीगु ज्याय् नं कवय् । खँय्तय् गोबद्र्धन पूजा जुयाः नेवाःतसें विदा उपभोग यायेदइगु, तर नेपाःया हे मौलिक व राष्ट्रिय संवत्या न्हूदँ धकाः बिदा बीत धाःसा नेपाः सरकार हे बेखबर ।
थ्व खँय् न्हापांनिसें झीगु दथुइ सहलह मजूगु मखु । नेपालभाषाया थीथी पत्रपत्रिकाय् विद्वान्पिनिगु लेख नं पिहां मवःगु मखु । नेवाःतय्गु परम्पराकथं हे झीसं झ्वःलिक लक्ष्मीपूजा, म्हपूजा व किजापुजा झ्वःलिक हनावया च्वनागु खः । तर अथे मयात ।
थथे ताःईतक जुयाच्वनेगु पाय्छि मजू । उकिं नेवाःत मुनाः छुं न छुं ला याये हे माल । थुकथं झीत सांस्कृतिक विचलनय् लाकेत स्वइपिन्त पाठ स्यनेहे माः । झीसं झीगु कथं हे अर्थात् झीगु परम्पराकथं हे नखःचखः हनेहेमाः । नापं नेवाःत छवाः खः धकाः क्यनेहेमाः । नापं उकथं हे राज्यपाखें नखःचखःया मान्यता व बिदा आदिया सुविधा कायेहे माः ।
वास्तवय् झीसं नखःचखः छुं खास मान्यताया आधारय् हना वयाच्वनागु खः । झीसं विशेष यानाः तन्त्रोक्त विधिया चापूजा वा चः¥हे पूजा बाहेक मेगु नखःचखः, बुन्हि, श्राद्ध तकं सूर्योदयया इलय् गुगु तिथि खः, वहे उगु न्हिया तिथि कथं कयाः यानावयाच्वनागु खः । झीसं गुगु इलय्तक उगु तिथि दु धकाः मस्वया । विशेष ज्याय् तिथि जक मखु, साइत नापं चूलाकेगु मेगु हे खँजुल । झीगु थ्व परम्परा स्वयेबलय् झी तिथि माने याइपिं धकाः सीदु । झीगु प्रत्येक तिथि सूर्योदयया इलं सुरु जुइ, झीगु प्रत्येक ला
(महिना)य् नं संक्रान्ति दयाच्वनी÷विशुद्ध चन्द्रकला जक माने याइपिं ला मुस्मां खः । इमिगु अनला दइमखु, इमिसं तिमिला खनेमदयेकं पारु माने याइमखु । झीगु ला आमाइया कन्हय्खुन्हु निसें न्ह्याइ । तर इमिसं तिमिला बां स्वयेत दुतिया व तृतियातक पी ।
तर नेपाःया न्हूगु इलय् खनेदुपिं कथित पण्डित ज्योतिषीतसें सूर्योदयया ईया तिथियात पात्रोय् जक जने यानाः गुगु तिथि गुगु इलय् दु, उगु हे इलय् नखःचखः हनेगु यानाः शुद्ध तिथियात जक मान्यता बियाः झीगु जात्रापर्व गडबड याःगु खनेदत । इमिसं लक्ष्मीपूजा धायेवं हे आमाइ खुन्हु बहनी याइगु धइगु मान्यताया आधारय् आमाइया सूर्योदय मजूनिगु इलय् हे छन्हु न्ह्यःहे लक्ष्मीपूजा धकाः धयाबिल । सापुजा आमाइया सुथय् याइगु धकाः कन्हय्खुन्हु सुथय् तोके यानाबिल । थुकिं आपालं मनूतय्त अलमल जुल । तिथिमिति व परम्परासम्बन्धी सामान्य खँ नं मसियाः आपालं मनूत अलमल जूगु खनेदु । छगूला थ्व सम्बन्धी सामान्य खँ तकं पिहां मवः । पिहाँ वःसां विद्वान्तय्गु घगडान च्वसु जक पिहां वइ । अथेजूगुलिं नेपालय् उलिमछि मनूत आखः ब्वनेसःपिं दयाः नं कथित ज्योतिषीतसें चाःचाः हुइका तल । थ्व खँनं तछ्याये हे माःगु दु । सामान्य मनुखं नं तिथिमिति पर्व, नखःचखः सम्बन्धी जानकारी काये फयेकेत विद्यार्थीतय्त कोर्स बुकय् तयेगु थुज्वःगु ख“ नं विद्वान्तसें थुकी नं कुतः यायेमाः । मस्तय्त स्यनीगु कथंया ख“ च्वत धाइ धकाः ग्यानाः आपालं जनता गुमराहलय् लाकातयेगु पाय्छि मजू ।
मेता खँ बनारसं तिथिमिति ल्ह्ययाः नेपालय् पञ्चांग निर्णायक समिति धकाः च्वनीपिं महासभासद् थें दयेका तयेमज्यू । नेपाःया संविधान दयेकेगु हे जिमिगु ल्हाःतय् खः धकाः थःथःगु स्वार्थप्रेरित ल्वापु ज्यंकेत नं प्यम्ह नेता मुनाः संविधानय् म्हितूथें न्याम्ह ज्योतिषीत मुनाः पात्रोय् न्ह्यःने लाःथे तइगु व च्वइगु पहः पिदनाच्वंगु दु । थुज्वःगु अवस्था नं अन्त्य यायेमाःगु दु ।
दक्कय् न्हापां ला जनता हे सचेत व सक्रिय जुइमाल । थःत चित्त बुझे मजूगु खँय् सतकय् कुहाँ वयेमाल । नेवाःत सकलें मुनाः नेवाः परम्परा व थितिरिति कथं हे नखः हनाः क्यने । कार्तिक ११ गते लक्ष्मी पूजा, १२ गते म्हपूजा व १३ गते किजापुजा याये । किजापुजाया विदा नं कायेगु नितिं न्ह्यचिले । निश्चल

Categorized in राष्ट्रिय