nepal life 2076 3 18

Error message

  • Deprecated function: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; views_display has a deprecated constructor in include_once() (line 3478 of /home/newahub/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Deprecated function: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; views_many_to_one_helper has a deprecated constructor in require_once() (line 113 of /home/newahub/public_html/sites/all/modules/ctools/ctools.module).
  • Deprecated function: The each() function is deprecated. This message will be suppressed on further calls in _menu_load_objects() (line 579 of /home/newahub/public_html/includes/menu.inc).

सरकारी निर्णयकथं ‘नेपालभाषा’

नेवा: अनलाइन न्युज – निश्चल | २०७६ श्रावण ११, शनिबार ०७:३८:३८

सानुराजा शाक्य
नेपालभाषा आन्दोलनया प्रारम्भिक कालंनिसें हे नेवाःतय्गु माग धैगु नेवाःतसें ल्हाइगु भाय्यात ‘नेवारी’ मखु ‘नेपालभाषा’ धाय्माः धैगु खः । धर्मादित्य धर्माचार्यं ऐतिहासिक तथ्य प्रमाण बियाः नेपालभाषा धाय्माः धकाः माग तयावन । विसं २०१८ बैशाख २९ गते शिक्षा मन्त्रालय नं त्रिभुवन विश्वविद्यालययात छपु पौ ब्यूगु खः । उगु पतिइ नेपालभाषा धकाः धाय्बलय् नेपाली राष्ट्रभाषानाप भ्रम जुइगुलिं आः तकया प्रचलित नां ‘नेवारी’ धकाः हे पाठ्यक्रमय् दुथ्याकाः ब्वंकेगु ब्यवस्था याय्गु धकाः सूचं बियातःगु खः । उगु निर्णयया त्रिविविया नेपालभाषा पाठ्यक्रम उप–समितिया कजि कविकेशरी चित्तधर ‘हृदय’ विरोध यानाः दसिनापं तया नेपालभाषा हे धाय्मा धकाः सुझाव बिल । उगु सुझावया सुनुवाइ मजुइवं विसं २०१८ सालय् अन्तर कलेज नेपालभाषा साहित्य पालाया सक्रियताय् जुजुयाथाय् प्रतिनिधिमण्डल वनाः जुजुयात बीत च्वःगु पत्रय् दसिनापं तया ‘नेवारी’ मखु ‘नेपालभाषा’ हे धाय्माः धकाः माग यात । च्वसापासाया सक्रियताय् विसं २०१९ साल जेठ १६ गते केदारमान ‘व्यथित’या नेतृत्वय् सत्यमोहन जोशी व प्रेमबहादुर कसाःनापं स्वम्ह जुजु महेन्द्रयात नापलाना ब्यूगु स्मृतिपत्रय् श्री ५ या सरकारं नेपालभाषायात ‘नेवारी’ धाल थुज्वःगु निर्णय मयाःसां जिउ धकाः सुझाव बियातःगु दु     (तँसा–२.२) । तर थुपिं मागया गननं सुनुवाइ मजू ।
पंचायतीकालय् सरकारी संचार माध्यमय् जक मखुकि गैर नेवाःभाषाया संचारमाध्यमय् नं ‘नेवारीभाषा’ धाय्गु परम्परा तसकं न्यनावन । थ्व परम्परा विसं ०४७ सालय् बहुदलीय प्रजातन्त्र वय् धुंकाः नं सुधार मजू । नेवाः आन्दोलनय् ताः ईतक नं ‘नेवारी’ मखु ‘नेपालभाषा’ धाय्माः धैगु माग प्रमुख माग जुयाच्वन । विसं ०४६ साल लिपा बहुदल वय्धुंकाः १११५ सिल्लाथ्व १४ य् नेपालभाषाया थी थी गुंगू संस्थातय्पाखें प्रधानमन्त्री मनमोहनयात ब्यूगु मागपत्रय् नं प्रमुख रुपं थ्व मागयात ल्ह्वनातःगु दु     (तँसा–२.६) ।
मनमोहन अधिकारीया प्रधानमन्त्रीत्व कालय् १११५ ञँलाथ्व १३ य् च्वंगु मन्त्रिपरिषदया मुँज्यां नेवाःतसें ल्हाइगु भाय्यात ‘नेपालभाषा’ धाय्गुु धकाः निर्णय यानाबिल । खास यानाः सरकारी संचार माध्यम उकी नं रेडियो नेपालं नेवाः बुखँ बीबलय् ‘नेवारीमा समाचार’ धाइगुयात सुधार यानाः ‘नेपालभाषा’ धाय्केत थ्व निर्णय जूगु खः । तर थ्व निर्णय प्रशासनया क्वय् तहतक थ्यने हे मलाय्वं मनमोहन अधिकारीया नेतृत्वया सरकार क्वःदल । मन्त्रिपरिषदया थ्व निर्णय लागू जूगु खनेमन्त ।
नेवाः भाय्यात सरकारी संचारमाध्यमपाखें ‘नेपालभाषा’ धकाः धाय्माल धकाः १११९ कछलागा १० खुन्हु संचारमन्त्री राधाकृष्ण मैनालियाथाय् नापलाःवंगु नेपालभाषाया थी थी प्रमुख संघसंस्थाया प्रतिनिधिपिसं मागयात (तँसा–२.७) । उगु मागया आधारय् रेडियो नेपालं ‘नेवारी’ धकाः धाय्गु बन्दयानाः नेपालभाषा हे धकाः धाय्त मन्त्रीं तत्काल हे संचार सचिवयात उजं बिल । १११९ कछलागा १४ खुन्हु च्वंगु एमालेया केन्द्रीय कमिटीया मुंज्या प्रस्ताव नं. १४ य् सरकारी संचार माध्यमं ‘नेवारभाषा’ धयाच्वंगुयात ‘नेपालभाषा’ हे धाय्माः धकाः निर्णय यात (सन्ध्याटाइम्स; ३ः२२) ।
सरकारया मन्त्रीतसें पटक पटक नेवाःभाय् यात ‘नेवारी’ मखु ‘नेपालभाषा’ धाय्गु निर्णय जूगु खँ कंसां व्यवहारय् धाःसा लागू मजू । लिपा नं सरकारयाथाय् वंगु प्रतिनिधिमण्डलं थ्व माग मत्वःतू         

(तँसा–२.१३) । नेवाःतसें निरन्तर यानाच्वंगु मागया कारणं थौकन्हे संचारमाध्यमय् ‘नेपालभाषा’ धाय्गु प्रचलन अप्वःगु दु ।
( च्वमि शाक्यं  नेपाल भाषा आन्दोलन १११० निसें ११२६ तक यात कयाः च्वयादिगु शोध – प्रवन्ध पाखें साभार )

Categorized in बिचा: