ad 2076 5 18

म्हिगः पुन्ही येँय् चकं द्यः जात्रा तःजिक न्यायेकल

ने.सं. ११३९ चिल्लाथ्व पुन्हीया दिं म्हिगः बिहिवाः येँय् चकं द्यःया जात्रा तःजिक न्यायेकाः क्वचायेकूगु दु ।

चकं द्यःयात सिंहसार्थबाहुया नामं नं कयातःगु दु । थुगु चकं द्यःया जात्रा येँया थँबहिपाखें न्ह्याकाः वयाच्वंगु येँ देय्या महत्वं जाःगु जात्रा खः । चकं द्यः जात्रा येँ देय्या जक महत्वं जाःगु जात्रा मखुसे मुक्कं नेपाः देय्या म्हसीका व नेपाः देय्या इतिहासलिसे स्वानाच्वंगु जात्रा कथं कयातःगु दु ।

चकं द्यः जात्राया विषयस डा. चुन्दा बज्राचार्यं थःगु सफू ‘नेवाः तजिलजिइ नखः चखः’ दुने थथे च्वयादी :

चकं द्यःया जात्रा याइगु पुन्हियात चकं पुन्हि धकाः चकंद्यःया नामं हे पुन्हिया नां छुनातःगु दु । चकं पुन्हि होली पुन्हिया कन्हय् कुन्हु नं गुबलें गुबलें लाः अथे जूसां नं फाल्गुन पुन्हि धायेगु याः, उकिं हे सिल्लाथ्व पुन्हि अर्थात् फाल्गुण शुक्ल पूर्णिमा कुन्हु दँय्दसं ठमेलया भगवान बहालं ह्याउँ ख्वाःया चकं द्यःयात येँ जात्रा यानाः अबिर तयाः होलि म्हितेगु चलन दु । मेरी अन्दरसनया धापू कथं चकंद्यः धयाम्ह सिंहसार्थबाहु खः । सिंहसार्थबाहु वा चकंद्यः धयाःम्ह इतुंबहाःया केशचन्द्रया तताया भाःत, जिचादाजु खः ।


होलिपुन्हि कुन्हु चकंद्यः अर्थात सिंहसार्थबाहुयात जात्रा यायेगु परम्परा थुकथं न्ह्यात धयागु सी दु । सिंहसार्थबाहु ल्हासाय् वनाः व्यापार याइम्ह छम्ह व्यापारी खः । सिंहसार्थबाहु थः सछिम्ह पासापिं ज्वनाः ल्हासाय् व्यापार याः वंबलय् अनच्वंपिं मिसातय्सं सकसितं मायामोह यानाः लहिना तःगु जुयाच्वंन । छन्हु सिंहसार्थबाहु देने त्यंकाः करुणमययात जप यानाः स्वःबलय् करुणामय प्रकट जुल । करुणामय नं सिंहसार्थबाहुयात धाल थन छिमिसं व्यापार यानाच्वन ।

छिपिं फुक्कसित छम्ह छम्ह मिसापिन्सं मायामोह यानाः लहिना तल , अमिसं छिमित माया मोह यााः लहिना तःगु धयागु छिमित ल्ह्वंक नकाः लिपा छिमित नयेत खः । छिमित माया मोह यानातःपिं मिसापिं धयापिं लसिंत खः । उकिं छिपिं फुक थन च्वनेमते नेपाः लिहाँ हुँ धकाः धाल नापं छिपिं लिहाँ वनेत ब्रम्हपुत्र खुसि सिथय् छम्ह तुयुम्ह ब्वसल च्वना च्वनी । उकिइ हे छिपिं फुक्क च्वनाः लिहाँ हुँ । सल गयाः लिहाँ वनेबलय् लसिंत वयाः छिमित काः वइ अमित छिमिसं लिफः हे स्वयेमते । सुनां लिफः स्वत व सी धकाः धयाः अदृष्य जुल । करुणामय नं धाःथें कन्हय् कुन्हु सकलें लिहाँ वनेत ब्रम्हपुत्र खुसिइ थ्यंबलय् तुयुम्ह सल छम्ह च्वनाच्वन । उकिइ हे सकलें च्वनाः नेपाः लिहाँ वयाच्वंबलय् लसिंत न थः मायामोह यानाः लहिनातःपिनिगु नां काकां सल ल्यूल्यू वल ।

सुनां सुनां स्वत अपिं फुक्क सलं कुतुं वनाः सित । सिंहसार्थबाहु छम्हसिनं जक लिफः मस्वः उकिं वहे छम्ह जक म्वात, लिथ्यन । सिंहसार्थबाहु ल्हासाय् च्वंपिं लसिंतपाखें बचय् जुयाः लिथ्यंगु धयागु फाल्गुन शुक्ल पूर्णिमा खः । अथे फुक्कं सिका नं सिंहसार्थबाहु छम्ह लसितपाखें बचय् जुयाः लिथ्यंगु खँ सकसितं कन । अथे मृत्युपाखें बचय् जुयावःगुलिं सिंहसार्थबाहुयात अबीरं ह्वलाः सिन्दुर जात्रा यानाः छेँय् थँहितिया भगवान बहालय् दुतयंकल । लसिंतपाखें बचय् जुयावःगु जूगुलिं दँय्दसँ होलिपुन्हीकुन्हु बाजं थानाः चकंद्यः जात्रा यायेगु परम्परा दूगु खः ।

छन्हु अमाइया चान्हय् सिंहसार्थबाहुं ल्हासां लसिंत नेपाः वयाः सकसित दुःख ब्यू वल धयागु सिल । अले छक्वलं वं रवार ज्वनाः करुणामययात आराधना यानाः दक्व दुःख ब्यूवःपिं लसिंतय्त ख्यानाः छ्वयाः लसिंतपाखें बचय् यात । अले सिंहसार्थबाहुं धर्म, न्याय पक्ष लिना च्वनेगु धकाः सकसितं ज्ञां बिल । थ्व खं यानाः उगु थाय्यापिं सकसिनं सिंहसार्थबाहुयात चकंद्यः धकाः जुजुथें माने यायेगु जुल । चकंद्यः जातीय समानताया विचाः दुम्ह द्यः धकाः नं धायेगु याः ।

चकं द्यः जात्रा नेपाःया ऐतिहासिक खँ लुमंकेगु आधार खः । उकिं थँबहिपाखें न्ह्याकीगु चकं द्यः जात्रा जक मखु धकाः नं थुइकेमाःगु कला–संस्कृतिलिसें सम्पदाह्यःमि सचेत व्यक्तित्वपिन्सं धाःगु दु ।

चकं द्यः अर्थात् सिंहसार्थबाहुया विषयस विचाः यानाः स्वल धाःसा नेपाःया व्यापार नाप नं स्वानाच्वंगु दु । थुकिया लिसेलिसें करुणामयया विषयस नं सिइके थाय् दयाच्वनी ।

थुकथंया जात्रां यानाः हे नेपाःया इतिहासयात नं दुवालेगु आधार व उत्सुकता ब्वलनाः वयाच्वंगु दु ।

म्हिगःया खँयात थौंया पुस्तापिन्सं बांलाक्क व ध्वाथुइक अनुसन्धान वा विश्लेषण यानावन धाःसा हे जक झी गुलि तक ग्यंपिं खः धकाः नं सीकेगु आधार दयाच्वनी । नापं तात्मबल थकायेगु ज्या नं जुयाच्वनी ।