telecom 18 kartik 2076

बुंगःद्यःयात न्हूगु कथं दयेकाच्वन

नेवा: अनलाइन न्युज – निश्चल | २०७६ आश्विन ८, बुधबार १०:१८:०३

सुभानु आचार्य

यलया नांजाःगु बुंगःद्यःयात न्हूगु कथं दयेकेगु ज्या न्ह्याकूगु दु । भुखाय् ब्वःगु प्यदँ लिपा पेरा व तुलसी कन्सट्रक्सन जेभीं देगःयात हाकनं दयेकूगु ज्या न्ह्याकूगु खः । श्रीलंका सरकारया आर्थिक ग्वाहालिं दयेकेत्यंगु थ्व देगः २०७५ साल फागुन न्ह्यः स्वंगू ठेकेदार कम्पनीं दयेकेगु जिम्मेवारी काःगु खः । वंगु दँ फागुनया वाः तक थुपिं कम्पनीतय्सं ज्या सुरु याये मफयेवं थेगिसयात चीकाः पेरा व तुलसी कन्सट्रक्सनयात देगः हाकनं दयेकेगु जिम्मेवारी बिउगु पुरातत्व विभाग, स्मारक संरक्षण तथा दरवार हेरचाह अद्दा यलया दरवार संग्रहालय प्रमुख सन्दीप खनालं कनादिल ।
    ‘ठेकेदार कम्पनीतय् दथुइ थवंथः विवादया कारणं थ्वयां न्ह्यः ३५ प्रतिशत देगः हाकनं दयेकेगु ज्या क्वचाःगु खः ।’ खनाल धयादिल, ‘यल महानगरपालिका २२ य् लाःगु थ्व देगः २०७२ सालया भुखाचं क्षति जुइवं स्वंगू ठेकेदार कम्पनीयात जिम्मेवारी बिउसां थ्वयां न्ह्यः थुपिंपाखें ज्या न्ह्याके मफुत ।’ थेगिस भेगिमं देगःया महत्वपूर्ण बस्तु मेथ व कार्नेशनापं सामग्री इलय् लित मबिउगु कारणं देगः दयेकेगु ज्या लिपा लानाच्वंगु खनालं कनादिल ।
    उगु देगलय् बहुमूल्य बस्तु थ्वहे भाद्र १५ गते यल जिल्ला प्रशासन कार्यलय प्रमुख, यल उपमहानगरपालिका व पुरातत्व विभागया पदाधिकारीतय् दथुइ मंकाः सहलहलिपा लित हयेत ताःलागु खँ धाःगु दु । ठेकेदार कम्पनीं निदँ दुने क्वचायेकेगु कथं वंगु असारय् भ्याट सहित प्यंगू करोड ७४ लाख ४५ हजार १६ तकां ठेक्का काःगु खः । उगु ठेक्का अवधिया दुने ज्या न्ह्याके मफयेवं सरकारं स्वंगू कम्पनीयात गुला गुलाया अवधि तना बियाः नं उमिसं ज्या न्ह्याके मफुत । 
    देगः दयेकेगु लागिं म्हयातःगु अथेहे न्यागू करोड दां थेगिसं निगू करोड चानचुन कयाः उकिया ल्याखय् फुक्कं दांया ज्या मयाःगु पुरातत्व विभाग मछिन्द्रनाथ परियोजना प्रमुख काजीमान प्याकुरेलं जानकारी बियादिल । ‘देगलय् च्वंगु झिंस्वसःनिसें झिंप्यसः दँ पुलांगु बस्तुया पुनः प्रयोग यानाः दयेकेगु ज्या न्ह्याकूगु दु ।’ प्याकुरेलं धयादिल, —‘देगः जःखः वालं चियेगु व न्हापांगु छतँया ज्या धमाधम जुयाच्वंगु दु ।’ बुंगःद्यःयात हिन्दू धर्माबलम्बीतय्सं ऐतिहासिक सन्त गुरु करुणामय कथं काइसा बौद्ध धर्माबलम्बितय्सं पद्मावती पञ्चबुद्ध मध्येया प्यम्हम्ह बुद्ध कथं पूजा याइ । येँ येँया व ख्वपय् बिस्काः जात्राया गुलि महत्व दु, यलय् उलि हे तःधंगु महत्व बियाः बुंगःद्यःया जात्रायात उलि हे तःधंक माने याइ ।
    स्वनिगःया दक्कलय् ताःहाकुगु जात्रा कथं बुगःद्यःया जात्रायात माने यायेगु चलन दु । वर्षा व सहकालया द्यः बुंगःद्यः खुला यलया तःबाहाः व खुला बुंगः देसय् तयेगु चलन दु । थ्व देगः दयेकेगु जिम्मेवारी न्ह्यागु हे कम्पनीं काःसां पुलांगु मौलिकतायात क्यनेत स्थानीयबासीं ठेकेदार कम्पनीयात आग्रह याःगु दु । दँय् दसं जाह्वलाख्यलय् प्वाकलं जात्रा क्वचायेवं बुंगः द्यःयात बुंगया उगु देगलय् यंका तयेयंकी । २०७२ सालया भुखाय् लिपा पूर्ण क्षतिया कारणं आः देगः मदुगुलिं बुंगःद्यःयात आः बुंगःया छगू गुथिया छेँय् तयातःगु दु । शिखर शैलीया थ्व देगः दयेकेत ३६ फिट ताःहाकूगु सिं छ्यलेमाःगु खँ धाःगु दु ।
    थ्व देगःयात हाकनं दयेकेगु ज्या लिपा लाःगुलिं बुंगःया जनतायात प्यदँ न्ह्यःनिसें थीथी नखः चखय् लिच्वः लानाच्वंगु स्थानीयबासी नेपाल डंगोलं जानकारी बियादिल । वय्कलं धयादिल, ‘जिमिसं दच्छि तक हनेगु नखः चखय् गनं नं गनं लाछिइ हे थ्यनीम्ह बुंगःद्यःयात पूजा यायेमाः, आः थ्व देगः दयेकेगु ज्या न्ह्याकेवं नखः चखबलय् लय्तायेगु अवस्था वइगु जूगु दु ।’ बुंगः द्यःया जात्रा जःछि यल नापं येँ व ख्वपया स्वंगुलिं देसय्या भक्तजन नापं विदेशी पर्यटकतय्गु यलय् भीड मुनी । बुंगःद्यःया थ्व रथ ३२ गुणं युक्त स्वीनिकू ताःजाः याना दयेकी । यलया तःधंगु उत्सव कथं बुंगः द्यःया जात्रायात हिन्दूनापं बुद्धमार्गीतय्सं हना वयाच्वंगु दु । बुंगःद्यःया पूजाया लागिं नीस्वनातःगु ३१ म्ह पानेजुपिसं पालंपाः थ्व देगःया पूजाआजा व रेखदेख यायेगु यानाच्वंगु ७१ दँ दुम्ह देगःया पानेजु सूर्यमान डंगोलं जानकारी बियादिल ।
    ‘लिच्छविकालपाखें देय्न्यंकं अनिकाल व खदेरी जुइवं अन्न, वर्षा, सहकाल, लोकेश्वर वा बुंगःद्यः अनेकौं नामं पूजा याइम्ह बुंगःद्यः नेपाः दुत हयालिं सहकाल जूगु तायेकूगु दु,’ डंगोलं धयादिल, ‘फुक्कं जगतया लोककल्याण याःगु लुमन्तिइ दँय्दसं बैशाख कृष्ण प्रतिपदानिसें लोकेश्वरया रथ जात्रा यायेगु परम्परा चले जुया वयाच्वंगु दु । नेपालय् दँदं न्ह्यःनिसें चले जुयावःगु जनश्रुति कथं गोरखनाथया नवनागयात आशन दयेकाः समाधिइ च्वनेवं १२ दँ तक वा मवल । भोकमरी व सुख्खा जुयाः मनूतय् जीवन संकटय् लानावनेवं उगु ईया जुजु, तान्त्रिक बन्धुदत्त आचाजु व ललित ज्यापुं कठीन परिस्थिति सह यानाः बुंगःद्यःयात बुंगय् हःगु खः । वयां लिपा गोरखनाथ थः गुरुया दर्शन यायेत दंगु व नवनाग फुक्का जुयाः बिस्यू वनेवं अतिबृष्टि वा वःगु तायेकीगु खः । थज्याःगु परम्परानिसें प्रचलनय् वयाच्वंगु बुंगः द्यः आः तकं न्हूगु दयेके मफुगु फुक्कं नेपाःमिया सरोकारया विषय जूगु दु ।’
    बिक्रम संवत २०७२ माघ २ गते प्रधानमन्त्री केपी शर्माओलीं बुंगःमतीनिसें देगः निर्माण यायेगु सुरुवात यायेगु धाःसां यल दरवार परिसारय् ९० प्रतिशत देगः दयेके क्वचाये धुंका नं बुंगः द्यः दयेकेगु ज्या धाःसा आः नकतिनि न्ह्यःने न्ह्यःज्याःगु दु । –रासस
 

Categorized in बिचा: