telecom 18 kartik 2076

गुता बूबःया क्वातिक्वाति त्वंनाः न्यायेकिगु नखः – गुंपुन्हि

प्राडा.चुण्डा बज्राचार्य

गुंलाथ्व पुन्हिकुन्हुया दिंयात नेवाः समाजं गुंपुन्हि धकाः हनावयाच्वंगु दु । श्रावणशुक्ल पुर्णिमाया दिंकुन्हु हनीगु थ्व नखः नेवाः समाजय् गुन्हु यंक हनीगु खः ।
गुंलाथ्व पुन्हि अर्थात श्रावणशुक्ल पुर्णिमां लिसें गुंलागाः अष्टमी अर्थात भाद्रकृष्ण अष्टमीकुन्हुतक कुल गुन्हु यंक हनीगु नखः जूगुलिं थ्व नखःयात गुंपुन्हि धाःगु
खः । नेवाःतय्सं हनेगु याना वयाच्वंगु तःतःहाकगु नखः मध्यय् थ्व छगू नखः नं खः । विशेष यानाः धर्मिक व व्यंगात्मक कथं हनाः वयाच्वंगु थ्व नखः
मनोरञ्जनात्मक नखः नं खः ।
बुँज्या याइपिनि बुँइ वा पी धुंकाः वा लये मत्यःनीगु इलय् दथुइ लाक लाःगु थ्व नखः लिमलाः फमलाः म्हया म्ह मजुइक सिनाज्या यानाः सिधयेकाः हनीगु थ्व
नखः छगू कथं ज्यां झासु फिनाः न्ह्याइपुक नं हनेगु याः । थ्व नखःयात जनै पुर्णिमा नं धायेगु याः । थ्व पुन्हिकुन्हु म्हय् जनै ची माःपिसं दछियंक चिनातःगु
जनै हिलिगु दिं खः । गु?पिसं मन्त्र साधना यानाm भय पाखें रक्षा जुइकथं म्हासुगु कोखा क्वखायेका बीगु खः । थथे म्हासुगु काय् मन्त्र साधना यानाः जनै दयेकिपिं
गु?पिं व जनै क्वखाइपिंसं सँ खानाः म्वःल्हुयाः सुचिनिचि यानाः जनै धारणा याइगु खः । अथे तुं ब्रम्हुतय्सं म्हासुगु काय् रक्षा मन्त्र दुथ्याका मिजंपिन्त जूसा जवगु
जनै चीगु दिन जूगुलि हे थ्व दियात जनै पुर्णिमा धकाः धायेगु याःगु खः । थथे जनै पूर्णिमाकुन्हु च्यूगु जनै लक्ष्मीपुजाकुन्हु त्वःताः साया न्हिपनय् चित धाःसा थः
सीइबलय् थःगु आत्मायात वैतरणी खुसि छिनाः अःपुक स्वर्ग थ्यंकः वने फै धैगु परम्परागत धारण दु । गुंपुन्हि अर्थात थ्व दियात ऋषिर्पणी धकाः नं धायेगु याः ।
छाय्धाःसा थ्व दिकुन्हु तागाधारीपिसं सप्त ऋषिपनिगिु नामय् तर्पण बीगु जूगुलिं थ्व दिंयात ऋषितर्पणी धकाः धायेगु याःगु खः । तपर्ण बीत तागाधारीपिसं छन्हु
न्ह्यः हे सँ चानाः लुसि ध्यनाः पञ्चगव्य कयाः शुद्ध याना वैदिक विधि कथं ऋषितय्त तर्पण बियाः अनं लिपा वैदिक मन्त्र ब्वनाm पवित्रगु जनै न्हापां ब्रम्हूयात
चिकाः अनं लिपा थःम्हं चीगु चलन दु ।
नेवाः समाजय् गुंगूयात विशेष महत्व ब्यूगु खनेदु । गथेकि नवग्रह, नवरत्न धो थें त गुता बीबः, गुता बूबः धकाः नं धायेगु प्रचलन दु । गुंपुन्हि नं थज्याःगु हे
महत्वं जाःगु नखः खः । थ्व नखःकुन्हु विशेष यानाः गुता बूबःया क्वाति दायेकाः छुचुंमह्रि छुनाः द्यःपिन्त पुज्यानाः परिवार मुनाः गुता बूबःया क्वाति दायेकाः
त्वनेगु चलन दु । गुम्ह गुुम्हसियां गुता बूबलय् ममःचा क्वाति क्वफानाm ग्वाराचा नयेगु, गुम्हसिया गुता बूबलय् छुचुंमह्रि चिचिपाक दयेकाः क्वफानाः गुता
बूबलय् ग्वाराचा दयेकाः नयेगु चलन दु । विशेष यानाः थ्वकुन्हु नयेगु गुता बूवः, चुछुंमह्रि, लैंचा घाँय् तरकारी खः ।
थ्व नखःकुन्हु खालि गुता बूबm क्वाति जक त्वनीगु मखु । थ्व न्हिछिा दुने गुजु वसः पुनाः, गुक्वः पिहां वनाः गुंगु थासय् बहिद्यः स्वयेगु, गुक्वः तक नयेगु नं चलन
दु । गुक्वःतक नयेबलय् गुताजि नसा हे नयेगु चलन दु । थथे जूगुलिं हे गुताजि बूबःया क्वाति हे छथासं तयाः क्वाति दायेकाm नयेगु प्रचलन वःगु जुइमाः ।
 
गुता बूबः धायेबलय् खास यानाः

१. माय्
२. मुस्या
३. तत्वः कय्गु
४ .चिग्वः कय्गु
५. चाना
६. मू
७. भुति
८. पःमाय्
९. सिम्पु

बूबलय् थ्व हे धकाः ला मदु अथे जुसा नं गुता थरिया बूबः तयाः दयेकिगु चलन दु । गुम्हं गुम्हसिनं मस्यां, बकुलाः, थीथीया सिम्पु, चानाय् नं तग्वःगु चाना,
चिग्वःगु चाना, तुयुगु चाना, आदि यानाः गुता खाकेगु चलन नं दु । क्वाति विशेष यानाः ला नं तयाः दायेकाः त्वनेगु चलन दु । गुता बूबःयात ल्वाकछ्यानाः
गुंपुन्हि प्यन्हु न्ह्यः माःफवयाबी । माःबुल धायेवं क्वातियात लःस्वयंकाः धकिइ तयाबी । उकिए फोहोर वनी धकाः त्वपुयाः वयात प्यन्हु लिपा गुंपुन्हिकुन्हु बूबःलय्
चुलि नापं वये धुंकुगु जुइ । थथे चुलि ह्वःगु क्वातियात गुंपुन्हि जःछि हे क्वाति दयेकाः नयेगु याइपिं नं दु ।